<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X64n1262"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 1262 禅林宝训音義</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 1262 禅林宝训音義</title> <author>明 大建较</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">64</idno>.<idno type="no">1262</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-12-19 14:39:11 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">禅林宝训音義</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00155"> <charName>CBETA CHARACTER CB00155</charName> <mapping cb:dec="983195" type="PUA">U+F009B</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+5190</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[曰/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00589"> <charName>CBETA CHARACTER CB00589</charName> <mapping cb:dec="983629" type="PUA">U+F024D</mapping> <mapping type="unicode">U+3D4E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涧</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[涧-日+月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00859"> <charName>CBETA CHARACTER CB00859</charName> <mapping cb:dec="983899" type="PUA">U+F035B</mapping> <mapping type="unicode">U+3738</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>孽</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[薛/女]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00889"> <charName>CBETA CHARACTER CB00889</charName> <mapping cb:dec="983929" type="PUA">U+F0379</mapping> <mapping type="unicode">U+3ED4</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[王*垂]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01211"> <charName>CBETA CHARACTER CB01211</charName> <mapping cb:dec="984251" type="PUA">U+F04BB</mapping> <mapping type="unicode">U+26D67</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[廿/狼]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02189"> <charName>CBETA CHARACTER CB02189</charName> <mapping cb:dec="985229" type="PUA">U+F088D</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+761E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[疗-(日/小)+土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02439"> <charName>CBETA CHARACTER CB02439</charName> <mapping cb:dec="985479" type="PUA">U+F0987</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>佞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[佞-二+〦]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02823"> <charName>CBETA CHARACTER CB02823</charName> <mapping cb:dec="985863" type="PUA">U+F0B07</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9825</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>颐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(厂-一)*臣*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB03340"> <charName>CBETA CHARACTER CB03340</charName> <mapping cb:dec="986380" type="PUA">U+F0D0C</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+5563</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>衔</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[衔-止+山]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04569"> <charName>CBETA CHARACTER CB04569</charName> <mapping cb:dec="987609" type="PUA">U+F11D9</mapping> <mapping type="unicode">U+23D60</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>涿</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04676"> <charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName> <mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping> <mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05278"> <charName>CBETA CHARACTER CB05278</charName> <mapping cb:dec="988318" type="PUA">U+F149E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7C34</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+虡]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05324"> <charName>CBETA CHARACTER CB05324</charName> <mapping cb:dec="988364" type="PUA">U+F14CC</mapping> <mapping type="unicode">U+4583</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[若/(若*若)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05577"> <charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName> <mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping> <mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05769"> <charName>CBETA CHARACTER CB05769</charName> <mapping cb:dec="988809" type="PUA">U+F1689</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+2567F</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[示*谷]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05903"> <charName>CBETA CHARACTER CB05903</charName> <mapping cb:dec="988943" type="PUA">U+F170F</mapping> <mapping type="unicode">U+25A0A</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>寝</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[寝-(宋-木)+穴]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05937"> <charName>CBETA CHARACTER CB05937</charName> <mapping cb:dec="988977" type="PUA">U+F1731</mapping> <mapping type="unicode">U+36F1</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[女*畏]</value></charProp></char> <char xml:id="CB10437"> <charName>CBETA CHARACTER CB10437</charName> <mapping cb:dec="993477" type="PUA">U+F28C5</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>啄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[口*豕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12528"> <charName>CBETA CHARACTER CB12528</charName> <mapping cb:dec="995568" type="PUA">U+F30F0</mapping> <mapping type="unicode">U+28F7B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>隶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[隶-木+匕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12530"> <charName>CBETA CHARACTER CB12530</charName> <mapping cb:dec="995570" type="PUA">U+F30F2</mapping> <mapping type="unicode">U+28932</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>厘</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厘-未+牙]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15092"> <charName>CBETA CHARACTER CB15092</charName> <mapping cb:dec="998132" type="PUA">U+F3AF4</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+6677</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>晷</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[晷-人+卜]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15148"> <charName>CBETA CHARACTER CB15148</charName> <mapping cb:dec="998188" type="PUA">U+F3B2C</mapping> <mapping type="unicode">U+26615</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>画</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[书-曰+(且-二+人)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15156"> <charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName> <mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15325"> <charName>CBETA CHARACTER CB15325</charName> <mapping cb:dec="998365" type="PUA">U+F3BDD</mapping> <mapping type="unicode">U+9013</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>递</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[逅-口+韨]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15525"> <charName>CBETA CHARACTER CB15525</charName> <mapping cb:dec="998565" type="PUA">U+F3CA5</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>媸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[媏-而+(乏-之+虫)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16429"> <charName>CBETA CHARACTER CB16429</charName> <mapping cb:dec="999469" type="PUA">U+F402D</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>昃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[日/亥]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16458"> <charName>CBETA CHARACTER CB16458</charName> <mapping cb:dec="999498" type="PUA">U+F404A</mapping> <mapping type="unicode">U+29AC8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>敲</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[高*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16482"> <charName>CBETA CHARACTER CB16482</charName> <mapping cb:dec="999522" type="PUA">U+F4062</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+83F9</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[泳-永+苴]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16517"> <charName>CBETA CHARACTER CB16517</charName> <mapping cb:dec="999557" type="PUA">U+F4085</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+44E8</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[荤-车+(卸-ㄗ)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2004-08-05T11:40:55"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0435a" n="0435a"/> <lb ed="X" n="0435a01"/> <lb ed="X" n="0435a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 1262-A 禅林宝训音義序</cb:mulu><head>No. 1262-A <lb ed="X" n="0435a03"/><lb ed="R113" n="0243a01"/> 禅林宝训音義序</head> <lb ed="X" n="0435a04"/> <lb ed="X" n="0435a05"/><lb ed="R113" n="0243a02"/><p xml:id="pX64p0435a0501">宝训一书。昔妙喜竹庵二师。虑末法之浇漓丛林之 <lb ed="X" n="0435a06"/><lb ed="R113" n="0243a03"/>衰替。于是摭古德之嘉言善行。会萃成编。冀欲挽回 <lb ed="X" n="0435a07"/><lb ed="R113" n="0243a04"/><persName>佛</persName>日。重整颓纲。使凡庸之辈。因言企行。德业唯新者 <lb ed="X" n="0435a08"/><lb ed="R113" n="0243a05"/>也。然编集虽成。未遑流佈。盖法运有时。待缘方显。嗣 <lb ed="X" n="0435a09"/><lb ed="R113" n="0243a06"/>有东吴净善师者。遊历雲居。获残编于祖庵师。欣其 <lb ed="X" n="0435a10"/><lb ed="R113" n="0243a07"/>所遇。泯浃于怀。第恨首尾不完。难成教義。是以重加 <lb ed="X" n="0435a11"/><lb ed="R113" n="0243a08"/>纂集。廣搜先德之言。积纍三百馀篇。斯宝训所由出 <lb ed="X" n="0435a12"/><lb ed="R113" n="0243a09"/>也。其中扶扬法化。教诫僧徒。革丛林之弊政。警学者 <lb ed="X" n="0435a13"/><lb ed="R113" n="0243a10"/>之疏愚。则是编也。顾可以少乎哉。奈何躁浅之流。视 <lb ed="X" n="0435a14"/><lb ed="R113" n="0243a11"/>其词章平易。而束之高阁者。比比有之。岂不负前贤 <lb ed="X" n="0435a15"/><lb ed="R113" n="0243a12"/>之苦心沟壑之言哉。<note place="inline">建</note>自戊申。辞雪浪师于苏之望 <lb ed="X" n="0435a16"/><lb ed="R113" n="0243a13"/>亭。学之于长安。参与诸师门下。凡宗乘讲演之期。曾 <lb ed="X" n="0435a17"/><lb ed="R113" n="0243a14"/>不捨此。谆谆熟习。故彼方禅衲。淳朴之风犹在矣。唯 <lb ed="X" n="0435a18"/><lb ed="R113" n="0243a15"/>是集也。文约義豐。事多博涉。初学未谙。不无留阻。间 <lb ed="X" n="0435a19"/><lb ed="R113" n="0243a16"/>有音義。传写未刊。递误成讹。参差鱼鲁。由是音義所 <lb ed="X" n="0435a20"/><lb ed="R113" n="0243a17"/>刊。乌容<anchor xml:id="nkr_note_add_0435a2001" n="0435a2001"/><anchor xml:id="beg0435a2001" n="0435a2001"/>已<anchor xml:id="end0435a2001"/>也。今也山中多册。择其简要者。以为定本。 <lb ed="X" n="0435a21"/><lb ed="R113" n="0243a18"/>复于内外经书。参互考证。继<g ref="#CB15092">晷</g>焚膏。日以积月。雠校 <lb ed="X" n="0435a22"/><lb ed="R113" n="0243b01"/>方成。时诸法侣。睹斯善本。爰常住授梓流通。以便後 <lb ed="X" n="0435a23"/><lb ed="R113" n="0243b02"/>来寻讨。不揣荒陋。叙其本末云耳。</p> <lb ed="X" n="0435a24"/><lb ed="R113" n="0243b03"/><p xml:id="pX64p0435a2401">时</p> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0435b" n="0435b"/> <lb ed="X" n="0435b01"/><lb ed="R113" n="0243b04"/><p xml:id="pX64p0435b0101">崇祯乙亥仲春三日梁溪比丘大建识</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435b02"/> <lb ed="X" n="0435b03"/> <lb ed="X" n="0435b04"/> <lb ed="X" n="0435b05"/> <lb ed="X" n="0435b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">禅林宝训音義</cb:mulu><cb:docNumber>No. 1262</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0435b07"/><lb ed="R113" n="0243b06"/><cb:juan fun="open" n="001"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>禅林宝训音義</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0435b08"/> <lb ed="X" n="0435b09"/><lb ed="R113" n="0243b07"/><byline cb:type="other">雲栖後学比丘 大建 较</byline> <lb ed="X" n="0435b10"/><lb ed="R113" n="0243b08"/><entry><form>●序</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435b1003" cb:place="inline">篇首也。犹门之庠序也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0435b11"/><lb ed="R113" n="0243b09"/><entry><form>禅林</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435b1103" cb:place="inline">禅者。静虑也。林者。丛林也。盖谓山林之士。湖 <lb ed="X" n="0435b12"/><lb ed="R113" n="0243b10"/>海之流。雲集招提。同堂共命。结伴参学。修习静业。 <lb ed="X" n="0435b13"/><lb ed="R113" n="0243b11"/>以此言之。故曰禅林。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0435b14"/><lb ed="R113" n="0243b12"/><entry><form>宝训</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435b1403" cb:place="inline">宝者。珍爱也。训者。教诫也。盖谓此书所载。皆 <lb ed="X" n="0435b15"/><lb ed="R113" n="0243b13"/>诸老嘉言善行也。足以开其未悟。训其未成。故使 <lb ed="X" n="0435b16"/><lb ed="R113" n="0243b14"/>後学重如至宝。由是名之。故曰宝训。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0435b17"/><lb ed="R113" n="0243b15"/><entry><form>者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435b1702" cb:place="inline">者之一字。叠定之辞。盖欲叙一书之来由也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0435b18"/><lb ed="R113" n="0243b16"/><entry><form>昔妙喜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435b1804" cb:place="inline">昔者。往古也。妙喜者。临安府<note place="inline">今杭州</note>径山宗 <lb ed="X" n="0435b19"/><lb ed="R113" n="0243b17"/>杲大慧普觉禅师。江东宣州寧国奚氏子。嗣<persName>佛</persName>果 <lb ed="X" n="0435b20"/><lb ed="R113" n="0243b18"/>克勤禅师。南嶽下十五世。十三入挍。不乐世典。诣 <lb ed="X" n="0435b21"/><lb ed="R113" n="0244a01"/>东山慧雲院。惠济禅师。十七落发披缁。後入雲居 <lb ed="X" n="0435b22"/><lb ed="R113" n="0244a02"/>之西。古<name role="" type="person">雲门寺</name>之旧基。诛茅结庵经二十年。辟地 <lb ed="X" n="0435b23"/><lb ed="R113" n="0244a03"/>湖湘转仰山。邂逅竹庵珪禅师。相与著颂古百馀 <lb ed="X" n="0435b24"/><lb ed="R113" n="0244a04"/>篇。此宝训。是其时集也。详见通载二十卷。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0435c" n="0435c"/> <lb ed="X" n="0435c01"/><lb ed="R113" n="0244a05"/><entry><form>竹庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c0103" cb:place="inline">温州龙翔竹庵士珪禅师。成都府史氏子。嗣 <lb ed="X" n="0435c02"/><lb ed="R113" n="0244a06"/><persName>佛</persName>眼淸远禅师。南嶽下十五世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0435c03"/><lb ed="R113" n="0244a07"/><entry><form>诛茅江西雲门时共集</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c0310" cb:place="inline">诛茅者。斩草也。谓其二师 <lb ed="X" n="0435c04"/><lb ed="R113" n="0244a08"/>于<name role="" type="person">雲门寺</name>旧址。诛斩茅草结庵隐居之时。同纠集 <lb ed="X" n="0435c05"/><lb ed="R113" n="0244a09"/>此书也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0435c06"/><lb ed="R113" n="0244a10"/><entry><form>予淳熙间。遊雲居得之老僧祖庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c0614" cb:place="inline">予者。我也。不称 <lb ed="X" n="0435c07"/><lb ed="R113" n="0244a11"/>我而称予。乃宾主之谦辞也。淳熙。<name role="" type="person">宋孝宗</name>之年号 <lb ed="X" n="0435c08"/><lb ed="R113" n="0244a12"/>也。遊者。涉历也。谓净善老师。遊方。至<name role="" type="person">雲居山</name>雲门 <lb ed="X" n="0435c09"/><lb ed="R113" n="0244a13"/>之故址。老僧祖庵。所得此宝训。祖庵未详氏族法 <lb ed="X" n="0435c10"/><lb ed="R113" n="0244a14"/>嗣也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0435c11"/><lb ed="R113" n="0244a15"/><entry><form>惜其年深蠹损。首尾不完</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c1111" cb:place="inline">惜者。难之歎惜也。其者。 <lb ed="X" n="0435c12"/><lb ed="R113" n="0244a16"/>指物之辞。蠹者。食纸鱼虫也。谓歎惜所得宝训。年 <lb ed="X" n="0435c13"/><lb ed="R113" n="0244a17"/>载深远。被蠹鱼损壞。上下前後首尾不得完全也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0435c14"/><lb ed="R113" n="0244a18"/><entry><form>後来或见于语录传记中。积之十年。仅五十篇馀</form> <lb ed="X" n="0435c15"/><lb ed="R113" n="0244b01"/><cb:def><p xml:id="pX64p0435c1501">语者。密显真機曰语。总集众事曰录。博载古今曰 <lb ed="X" n="0435c16"/><lb ed="R113" n="0244b02"/>传。廣志贤否曰记。仅方纔也。谓自得此书以来。有 <lb ed="X" n="0435c17"/><lb ed="R113" n="0244b03"/>不完之篇。或全睹见于诸语录传记中。积聚十年。 <lb ed="X" n="0435c18"/><lb ed="R113" n="0244b04"/>方纔五十之馀篇也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0435c19"/><lb ed="R113" n="0244b05"/><entry><form>仍取黄龙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c1905" cb:place="inline">隆兴府。黄龙惠南禅师。信州张氏子。嗣 <lb ed="X" n="0435c20"/><lb ed="R113" n="0244b06"/>石霜楚圆。南嶽下十一世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0435c21"/><lb ed="R113" n="0244b07"/><entry><form>下至<persName>佛</persName>照</form><cb:def><p xml:id="pX64p0435c2105" cb:place="inline">庆元府。即明州育王寺。德光<persName>佛</persName>照拙庵 <lb ed="X" n="0435c22"/><lb ed="R113" n="0244b08"/>禅师。临江郡彭氏子。嗣大慧宗杲禅师。南嶽下十 <lb ed="X" n="0435c23"/><lb ed="R113" n="0244b09"/>六世。依本郡东山华光寺。吉禅师祝发。後来孝宗 <lb ed="X" n="0435c24"/><lb ed="R113" n="0244b10"/>淳熙三年十一月。诏入选德殿谈禅。淳熙五年赐 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0436a" n="0436a"/> <lb ed="X" n="0436a01"/><lb ed="R113" n="0244b11"/><persName>佛</persName>照号。达于天下。宗风大振也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436a02"/><lb ed="R113" n="0244b12"/><entry><form>简堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436a0203" cb:place="inline">台州<name role="" type="person">国淸寺</name>简堂行機禅师。本郡杨氏子。嗣 <lb ed="X" n="0436a03"/><lb ed="R113" n="0244b13"/>护国景元禅师。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436a04"/><lb ed="R113" n="0244b14"/><entry><form>诸老遗语。节葺类三百篇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436a0411" cb:place="inline">仍者。复也。节。制也。葺。修 <lb ed="X" n="0436a05"/><lb ed="R113" n="0244b15"/>補也。谓仍复取黄龙以下至<persName>佛</persName>照简堂诸老。遗留 <lb ed="X" n="0436a06"/><lb ed="R113" n="0244b16"/>语录。节制補葺。兼前五十馀篇类。积聚三百篇也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436a07"/><lb ed="R113" n="0244b17"/><entry><form>其所得有先後。而不以古今为诠次</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436a0715" cb:place="inline">其助语之辞。 <lb ed="X" n="0436a08"/><lb ed="R113" n="0244b18"/>谓其所得简篇。有先有後而录之。不依往古为先。 <lb ed="X" n="0436a09"/><lb ed="R113" n="0245a01"/>来今为後。作诠显次第耳。此序约三分分科。自此 <lb ed="X" n="0436a10"/><lb ed="R113" n="0245a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0436a1001" n="0436a1001"/><anchor xml:id="beg0436a1001" n="0436a1001"/>已<anchor xml:id="end0436a1001"/>上为序分也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436a11"/><lb ed="R113" n="0245a03"/><entry><form>大槪使学者。削势利人我。趣道德仁義而<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a1101" n="0436a1101"/><anchor xml:id="beg0436a1101" n="0436a1101"/>已<anchor xml:id="end0436a1101"/></form><cb:def><p xml:id="pX64p0436a1119" cb:place="inline">槪者。 <lb ed="X" n="0436a12"/><lb ed="R113" n="0245a04"/>意也。略也。削。删也势。威势。也。利。财利也。人我者。彼 <lb ed="X" n="0436a13"/><lb ed="R113" n="0245a05"/>此之称。趣。向也。又行而张足也。道者。事物当然之 <lb ed="X" n="0436a14"/><lb ed="R113" n="0245a06"/>理。人所共由也。德者。得也。行道而得于心也。仁者。 <lb ed="X" n="0436a15"/><lb ed="R113" n="0245a07"/>心之德。爱之理。義者。心之制。事之宜也。盖此书大 <lb ed="X" n="0436a16"/><lb ed="R113" n="0245a08"/>意。使令学者削威势财利之心。人我彼此之念。趣 <lb ed="X" n="0436a17"/><lb ed="R113" n="0245a09"/>向道德義理而<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a1701" n="0436a1701"/><anchor xml:id="beg0436a1701" n="0436a1701"/>已<anchor xml:id="end0436a1701"/>。而<anchor xml:id="nkr_note_add_0436a1702" n="0436a1702"/><anchor xml:id="beg0436a1702" n="0436a1702"/>已<anchor xml:id="end0436a1702"/>者。结尽无馀之辞。此言宝 <lb ed="X" n="0436a18"/><lb ed="R113" n="0245a10"/>训之義。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436a19"/><lb ed="R113" n="0245a11"/><entry><form>其文理优游平易。无高诞荒邈诡异之迹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436a1917" cb:place="inline">此伸宝 <lb ed="X" n="0436a20"/><lb ed="R113" n="0245a12"/>训之文也。文。谓文字。理。谓条理。优游者。自如之貌。 <lb ed="X" n="0436a21"/><lb ed="R113" n="0245a13"/>平和简易。高诞者。孤危高大也。诞。又诳妄也。荒。芜 <lb ed="X" n="0436a22"/><lb ed="R113" n="0245a14"/>也。诡。诈也。谓此书文字。条理。优游自如。平和简易。 <lb ed="X" n="0436a23"/><lb ed="R113" n="0245a15"/>有如此之善。无孤危妄诞荒芜无稽之言。邈慢诡 <lb ed="X" n="0436a24"/><lb ed="R113" n="0245a16"/>诈异怪失據之事迹也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0436b" n="0436b"/> <lb ed="X" n="0436b01"/><lb ed="R113" n="0245a17"/><entry><form>实可以助入道之远猷也</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436b0111" cb:place="inline">此深言其效也。可。谓近 <lb ed="X" n="0436b02"/><lb ed="R113" n="0245a18"/>可而有所未尽之辞。猷。法也。道也。谓此书其文平 <lb ed="X" n="0436b03"/><lb ed="R113" n="0245b01"/>易。实可以与学者。助入道之法则也。以上为正宗 <lb ed="X" n="0436b04"/><lb ed="R113" n="0245b02"/>分。下乃流通分也 <lb ed="X" n="0436b05"/><lb ed="R113" n="0245b03"/>且将刊木以廣流传。必有同志之士。一见而心许者。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436b06"/><lb ed="R113" n="0245b04"/><entry><form>予虽老死丘壑。而志愿足矣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436b0612" cb:place="inline">且。权且也。将且然未 <lb ed="X" n="0436b07"/><lb ed="R113" n="0245b05"/>必之辞。士。谓有行義之称。许。谓<g ref="#CB04676">允</g>从也。丘者。士阜 <lb ed="X" n="0436b08"/><lb ed="R113" n="0245b06"/>之高者也。壑者。有水曰泽。无水曰壑也。志者。心之 <lb ed="X" n="0436b09"/><lb ed="R113" n="0245b07"/>所之也。愿谓情希也。盖谓将此书刊木印造。以廣 <lb ed="X" n="0436b10"/><lb ed="R113" n="0245b08"/>流传而不滞止。如有与予同志之士。一见此书。心 <lb ed="X" n="0436b11"/><lb ed="R113" n="0245b09"/>若允从者。予纵老死丘壑之中。而心志情愿满足 <lb ed="X" n="0436b12"/><lb ed="R113" n="0245b10"/>矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436b13"/><lb ed="R113" n="0245b11"/><entry><form>东吴沙门净善书</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436b1308" cb:place="inline">东吴。苏州郡名也。沙门。略梵谓 <lb ed="X" n="0436b14"/><lb ed="R113" n="0245b12"/>也。全谓沙迦门曩。此云勤息。谓勤行善法。息灭诸 <lb ed="X" n="0436b15"/><lb ed="R113" n="0245b13"/>恶。净善乃序主讳。後学不可双称。当曰上净下善 <lb ed="X" n="0436b16"/><lb ed="R113" n="0245b14"/>也。是东吴人也。书者。如也。叙事如人之意也。又舒 <lb ed="X" n="0436b17"/><lb ed="R113" n="0245b15"/>也。刘勰曰。舒布其言。陈于简牍者曰书。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436b18"/><lb ed="R113" n="0245b16"/><entry><form>●卷上</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436b1804" cb:place="inline">卷者。卷也。卷多而舒少也。上者。对待之義。 <lb ed="X" n="0436b19"/><lb ed="R113" n="0245b17"/>有上则有下也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436b20"/><lb ed="R113" n="0245b18"/><entry><form>明教</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436b2003" cb:place="inline">杭州<persName>佛</persName>日明教<name role="" type="person">契嵩</name>禅师。字仲灵自号潜子 <lb ed="X" n="0436b21"/><lb ed="R113" n="0246a01"/>藤州谭津李氏子。嗣洞山晓聪。淸源下十世。七岁 <lb ed="X" n="0436b22"/><lb ed="R113" n="0246a02"/>出家。十三得度。十九遊方。常戴观音像一轴。日诵 <lb ed="X" n="0436b23"/><lb ed="R113" n="0246a03"/>圣号十万。率以为常。世间经书莫不遍览。作原教 <lb ed="X" n="0436b24"/><lb ed="R113" n="0246a04"/>论十万馀言。儒释之道一贯。以抗韩愈排<persName>佛</persName>之说。 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0436c" n="0436c"/> <lb ed="X" n="0436c01"/><lb ed="R113" n="0246a05"/>知开封府龙图王公素。<name role="" type="person">欧阳修</name>。程师孟奏进。仁宗 <lb ed="X" n="0436c02"/><lb ed="R113" n="0246a06"/>览之嘉歎。付编修入藏。曰辅教篇三卷。赐紫衣方 <lb ed="X" n="0436c03"/><lb ed="R113" n="0246a07"/>袍明教之号也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436c04"/><lb ed="R113" n="0246a08"/><entry><form>和尙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c0403" cb:place="inline">梵本正名邬波迦。传之于阗翻为和尙。传至 <lb ed="X" n="0436c05"/><lb ed="R113" n="0246a09"/>此土翻为力生。谓出家者。因师之力。而生长法身。 <lb ed="X" n="0436c06"/><lb ed="R113" n="0246a10"/>出功德财。养智慧命。故曰力生也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436c07"/><lb ed="R113" n="0246a11"/><entry><form>尊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c0702" cb:place="inline">重也。崇也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436c08"/><lb ed="R113" n="0246a12"/><entry><form>道</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c0802" cb:place="inline">心通曰道。又成名之谓道。即<persName>佛</persName>祖微妙之道也。 <lb ed="X" n="0436c09"/><lb ed="R113" n="0246a13"/>在儒即允执厥中之妙道也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436c10"/><lb ed="R113" n="0246a14"/><entry><form>德</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c1002" cb:place="inline">身正曰德。立身之谓也。僧有戒定慧。儒有孝悌 <lb ed="X" n="0436c11"/><lb ed="R113" n="0246a15"/>忠信。皆谓之德也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436c12"/><lb ed="R113" n="0246a16"/><entry><form>匹夫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c1203" cb:place="inline">穷独之称也。三军之中可夺帅。匹夫之志不 <lb ed="X" n="0436c13"/><lb ed="R113" n="0246a17"/>可夺。註。三军之勇在人。匹夫之志在<anchor xml:id="nkr_note_add_0436c1301" n="0436c1301"/><anchor xml:id="beg0436c1301" n="0436c1301"/>己<anchor xml:id="end0436c1301"/>故也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436c14"/><lb ed="R113" n="0246a18"/><entry><form>王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c1402" cb:place="inline">王去声。凡有天下者。人称曰王。又身临四海曰 <lb ed="X" n="0436c15"/><lb ed="R113" n="0246b01"/>王。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0436c16"/><lb ed="R113" n="0246b02"/><entry><form>伯夷叔齐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0436c1605" cb:place="inline">孤竹君之二子也。孤竹。即殷汤所封之 <lb ed="X" n="0436c17"/><lb ed="R113" n="0246b03"/>邦君也。姓墨胎氏。名初。字子期。其子伯夷名允。字 <lb ed="X" n="0436c18"/><lb ed="R113" n="0246b04"/>公信。季子叔齐名智。字公达。谥曰。伯夷叔齐也。其 <lb ed="X" n="0436c19"/><lb ed="R113" n="0246b05"/>父将薨。遗命立叔齐。齐以天伦为重。我在位不義。 <lb ed="X" n="0436c20"/><lb ed="R113" n="0246b06"/>伯夷以父命为尊。我在位不孝。二人俱逃。国人立 <lb ed="X" n="0436c21"/><lb ed="R113" n="0246b07"/>其仲子为君。其二人闻西伯昌善养老。盍往而归 <lb ed="X" n="0436c22"/><lb ed="R113" n="0246b08"/>之。文王卒。武王伐纣。二人叩马首而谏曰。父死不 <lb ed="X" n="0436c23"/><lb ed="R113" n="0246b09"/>葬。爰及干戈。可谓孝乎。以臣弑君。可谓忠乎。左右 <lb ed="X" n="0436c24"/><lb ed="R113" n="0246b10"/>欲兵之。太公曰。此義人也。扶而去之。武王平定。天 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0437a" n="0437a"/> <lb ed="X" n="0437a01"/><lb ed="R113" n="0246b11"/>下宗周。夷齐耻不食周粟。遂隐首阳山。採薇而食。 <lb ed="X" n="0437a02"/><lb ed="R113" n="0246b12"/>卒之饿死。史咏云。孤竹夷齐耻战争。望尘遮道请 <lb ed="X" n="0437a03"/><lb ed="R113" n="0246b13"/>休兵。首阳山倒为平地。应始无人说姓名。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437a04"/><lb ed="R113" n="0246b14"/><entry><form>夏桀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437a0403" cb:place="inline">名履癸。帝发之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437a0401" n="0437a0401"/><anchor xml:id="beg0437a0401" n="0437a0401"/>谥<anchor xml:id="end0437a0401"/>法。贼人多杀曰桀。荒婬 <lb ed="X" n="0437a05"/><lb ed="R113" n="0246b15"/>无道。得施氏女名<anchor xml:id="nkr_note_add_0437a0501" n="0437a0501"/><anchor xml:id="beg0437a0501" n="0437a0501"/>妺<anchor xml:id="end0437a0501"/>喜。作琼楼瑶台。极意取娱。酒 <lb ed="X" n="0437a06"/><lb ed="R113" n="0246b16"/>池运船。糟堤可望十里。龙逢以忠谏不从而杀。殷 <lb ed="X" n="0437a07"/><lb ed="R113" n="0246b17"/>汤有德。伊尹佐汤伐桀。桀战不勝。奔三棕国。汤又 <lb ed="X" n="0437a08"/><lb ed="R113" n="0246b18"/>从而伐之。放桀于南巢而死。自禹至桀。一十七世。 <lb ed="X" n="0437a09"/><lb ed="R113" n="0247a01"/>历年四百三十有二。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437a10"/><lb ed="R113" n="0247a02"/><entry><form>商纣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437a1003" cb:place="inline">名辛。亦名受。帝乙之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437a1001" n="0437a1001"/><anchor xml:id="beg0437a1001" n="0437a1001"/>谥<anchor xml:id="end0437a1001"/>法。残義损善曰纣。 <lb ed="X" n="0437a11"/><lb ed="R113" n="0247a03"/>得苏氏女妲己。甚宠爱之。设酒池肉林。使男女裸 <lb ed="X" n="0437a12"/><lb ed="R113" n="0247a04"/>形相逐其间。作长夜宫。一百一十日为一昼。用炮 <lb ed="X" n="0437a13"/><lb ed="R113" n="0247a05"/>烙之刑。刳孕剒涉。造鹿台。七年乃成。业害忠良。臣 <lb ed="X" n="0437a14"/><lb ed="R113" n="0247a06"/>叔比干。竭忠而谏。遂剖心而死。太师箕子。佯狂而 <lb ed="X" n="0437a15"/><lb ed="R113" n="0247a07"/>为奴。庶兄微子。为其亡仁。避而去之。後武王擧兵 <lb ed="X" n="0437a16"/><lb ed="R113" n="0247a08"/>伐之。败登鹿台。蒙头赴火而死。自汤至纣。共三十 <lb ed="X" n="0437a17"/><lb ed="R113" n="0247a09"/>世。历年六百二十九年。史咏云。积粟成尘竟不开。 <lb ed="X" n="0437a18"/><lb ed="R113" n="0247a10"/>谁知拒谏剖英才。武王兵起无人敌。遂作商郊一 <lb ed="X" n="0437a19"/><lb ed="R113" n="0247a11"/>聚<g ref="#CB01926">灰</g>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437a20"/><lb ed="R113" n="0247a12"/><entry><form>周幽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437a2003" cb:place="inline">名宫涅。宣王之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437a2001" n="0437a2001"/><anchor xml:id="beg0437a2001" n="0437a2001"/>谥<anchor xml:id="end0437a2001"/>法。壅遏不通曰幽。殆政 <lb ed="X" n="0437a21"/><lb ed="R113" n="0247a13"/>虐民。遂致岐山自崩。山川水竭。得褒人女名<name role="" type="person">褒姒</name> <lb ed="X" n="0437a22"/><lb ed="R113" n="0247a14"/>以宠之。乃贬申后。幷太子宜臼。<name role="" type="person">褒姒</name>不好笑。于骊 <lb ed="X" n="0437a23"/><lb ed="R113" n="0247a15"/>山擧火。戏媚<name role="" type="person">褒姒</name>之笑。後申侯怒。召犬戎杀于骊 <lb ed="X" n="0437a24"/><lb ed="R113" n="0247a16"/>山之下。史咏曰。恃宠多矫得自由。骊山擧火戏诸 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0437b" n="0437b"/> <lb ed="X" n="0437b01"/><lb ed="R113" n="0247a17"/>侯。岂知一笑倾家国。不觉胡尘满玉楼。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437b02"/><lb ed="R113" n="0247a18"/><entry><form>周厉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b0203" cb:place="inline">名胡。夷王之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437b0201" n="0437b0201"/><anchor xml:id="beg0437b0201" n="0437b0201"/>谥<anchor xml:id="end0437b0201"/>法。杀戮无辜曰厉。王行无 <lb ed="X" n="0437b03"/><lb ed="R113" n="0247b01"/>道。侈傲暴虐。国人谤之。王使卫巫监谤。但有谤者 <lb ed="X" n="0437b04"/><lb ed="R113" n="0247b02"/>尽杀之。召公谏曰。塞下之口。遂上之过。恐为社稷 <lb ed="X" n="0437b05"/><lb ed="R113" n="0247b03"/>忧。王不听。国人叛之。祸及于王。王乃出奔于彘。太 <lb ed="X" n="0437b06"/><lb ed="R113" n="0247b04"/>子幼。周召二公相和协。共理国事。故称共和也。小 <lb ed="X" n="0437b07"/><lb ed="R113" n="0247b05"/>雅二十二篇。皆文武成康之善政。至此而尽废矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437b08"/><lb ed="R113" n="0247b06"/><entry><form>喜怒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b0803" cb:place="inline">唐太宗曰。桀纣。天子也。以桀纣之名。加之于 <lb ed="X" n="0437b09"/><lb ed="R113" n="0247b07"/>匹夫则怒。颜闵匹夫也。以匹夫之名。加于天子则 <lb ed="X" n="0437b10"/><lb ed="R113" n="0247b08"/>喜。所贵在德。不在位也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437b11"/><lb ed="R113" n="0247b09"/><entry><form>患</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b1102" cb:place="inline">忧也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437b12"/><lb ed="R113" n="0247b10"/><entry><form>〇圣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b1203" cb:place="inline">灵明洞鉴曰圣。又圣犹正也。以正教诲人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437b13"/><lb ed="R113" n="0247b11"/><entry><form>贤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b1302" cb:place="inline">超凡亚圣。曰贤。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437b14"/><lb ed="R113" n="0247b12"/><entry><form>学</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b1402" cb:place="inline">习学也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437b1401" n="0437b1401"/><anchor xml:id="beg0437b1401" n="0437b1401"/>已<anchor xml:id="end0437b1401"/>知未知未能。而欲求知求能者也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437b15"/><lb ed="R113" n="0247b13"/><entry><form>学以聚之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b1505" cb:place="inline">君子学以聚之。问以辩之。宽以居之。仁 <lb ed="X" n="0437b16"/><lb ed="R113" n="0247b14"/>以行之。註曰。圣人在下。虽显而未得位。则进德修 <lb ed="X" n="0437b17"/><lb ed="R113" n="0247b15"/>业而<anchor xml:id="nkr_note_add_0437b1701" n="0437b1701"/><anchor xml:id="beg0437b1701" n="0437b1701"/>已<anchor xml:id="end0437b1701"/>。学聚问辩。进业也。宽居行仁。修德也。又学 <lb ed="X" n="0437b18"/><lb ed="R113" n="0247b16"/>聚问辩者。谓人苟不务学。则无以会众理。而但有 <lb ed="X" n="0437b19"/><lb ed="R113" n="0247b17"/>诸己也。学弗问。无以辨别众理。使之条件不紊。而 <lb ed="X" n="0437b20"/><lb ed="R113" n="0247b18"/>精粗本末。或不知所择也。出易经九二之文也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437b21"/><lb ed="R113" n="0248a01"/><entry><form>裨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b2102" cb:place="inline">補也。助也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437b22"/><lb ed="R113" n="0248a02"/><entry><form>日新</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437b2203" cb:place="inline">汤之盘铭曰。苟日新。日日新。又日新。然在彼 <lb ed="X" n="0437b23"/><lb ed="R113" n="0248a03"/>学者。进业修德而转新也。如沐其身涤除旧染之 <lb ed="X" n="0437b24"/><lb ed="R113" n="0248a04"/>汚而自新也。此文出大学。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0437c" n="0437c"/> <lb ed="X" n="0437c01"/><lb ed="R113" n="0248a05"/><entry><form>〇<name role="" type="person">太史公</name></form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c0105" cb:place="inline">姓司马。名谈。为太史令。其子名迁。袭其 <lb ed="X" n="0437c02"/><lb ed="R113" n="0248a06"/>父职。乃尊其父。故称公也。西汉龙门人。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437c03"/><lb ed="R113" n="0248a07"/><entry><form>孟子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c0303" cb:place="inline">名轲。字子舆。邹国人。作孟子之书七篇。上下 <lb ed="X" n="0437c04"/><lb ed="R113" n="0248a08"/>两卷也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437c05"/><lb ed="R113" n="0248a09"/><entry><form>梁惠王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c0504" cb:place="inline">魏侯<g ref="#CB16517">䓨</g>也。都大梁。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437c0501" n="0437c0501"/><anchor xml:id="beg0437c0501" n="0437c0501"/>僭<anchor xml:id="end0437c0501"/>称王位。<anchor xml:id="nkr_note_add_0437c0502" n="0437c0502"/><anchor xml:id="beg0437c0502" n="0437c0502"/>谥<anchor xml:id="end0437c0502"/>曰惠。史记 <lb ed="X" n="0437c06"/><lb ed="R113" n="0248a10"/>惠王三十五年。卑礼厚弊以招贤。而孟子至。梁王 <lb ed="X" n="0437c07"/><lb ed="R113" n="0248a11"/>问曰。叟。不远千里而来。何以利吾国乎。孟子对曰。 <lb ed="X" n="0437c08"/><lb ed="R113" n="0248a12"/>王何必曰利。亦有仁義而<anchor xml:id="nkr_note_add_0437c0801" n="0437c0801"/><anchor xml:id="beg0437c0801" n="0437c0801"/>已<anchor xml:id="end0437c0801"/>。王问意。强兵富国之 <lb ed="X" n="0437c09"/><lb ed="R113" n="0248a13"/>类。孟子之对。不以富为利。以義为利也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437c10"/><lb ed="R113" n="0248a14"/><entry><form>罕言利</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1004" cb:place="inline">罕者。少也。罕言利与命与仁。命之理微。仁 <lb ed="X" n="0437c11"/><lb ed="R113" n="0248a15"/>之道大。利之害義。谓圣人恐学者陷溺于利。以利 <lb ed="X" n="0437c12"/><lb ed="R113" n="0248a16"/>灭公。贪利害義。沦于汚下。故罕言之。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437c13"/><lb ed="R113" n="0248a17"/><entry><form>尊崇下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1304" cb:place="inline">尊崇。天子也。贫贱。庶民也。谓自天子至庶 <lb ed="X" n="0437c14"/><lb ed="R113" n="0248a18"/>民。同害贪利之病。有何差别。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437c15"/><lb ed="R113" n="0248b01"/><entry><form>弊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1502" cb:place="inline">病也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>夫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1505" cb:place="inline">承上启下之辞。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437c16"/><lb ed="R113" n="0248b02"/><entry><form>悖戾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1603" cb:place="inline">逆理乖违法度也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437c17"/><lb ed="R113" n="0248b03"/><entry><form>是不亦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1704" cb:place="inline">岂不是也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>张</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1709" cb:place="inline">施也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437c18"/><lb ed="R113" n="0248b04"/><entry><form>征</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1802" cb:place="inline">取也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0437c19"/><lb ed="R113" n="0248b05"/><entry><form>〇有形下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0437c1905" cb:place="inline">论云。有形之恶。其来有方。其敌可御。无 <lb ed="X" n="0437c20"/><lb ed="R113" n="0248b06"/>形之恶。其来不测。其害非细故。所以杀人之恶小。 <lb ed="X" n="0437c21"/><lb ed="R113" n="0248b07"/>害人之恶大。杀人者以迹言之。害人者以心言之。 <lb ed="X" n="0437c22"/><lb ed="R113" n="0248b08"/>迹虽杀人。其过可恕。忍心害理。其殃极甚。是故有 <lb ed="X" n="0437c23"/><lb ed="R113" n="0248b09"/>形之恶。显然可见。无形之恶。冥然莫测。以人之可 <lb ed="X" n="0437c24"/><lb ed="R113" n="0248b10"/>见可知。故以为轻为小。以人之莫见莫知。故以为 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0438a" n="0438a"/> <lb ed="X" n="0438a01"/><lb ed="R113" n="0248b11"/>重为大也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438a02"/><lb ed="R113" n="0248b12"/><entry><form>游晏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0203" cb:place="inline">游。逸也。宾主合欢安静之筵也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438a03"/><lb ed="R113" n="0248b13"/><entry><form>鸩毒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0303" cb:place="inline">鸟名。其形如鸡。其色紫绿。颈长八寸。以蛇蝮 <lb ed="X" n="0438a04"/><lb ed="R113" n="0248b14"/>为食。其毛羽历于饮食之间。食则杀人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438a05"/><lb ed="R113" n="0248b15"/><entry><form>戈矛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0503" cb:place="inline">皆兵器也。戈。平头戟。长六尺六寸。矛。长二丈。 <lb ed="X" n="0438a06"/><lb ed="R113" n="0248b16"/>其形如钩。俱伤人器也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438a07"/><lb ed="R113" n="0248b17"/><entry><form>堂奥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0703" cb:place="inline">正房曰堂。幽深曰奥。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438a08"/><lb ed="R113" n="0248b18"/><entry><form>邻巷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0803" cb:place="inline">五家为邻。二十五家为巷。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438a09"/><lb ed="R113" n="0249a01"/><entry><form>戎狄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a0903" cb:place="inline">西戎北狄也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438a10"/><lb ed="R113" n="0249a02"/><entry><form>礼法</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a1003" cb:place="inline">天理之节文。人事之仪则。法者。制度品节也。 <lb ed="X" n="0438a11"/><lb ed="R113" n="0249a03"/>左传曰。藏于杳然冥然之间。而发于猝然之际。非 <lb ed="X" n="0438a12"/><lb ed="R113" n="0249a04"/>圣人以礼为之防。则人之类灭久矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438a13"/><lb ed="R113" n="0249a05"/><entry><form>〇大觉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a1304" cb:place="inline">明州育王寺怀琏禅师。字器之。福建漳州 <lb ed="X" n="0438a14"/><lb ed="R113" n="0249a06"/>陈氏子。嗣泐潭怀澄禅师。淸源下十四世。<name role="" type="person">宋仁宗</name> <lb ed="X" n="0438a15"/><lb ed="R113" n="0249a07"/>皇祐二年。正月诏住京师十方净因禅院。二月十 <lb ed="X" n="0438a16"/><lb ed="R113" n="0249a08"/>九日。诏对化成殿。问<persName>佛</persName>法大意。奏对称旨。赐号大 <lb ed="X" n="0438a17"/><lb ed="R113" n="0249a09"/>觉禅师。归居于<name role="" type="person">阿育王山</name>廣利寺。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438a18"/><lb ed="R113" n="0249a10"/><entry><form>包公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a1803" cb:place="inline">名拯。字希仁。<anchor xml:id="nkr_note_add_0438a1801" n="0438a1801"/><anchor xml:id="beg0438a1801" n="0438a1801"/>谥<anchor xml:id="end0438a1801"/>孝肃。官为御史。天性严厉。未 <lb ed="X" n="0438a19"/><lb ed="R113" n="0249a11"/>尝有笑容。知开封府日。有民李觉安。生子年幼。因 <lb ed="X" n="0438a20"/><lb ed="R113" n="0249a12"/>病以白金百两。寄予张惠明。觉安命终。惠明还归 <lb ed="X" n="0438a21"/><lb ed="R113" n="0249a13"/>其子。其子不受。一谓受人之寄可当还之。一谓父 <lb ed="X" n="0438a22"/><lb ed="R113" n="0249a14"/>无所寄不当受之。各尽其心而<anchor xml:id="nkr_note_add_0438a2201" n="0438a2201"/><anchor xml:id="beg0438a2201" n="0438a2201"/>已<anchor xml:id="end0438a2201"/>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438a23"/><lb ed="R113" n="0249a15"/><entry><form>责付</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a2303" cb:place="inline">给散也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438a24"/><lb ed="R113" n="0249a16"/><entry><form>〇圆通</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438a2404" cb:place="inline">庐山圆通居讷禅师。字仲敏。西蜀梓州蹇 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0438b" n="0438b"/> <lb ed="X" n="0438b01"/><lb ed="R113" n="0249a17"/>氏子。嗣延庆子荣。淸源下十世。为人英伟。过目成 <lb ed="X" n="0438b02"/><lb ed="R113" n="0249a18"/>诵。十一出家。十七诵法花经得度。後遊襄州。密契 <lb ed="X" n="0438b03"/><lb ed="R113" n="0249b01"/>心要。後遊庐山。道價日重。南康郡守程师孟。奏请 <lb ed="X" n="0438b04"/><lb ed="R113" n="0249b02"/>住<name role="" type="person">圆通寺</name>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438b05"/><lb ed="R113" n="0249b03"/><entry><form>中正</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0503" cb:place="inline">中而不偏。正而不邪。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438b06"/><lb ed="R113" n="0249b04"/><entry><form>尊严</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0603" cb:place="inline">尊而可敬。严而可威。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438b07"/><lb ed="R113" n="0249b05"/><entry><form>谊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0702" cb:place="inline">義同。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438b08"/><lb ed="R113" n="0249b06"/><entry><form>言简</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0803" cb:place="inline">言简则诚实而信。尽理则道体精明也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438b09"/><lb ed="R113" n="0249b07"/><entry><form>鲜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0902" cb:place="inline">少也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇仁祖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b0907" cb:place="inline">宋四帝仁宗也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438b10"/><lb ed="R113" n="0249b08"/><entry><form>皇祐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b1003" cb:place="inline">即年号也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438b11"/><lb ed="R113" n="0249b09"/><entry><form>银珰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b1103" cb:place="inline">耳<g ref="#CB00889">㻔</g>也。秦汉中以小宦官。著银珰左貂。明帝 <lb ed="X" n="0438b12"/><lb ed="R113" n="0249b10"/>改为金珰右貂。宫中出入传命使。悉用阉人。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438b13"/><lb ed="R113" n="0249b11"/><entry><form>绿绨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b1303" cb:place="inline">下音啼。绿色也。即盛诏书囊也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438b14"/><lb ed="R113" n="0249b12"/><entry><form>尺一</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b1403" cb:place="inline">汉时制一尺之板。而驾诏书也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438b15"/><lb ed="R113" n="0249b13"/><entry><form>孝慈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438b1503" cb:place="inline">汴京自唐朝毁寺。太祖建隆间复兴两街。止 <lb ed="X" n="0438b16"/><lb ed="R113" n="0249b14"/>是南山律部。慈恩贤首疏抄義学而<anchor xml:id="nkr_note_add_0438b1601" n="0438b1601"/><anchor xml:id="beg0438b1601" n="0438b1601"/>已<anchor xml:id="end0438b1601"/>。士夫聪明 <lb ed="X" n="0438b17"/><lb ed="R113" n="0249b15"/>超越者。皆厌名相因果。当时天台止观。达摩禅宗 <lb ed="X" n="0438b18"/><lb ed="R113" n="0249b16"/>未行。淳化<note place="inline">太宗年号</note>以来。<name role="" type="person">四明尊者</name>。天台忏主遵式行 <lb ed="X" n="0438b19"/><lb ed="R113" n="0249b17"/>道东南。止观心宗慧眼照映天下。翰林杨亿晁回。 <lb ed="X" n="0438b20"/><lb ed="R113" n="0249b18"/>首发明之至。是时内使李允寧。奏施汴宅一区。创 <lb ed="X" n="0438b21"/><lb ed="R113" n="0250a01"/>立禅席。赐额十方净因禅院。帝留意空宗。诏下三 <lb ed="X" n="0438b22"/><lb ed="R113" n="0250a02"/>省定议。召有道者住持。<name role="" type="person">欧阳修</name>。程师孟。奏请圆通 <lb ed="X" n="0438b23"/><lb ed="R113" n="0250a03"/>讷禅师。允寧亲持诏下江州。讷称目疾耳背不赴。 <lb ed="X" n="0438b24"/><lb ed="R113" n="0250a04"/>帝益敬重。听擧自代。讷擧大觉应诏。天下贤哲。在 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0438c" n="0438c"/> <lb ed="X" n="0438c01"/><lb ed="R113" n="0250a05"/>讷得之矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c02"/><lb ed="R113" n="0250a06"/><entry><form>伽蓝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0203" cb:place="inline">译为众园。园谓生植之所。<persName>佛</persName>弟子则生植道 <lb ed="X" n="0438c03"/><lb ed="R113" n="0250a07"/>芽。趣登圣果。能福利群生。故曰众园也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c04"/><lb ed="R113" n="0250a08"/><entry><form>旌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0402" cb:place="inline">旗首曰旌。以旌有功者。又钦也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c05"/><lb ed="R113" n="0250a09"/><entry><form>崇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0502" cb:place="inline">敬重也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c06"/><lb ed="R113" n="0250a10"/><entry><form>固辞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0603" cb:place="inline">辞而不受也。三辞为节。一辞为礼。二辞为谦。 <lb ed="X" n="0438c07"/><lb ed="R113" n="0250a11"/>三辞为固辞也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c08"/><lb ed="R113" n="0250a12"/><entry><form>滥厕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0803" cb:place="inline">泛杂也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>幸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0807" cb:place="inline">不当得而得也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c09"/><lb ed="R113" n="0250a13"/><entry><form>饭蔬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c0903" cb:place="inline">饭。食也。蔬。粗食也。圣人之心。浑然天理。虽处 <lb ed="X" n="0438c10"/><lb ed="R113" n="0250a14"/>困极。而乐亦无不在焉。其视不義之富贵。如浮雲 <lb ed="X" n="0438c11"/><lb ed="R113" n="0250a15"/>之有无。漠然无动其心。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c12"/><lb ed="R113" n="0250a16"/><entry><form>不为</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1203" cb:place="inline">性本如空。难名难相。金屑虽贵。落眼成尘。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c13"/><lb ed="R113" n="0250a17"/><entry><form>先哲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1303" cb:place="inline">指范蠡也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>累</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1308" cb:place="inline">萦缚也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c14"/><lb ed="R113" n="0250a18"/><entry><form>厌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1402" cb:place="inline">满足也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c15"/><lb ed="R113" n="0250b01"/><entry><form>东坡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1503" cb:place="inline">姓苏。名轼。字子瞻。号东坡居士。眉山人。得法 <lb ed="X" n="0438c16"/><lb ed="R113" n="0250b02"/>东林常聪禅师。仕至翰林。尝与<persName>佛</persName>印。激扬酬唱。盖 <lb ed="X" n="0438c17"/><lb ed="R113" n="0250b03"/>可见之。宋七哲宗元符三年。于黄州筑室城东。因 <lb ed="X" n="0438c18"/><lb ed="R113" n="0250b04"/>号东坡。于徽宗靖国元年。𣨛于常州。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c19"/><lb ed="R113" n="0250b05"/><entry><form>〇躄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1903" cb:place="inline">跛而不能行也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>挟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c1910" cb:place="inline">兼有恃之称也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c20"/><lb ed="R113" n="0250b06"/><entry><form>〇百丈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c2004" cb:place="inline">洪州<name role="" type="person">百丈山</name>怀海<name role="" type="person">大智禅师</name>。福州常乐王 <lb ed="X" n="0438c21"/><lb ed="R113" n="0250b07"/>氏子。嗣<name role="" type="person">马祖</name>道一禅师。南嶽下二世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c22"/><lb ed="R113" n="0250b08"/><entry><form>丛林</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c2203" cb:place="inline">乃众僧所止之处。行人栖心修道之所也。草 <lb ed="X" n="0438c23"/><lb ed="R113" n="0250b09"/>不乱生曰丛。木不乱长曰林。言其内有规矩法度也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0438c24"/><lb ed="R113" n="0250b10"/><entry><form>规矩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0438c2403" cb:place="inline">圆器曰规。方器曰矩。乃丛林之模笵也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0439a" n="0439a"/> <lb ed="X" n="0439a01"/><lb ed="R113" n="0250b11"/><entry><form>盗规矩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a0104" cb:place="inline">因公置私。监守自盗之義。又因法作奸。佐 <lb ed="X" n="0439a02"/><lb ed="R113" n="0250b12"/>监为盗也。此言因规矩而反害丛林也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439a03"/><lb ed="R113" n="0250b13"/><entry><form>巢居穴处</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a0305" cb:place="inline">上古之士。未有丛林。夏则居巢。冬则居 <lb ed="X" n="0439a04"/><lb ed="R113" n="0250b14"/>穴。守典刑而自律也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439a05"/><lb ed="R113" n="0250b15"/><entry><form>安危兴亡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a0505" cb:place="inline">有德者丛林日安。无德者丛林日危。数 <lb ed="X" n="0439a06"/><lb ed="R113" n="0250b16"/>也。时也。谓安危在人。兴亡在时。住持无道德。则丛 <lb ed="X" n="0439a07"/><lb ed="R113" n="0250b17"/>林将废。纵有道德。苟非其时。亦不可强也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439a08"/><lb ed="R113" n="0250b18"/><entry><form>可将</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a0803" cb:place="inline">持守行之。谭子化书云。苟德可将。何必廣粟 <lb ed="X" n="0439a09"/><lb ed="R113" n="0251a01"/>帛乎。苟数可凭。何必廣甲兵乎。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439a10"/><lb ed="R113" n="0251a02"/><entry><form>〇治</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a1003" cb:place="inline">修必曰治。定心曰治。修理其事。方用其力曰 <lb ed="X" n="0439a11"/><lb ed="R113" n="0251a03"/>治。事有条理。<anchor xml:id="nkr_note_add_0439a1101" n="0439a1101"/><anchor xml:id="beg0439a1101" n="0439a1101"/>已<anchor xml:id="end0439a1101"/>见效故曰治。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439a12"/><lb ed="R113" n="0251a04"/><entry><form>䷏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a1202" cb:place="inline">震上坤下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439a13"/><lb ed="R113" n="0251a05"/><entry><form>重门豫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a1304" cb:place="inline">雷地豫卦。安和悦乐之義。杨氏曰。川途既 <lb ed="X" n="0439a14"/><lb ed="R113" n="0251a06"/>通。则暴客至矣。不可不御之術也。故取诸豫。重门 <lb ed="X" n="0439a15"/><lb ed="R113" n="0251a07"/>以御之。击柝以警之。则暴客无自而入也。二阴在 <lb ed="X" n="0439a16"/><lb ed="R113" n="0251a08"/>上。重门之象。一阳在下。击柝之象。三阴在内。悦豫 <lb ed="X" n="0439a17"/><lb ed="R113" n="0251a09"/>之象。又曰。豫者。怠惰也。击柝以警怠惰。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439a18"/><lb ed="R113" n="0251a10"/><entry><form>柝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a1802" cb:place="inline">音托。斫木为之。夜行所击也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439a19"/><lb ed="R113" n="0251a11"/><entry><form>〇玉不琢下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a1906" cb:place="inline">此二句。出礼记学记篇。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439a20"/><lb ed="R113" n="0251a12"/><entry><form>今之所下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a2005" cb:place="inline">此二句。出<name role="" type="person">韩文公</name>答唐顺宗表状。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439a21"/><lb ed="R113" n="0251a13"/><entry><form>善恶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a2103" cb:place="inline">善者所以感发人之善心。恶者可以惩创人 <lb ed="X" n="0439a22"/><lb ed="R113" n="0251a14"/>之逸志。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439a23"/><lb ed="R113" n="0251a15"/><entry><form>〇妙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439a2303" cb:place="inline">神明不测。玄奥难知。言词不可示。分别不能 <lb ed="X" n="0439a24"/><lb ed="R113" n="0251a16"/>解。故曰妙也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0439b" n="0439b"/> <lb ed="X" n="0439b01"/><lb ed="R113" n="0251a17"/><entry><form>寓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0102" cb:place="inline">寄也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>异</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0105" cb:place="inline">怪也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b02"/><lb ed="R113" n="0251a18"/><entry><form>逮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0202" cb:place="inline">及也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b03"/><lb ed="R113" n="0251b01"/><entry><form>释迦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0303" cb:place="inline">此云能仁。谓以仁德利化众生。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b04"/><lb ed="R113" n="0251b02"/><entry><form>醇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0402" cb:place="inline">精一无杂也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b05"/><lb ed="R113" n="0251b03"/><entry><form>第一義</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0504" cb:place="inline">真谛非有。俗谛非无。不有不无。名中道第 <lb ed="X" n="0439b06"/><lb ed="R113" n="0251b04"/>一義谛也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b07"/><lb ed="R113" n="0251b05"/><entry><form>示</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0702" cb:place="inline">垂示也。犹天地以万象。垂示与人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b08"/><lb ed="R113" n="0251b06"/><entry><form>慈悲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0803" cb:place="inline">慈能与乐。悲能拔苦。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b09"/><lb ed="R113" n="0251b07"/><entry><form>生民</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b0903" cb:place="inline">盖自天降生民。即阴阳交媾。元气感化而生 <lb ed="X" n="0439b10"/><lb ed="R113" n="0251b08"/>于人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b11"/><lb ed="R113" n="0251b09"/><entry><form>淳朴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1103" cb:place="inline">实心不虚也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b12"/><lb ed="R113" n="0251b10"/><entry><form>三皇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1203" cb:place="inline">皇。大也。道。配天之大也。天之极大之称。煌煌 <lb ed="X" n="0439b13"/><lb ed="R113" n="0251b11"/>人莫违故也。太昊。伏羲氏。炎帝。神农氏。黄帝。有熊 <lb ed="X" n="0439b14"/><lb ed="R113" n="0251b12"/>氏。此能廣其道。故称三皇。善用时政也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b15"/><lb ed="R113" n="0251b13"/><entry><form>简素</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1503" cb:place="inline">三皇之时。风俗淳厚。人民质朴。结绳作政。<g ref="#CB15148">画</g> <lb ed="X" n="0439b16"/><lb ed="R113" n="0251b14"/>地为牢。不争竞而财饶。无制令而民自服也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b17"/><lb ed="R113" n="0251b15"/><entry><form>窦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1702" cb:place="inline">孔穴也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b18"/><lb ed="R113" n="0251b16"/><entry><form>凿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1802" cb:place="inline">心无天游。则六凿相攘。谓之凿情也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b19"/><lb ed="R113" n="0251b17"/><entry><form>五帝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b1903" cb:place="inline">审谛也。谓审谛于万物。王天下之号也。少昊。 <lb ed="X" n="0439b20"/><lb ed="R113" n="0251b18"/>金天氏。颛顼。高杨氏。帝喾。高辛氏。帝尧。陶唐氏。帝 <lb ed="X" n="0439b21"/><lb ed="R113" n="0252a01"/>舜。有虞氏。主社稷。安人民。合于帝道。故称五帝善 <lb ed="X" n="0439b22"/><lb ed="R113" n="0252a02"/>用仁信也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439b23"/><lb ed="R113" n="0252a03"/><entry><form>详文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439b2303" cb:place="inline">五帝之时。风气渐开。创制立法。五典敦而五 <lb ed="X" n="0439b24"/><lb ed="R113" n="0252a04"/>礼备。五服彰而五刑周。法度礼乐彰矣。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0439c" n="0439c"/> <lb ed="X" n="0439c01"/><lb ed="R113" n="0252a05"/><entry><form>三王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c0103" cb:place="inline">往也。天下所归往也。乃夏禹。姒姓。殷汤。于姓。 <lb ed="X" n="0439c02"/><lb ed="R113" n="0252a06"/>周文王。姬姓。孔子曰。善用智勇也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439c03"/><lb ed="R113" n="0252a07"/><entry><form>密严</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c0303" cb:place="inline">三王之时。九五之位。不逊贤而传子孙。礼乐 <lb ed="X" n="0439c04"/><lb ed="R113" n="0252a08"/>文章。刑政法度。至此大备。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439c05"/><lb ed="R113" n="0252a09"/><entry><form>诰誓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c0503" cb:place="inline">尙书之篇名。如商之仲虺之诰。汤诰。周之康 <lb ed="X" n="0439c06"/><lb ed="R113" n="0252a10"/>诰。酒诰。商之甘誓。汤誓。周之秦誓也。誓约也。盟约 <lb ed="X" n="0439c07"/><lb ed="R113" n="0252a11"/>于诸侯曰。朕躬有罪。无以万方。万方有罪。罪在朕 <lb ed="X" n="0439c08"/><lb ed="R113" n="0252a12"/>躬。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439c09"/><lb ed="R113" n="0252a13"/><entry><form><persName>佛</persName></form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c0902" cb:place="inline">梵语<persName>佛陀</persName>。此云觉也。谓自觉觉他。觉行圆满也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439c10"/><lb ed="R113" n="0252a14"/><entry><form><persName>如来</persName></form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c1003" cb:place="inline">从如实道而来。如谓本觉。来谓始觉。始本不 <lb ed="X" n="0439c11"/><lb ed="R113" n="0252a15"/>二。故曰<persName>如来</persName>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439c12"/><lb ed="R113" n="0252a16"/><entry><form>性命理</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c1204" cb:place="inline">天之所赋曰命。物之所受曰性。性之所具 <lb ed="X" n="0439c13"/><lb ed="R113" n="0252a17"/>曰理。其名虽殊。而理则一也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439c14"/><lb ed="R113" n="0252a18"/><entry><form>迭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c1402" cb:place="inline">递也。互也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439c15"/><lb ed="R113" n="0252b01"/><entry><form>极</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c1502" cb:place="inline">穷尽也。此明<anchor xml:id="nkr_note_add_0439c1501" n="0439c1501"/><anchor xml:id="beg0439c1501" n="0439c1501"/>已<anchor xml:id="end0439c1501"/>上诸圣。皆造乎至极之地。则不 <lb ed="X" n="0439c16"/><lb ed="R113" n="0252b02"/>能无弊。弊迹示其不通也。乃不能周全万备。如夫 <lb ed="X" n="0439c17"/><lb ed="R113" n="0252b03"/>子大圣人不得位。而诛正卯之迹。周公虽圣。而诛 <lb ed="X" n="0439c18"/><lb ed="R113" n="0252b04"/>管蔡之迹。尧舜虽圣。不能化其子之善。先圣後圣。 <lb ed="X" n="0439c19"/><lb ed="R113" n="0252b05"/>其揆一也。道之不行。乃时数之变也。若以时变。责 <lb ed="X" n="0439c20"/><lb ed="R113" n="0252b06"/>圣人之心。非愚即狂。孙莘老是其人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439c21"/><lb ed="R113" n="0252b07"/><entry><form>弊迹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c2103" cb:place="inline">如丹朱商均之不肖。桀纣幽厉之不君。法门 <lb ed="X" n="0439c22"/><lb ed="R113" n="0252b08"/>教化陵夷。国家纪纲紊乱。皆称弊迹也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439c23"/><lb ed="R113" n="0252b09"/><entry><form>靡靡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c2303" cb:place="inline">渐渐也。又壞散延连也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0439c24"/><lb ed="R113" n="0252b10"/><entry><form>鼎立</form><cb:def><p xml:id="pX64p0439c2403" cb:place="inline">禹王。造鼎三足两耳。和五味之器也。鼎分三 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0440a" n="0440a"/> <lb ed="X" n="0440a01"/><lb ed="R113" n="0252b11"/>足。一口朝天。一口。即王道也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440a02"/><lb ed="R113" n="0252b12"/><entry><form>诋訾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a0203" cb:place="inline">责谤也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440a03"/><lb ed="R113" n="0252b13"/><entry><form>孙莘老书</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a0305" cb:place="inline">修撰侍郞孙莘老。问教于大觉曰。三代 <lb ed="X" n="0440a04"/><lb ed="R113" n="0252b14"/>以降。列圣相承。政通人和。道传统续。不以<persName>佛</persName>教未 <lb ed="X" n="0440a05"/><lb ed="R113" n="0252b15"/>来为欠。周姬讫箓。更秦换汉。宪网刑巢。蔽空落野。 <lb ed="X" n="0440a06"/><lb ed="R113" n="0252b16"/>不以<persName>佛</persName>教<anchor xml:id="nkr_note_add_0440a0601" n="0440a0601"/><anchor xml:id="beg0440a0601" n="0440a0601"/>已<anchor xml:id="end0440a0601"/>至而革。四海派分。异说捷出。由唐而 <lb ed="X" n="0440a07"/><lb ed="R113" n="0252b17"/>至。五季为甚。庶务万機。理乱非常。奉<persName>佛</persName>之教奚益。 <lb ed="X" n="0440a08"/><lb ed="R113" n="0252b18"/>间有草衣木食。巖栖<g ref="#CB00589">涧</g>饮。不过独善其身耳。又有 <lb ed="X" n="0440a09"/><lb ed="R113" n="0253a01"/>名而异行。假而非真。教化未孚。弊乃生焉。然师必 <lb ed="X" n="0440a10"/><lb ed="R113" n="0253a02"/>有辩伫闻其说。妙道篇。师所答也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440a11"/><lb ed="R113" n="0253a03"/><entry><form>〇克</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a1103" cb:place="inline">除<anchor xml:id="nkr_note_add_0440a1101" n="0440a1101"/><anchor xml:id="beg0440a1101" n="0440a1101"/>己<anchor xml:id="end0440a1101"/>之私心也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440a12"/><lb ed="R113" n="0253a04"/><entry><form>四众</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a1203" cb:place="inline">在家二众。出家二众。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440a13"/><lb ed="R113" n="0253a05"/><entry><form>〇聪明</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a1304" cb:place="inline">见闻不惑。故曰聪明。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440a14"/><lb ed="R113" n="0253a06"/><entry><form>石门聪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a1404" cb:place="inline">襄州谷隐山<name role="" type="person">石门寺</name>。蕴聪禅师。嗣首山念 <lb ed="X" n="0440a15"/><lb ed="R113" n="0253a07"/>禅师。南嶽下九世。得法後住石门日。襄州太守。以 <lb ed="X" n="0440a16"/><lb ed="R113" n="0253a08"/>私意笞辱。既归。众僧迎于道侧。首座趣前问讯曰。 <lb ed="X" n="0440a17"/><lb ed="R113" n="0253a09"/>太守无辜曲辱和尙。师以手指地云。平地起骨堆。 <lb ed="X" n="0440a18"/><lb ed="R113" n="0253a10"/>随手涌一骨堆。太守闻知。令人削去。复涌如初。太 <lb ed="X" n="0440a19"/><lb ed="R113" n="0253a11"/>守全家死于襄州也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440a20"/><lb ed="R113" n="0253a12"/><entry><form>栖贤舜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440a2004" cb:place="inline">南康军雲居晓舜禅师。字老夫。嗣洞山聪。 <lb ed="X" n="0440a21"/><lb ed="R113" n="0253a13"/>瑞州胡氏子。淸源下十世。住庐山栖贤日。槐都官 <lb ed="X" n="0440a22"/><lb ed="R113" n="0253a14"/>守南康。多贪墨迹。舜不忍以常住物。结情固位。被 <lb ed="X" n="0440a23"/><lb ed="R113" n="0253a15"/>人谮于郡守问还俗。民其衣。大觉昔曾入舜之室。 <lb ed="X" n="0440a24"/><lb ed="R113" n="0253a16"/>故往京都访大觉。让舜正<g ref="#CB05903">寝</g>。琏居偏室。仁宗数诏 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0440b" n="0440b"/> <lb ed="X" n="0440b01"/><lb ed="R113" n="0253a17"/>入内问道。竟不言舜事。偶一日。圣旨敕净慈饭僧。 <lb ed="X" n="0440b02"/><lb ed="R113" n="0253a18"/>见大觉侍舜甚恭。归奏。帝召见之。乃歎曰。道韵奇 <lb ed="X" n="0440b03"/><lb ed="R113" n="0253b01"/>伟。真山林达士。遂于扇书曰。赐晓舜依旧为僧。再 <lb ed="X" n="0440b04"/><lb ed="R113" n="0253b02"/>住栖贤。仍赐紫衣银钵。舜罢栖贤日。有二壮力。舁 <lb ed="X" n="0440b05"/><lb ed="R113" n="0253b03"/>轿至<name role="" type="person">罗汉寺</name>前。二人相谓曰。今不是我院长老。不 <lb ed="X" n="0440b06"/><lb ed="R113" n="0253b04"/>须远送。弃轿而回。舜既再来。令人安抚曰。你当时 <lb ed="X" n="0440b07"/><lb ed="R113" n="0253b05"/>做得是。但安心不必疑惧。入院上堂曰。无端被谮 <lb ed="X" n="0440b08"/><lb ed="R113" n="0253b06"/>枉遭迍。半年有馀作俗人。今日再归三峡寺。幾多 <lb ed="X" n="0440b09"/><lb ed="R113" n="0253b07"/>欢喜幾多嗔。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b10"/><lb ed="R113" n="0253b08"/><entry><form>欤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1002" cb:place="inline">疑辞。谦退而不敢质言。而言欤也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b11"/><lb ed="R113" n="0253b09"/><entry><form>隐微</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1103" cb:place="inline">上幽暗也。下细事也。谓事之首不足虑。祸隐 <lb ed="X" n="0440b12"/><lb ed="R113" n="0253b10"/>微深可忧也。盖著者。人所易见。故得为之。隐者。人 <lb ed="X" n="0440b13"/><lb ed="R113" n="0253b11"/>所难知。故当谨而不可忽也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b14"/><lb ed="R113" n="0253b12"/><entry><form>尤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1402" cb:place="inline">甚也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇罹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1406" cb:place="inline">非理而遭痛毒也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b15"/><lb ed="R113" n="0253b13"/><entry><form>横逆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1503" cb:place="inline">强暴不顺理也。文出孟子離娄章。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b16"/><lb ed="R113" n="0253b14"/><entry><form>民衣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1603" cb:place="inline">老夫还俗。服民之衣也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b17"/><lb ed="R113" n="0253b15"/><entry><form>畴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1702" cb:place="inline">往昔之事也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b18"/><lb ed="R113" n="0253b16"/><entry><form>辇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1802" cb:place="inline">天子之车也。有轮曰辇。无轮曰舆。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b19"/><lb ed="R113" n="0253b17"/><entry><form>〇赋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b1903" cb:place="inline">禀也。均表敷佈曰赋。谓天之所赋性于人。均 <lb ed="X" n="0440b20"/><lb ed="R113" n="0253b18"/>而无偏也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b21"/><lb ed="R113" n="0254a01"/><entry><form>权衡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b2103" cb:place="inline">上秤锤也。下秤杆也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b22"/><lb ed="R113" n="0254a02"/><entry><form>货</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b2202" cb:place="inline">以财变物曰货。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b23"/><lb ed="R113" n="0254a03"/><entry><form>殖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b2302" cb:place="inline">积聚财宝曰殖。又货之所宜曰殖。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440b24"/><lb ed="R113" n="0254a04"/><entry><form>一日不作</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440b2405" cb:place="inline">百丈寺。在南嶽之绝顶也。<name role="" type="person">大智禅师</name>。每 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0440c" n="0440c"/> <lb ed="X" n="0440c01"/><lb ed="R113" n="0254a05"/>日力作以偿其供。有劝止者。则曰我无德以劳人。 <lb ed="X" n="0440c02"/><lb ed="R113" n="0254a06"/>众不忍而藏其作具。遍索不得。遂不食。故有一日 <lb ed="X" n="0440c03"/><lb ed="R113" n="0254a07"/>不作一日不食之语。流播寰宇。先德率身多如此 <lb ed="X" n="0440c04"/><lb ed="R113" n="0254a08"/>矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c05"/><lb ed="R113" n="0254a09"/><entry><form>垂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0502" cb:place="inline">将也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>涉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0505" cb:place="inline">历也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c06"/><lb ed="R113" n="0254a10"/><entry><form>〇传持</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0604" cb:place="inline">代代相承曰传。拳拳执守曰持。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c07"/><lb ed="R113" n="0254a11"/><entry><form>操</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0702" cb:place="inline">守志不改曰操。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>履</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0709" cb:place="inline">践行不怠曰履。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c08"/><lb ed="R113" n="0254a12"/><entry><form>住持</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c0803" cb:place="inline">安住道德。执持教化。令法久住故也。又住于 <lb ed="X" n="0440c09"/><lb ed="R113" n="0254a13"/>真理。持而不失。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c10"/><lb ed="R113" n="0254a14"/><entry><form>衒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1002" cb:place="inline">彰卖也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>渝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1006" cb:place="inline">变也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c11"/><lb ed="R113" n="0254a15"/><entry><form>夷险</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1103" cb:place="inline">上坦而平也。下峻而不平也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c12"/><lb ed="R113" n="0254a16"/><entry><form>致</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1202" cb:place="inline">理也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c13"/><lb ed="R113" n="0254a17"/><entry><form>〇远录公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1305" cb:place="inline">舒州浮山法远圆鉴禅师。郑州王氏子。 <lb ed="X" n="0440c14"/><lb ed="R113" n="0254a18"/>嗣葉县省禅师。远尝与达观颖。薛大头。七八辈遊 <lb ed="X" n="0440c15"/><lb ed="R113" n="0254b01"/>蜀。幾次遭迍。师以智脱之。众以晓吏事。故称远公 <lb ed="X" n="0440c16"/><lb ed="R113" n="0254b02"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c17"/><lb ed="R113" n="0254b03"/><entry><form>益坚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1703" cb:place="inline">乃马援之言也。不坠靑雲之志。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c18"/><lb ed="R113" n="0254b04"/><entry><form>益壮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1803" cb:place="inline">寧识白首之心。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c19"/><lb ed="R113" n="0254b05"/><entry><form>苟窃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c1903" cb:place="inline">不正之貌。苟容取安也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c20"/><lb ed="R113" n="0254b06"/><entry><form>志</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2002" cb:place="inline">心之所之曰志。谨守而不逐物也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c21"/><lb ed="R113" n="0254b07"/><entry><form>质</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2102" cb:place="inline">本色也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>表</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2106" cb:place="inline">耐也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c22"/><lb ed="R113" n="0254b08"/><entry><form>节義</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2203" cb:place="inline">有节操而所行。合乎義理也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c23"/><lb ed="R113" n="0254b09"/><entry><form>标致</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2303" cb:place="inline">标。擧也。言其超卓杰立之极也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0440c24"/><lb ed="R113" n="0254b10"/><entry><form>自强</form><cb:def><p xml:id="pX64p0440c2403" cb:place="inline">易云。君子之道。终日乾乾。而自强不息也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0441a" n="0441a"/> <lb ed="X" n="0441a01"/><lb ed="R113" n="0254b11"/><entry><form>逸翮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a0103" cb:place="inline">上纵也。下羽劲也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441a02"/><lb ed="R113" n="0254b12"/><entry><form>〇陆沉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a0204" cb:place="inline">言无水而沉也。当显而反隐。陆沉于众。不 <lb ed="X" n="0441a03"/><lb ed="R113" n="0254b13"/>愿人知也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441a04"/><lb ed="R113" n="0254b14"/><entry><form>葉县省</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a0404" cb:place="inline">汝州葉县廣教院。归省禅师。冀州贾氏子。 <lb ed="X" n="0441a05"/><lb ed="R113" n="0254b15"/>嗣首山念禅师。南嶽下九世。其住持枯淡严密。衲 <lb ed="X" n="0441a06"/><lb ed="R113" n="0254b16"/>子畏之。浮山远。天衣怀。闻其高风。特往参叩。正値 <lb ed="X" n="0441a07"/><lb ed="R113" n="0254b17"/>雪寒。省喝骂驱逐。至以将水泼地。衣服皆湿。他僧 <lb ed="X" n="0441a08"/><lb ed="R113" n="0254b18"/>怒去。唯远与怀。整衣数具。复坐如故。师到诃曰。你 <lb ed="X" n="0441a09"/><lb ed="R113" n="0255a01"/>更不去。待我打你。远。近前云。某二人数千里。特来 <lb ed="X" n="0441a10"/><lb ed="R113" n="0255a02"/>参和尙禅。岂以一勺水泼之便去。师笑曰。你两个 <lb ed="X" n="0441a11"/><lb ed="R113" n="0255a03"/>果来要参禅。却去挂搭。远充典座。众苦其枯淡。省 <lb ed="X" n="0441a12"/><lb ed="R113" n="0255a04"/>偶出莊去。远窃取钥匙取油面。作五味粥方熟。师 <lb ed="X" n="0441a13"/><lb ed="R113" n="0255a05"/>忽归。粥罢诣典<anchor xml:id="nkr_note_orig_0441001" n="0441001"/>作。远至。师云。汝窃取油面。系盗用 <lb ed="X" n="0441a14"/><lb ed="R113" n="0255a06"/>常住。远云。实取油面。愿乞责罚。师令算估衣钵还 <lb ed="X" n="0441a15"/><lb ed="R113" n="0255a07"/>讫。更打三十拄杖赶出院。道友劝勉师不允。友曰。 <lb ed="X" n="0441a16"/><lb ed="R113" n="0255a08"/>若不容归。只乞随众听法。师亦不许。师一日出街。 <lb ed="X" n="0441a17"/><lb ed="R113" n="0255a09"/>见远旅邸前立。师曰。此是院门房廊。你在此许久。 <lb ed="X" n="0441a18"/><lb ed="R113" n="0255a10"/>曾还店钱否。令算所欠追取。远无难色。持钵于市 <lb ed="X" n="0441a19"/><lb ed="R113" n="0255a11"/>化还之。师一日出街。见远持钵。归谓众曰。远真意 <lb ed="X" n="0441a20"/><lb ed="R113" n="0255a12"/>参禅。遂令归。上堂对众付衣法嗣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441a21"/><lb ed="R113" n="0255a13"/><entry><form>依违</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a2103" cb:place="inline">谋善者从之。不善者违之。亦何有所定平。出 <lb ed="X" n="0441a22"/><lb ed="R113" n="0255a14"/>小雅也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441a23"/><lb ed="R113" n="0255a15"/><entry><form>姑息</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a2303" cb:place="inline">苟容取安。出礼记。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441a24"/><lb ed="R113" n="0255a16"/><entry><form>〇暴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a2403" cb:place="inline">音曝。日晒也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇刻剥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441a2411" cb:place="inline">削害于人也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0441b" n="0441b"/> <lb ed="X" n="0441b01"/><lb ed="R113" n="0255a17"/><entry><form>中外</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0103" cb:place="inline">中则徒属。外则四众。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b02"/><lb ed="R113" n="0255a18"/><entry><form>洽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0202" cb:place="inline">恩泽周遍曰洽。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>哀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0209" cb:place="inline">敢怒而不敢言。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b03"/><lb ed="R113" n="0255b01"/><entry><form>〇三要</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0304" cb:place="inline"><name role="" type="person">宋仁宗</name>。<name role="" type="person">司马光</name>谏曰仁明勇。註曰。仁者。纯 <lb ed="X" n="0441b04"/><lb ed="R113" n="0255b02"/>乎天理。断绝众恶。无一毫私欲也。明者。烛物理。辩 <lb ed="X" n="0441b05"/><lb ed="R113" n="0255b03"/>是非。无一息之疑惑也。勇者。见義必为。闻善必迁。 <lb ed="X" n="0441b06"/><lb ed="R113" n="0255b04"/>无一之退怯也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b07"/><lb ed="R113" n="0255b05"/><entry><form>教化</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0703" cb:place="inline">以道诲人曰教。躬行于上。风动于下曰化。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b08"/><lb ed="R113" n="0255b06"/><entry><form>佞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0802" cb:place="inline">才辩论曲谓也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>耘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0809" cb:place="inline">锄也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b09"/><lb ed="R113" n="0255b07"/><entry><form>刈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b0902" cb:place="inline">割也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b10"/><lb ed="R113" n="0255b08"/><entry><form>〇智愚贤不肖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b1007" cb:place="inline">禀淸和之气。才识明敏曰智。禀滓 <lb ed="X" n="0441b11"/><lb ed="R113" n="0255b09"/>浊驳杂之气。顽蠢无知曰愚。禀得天地至和之气。 <lb ed="X" n="0441b12"/><lb ed="R113" n="0255b10"/>慈俭温良曰贤。禀阴阳谬乱之气。兇险姦邪曰不 <lb ed="X" n="0441b13"/><lb ed="R113" n="0255b11"/>肖。如明暗相倾。薰莸不幷。决然之理矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b14"/><lb ed="R113" n="0255b12"/><entry><form>诈佞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b1403" cb:place="inline">诈佞者。与君子不似也。谓发言宛同圣贤。行 <lb ed="X" n="0441b15"/><lb ed="R113" n="0255b13"/>事不如常人。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b16"/><lb ed="R113" n="0255b14"/><entry><form>素分</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b1603" cb:place="inline">命禀于有生之前。而淸浊<anchor xml:id="nkr_note_add_0441b1601" n="0441b1601"/><anchor xml:id="beg0441b1601" n="0441b1601"/>已<anchor xml:id="end0441b1601"/>定。故有智愚之 <lb ed="X" n="0441b17"/><lb ed="R113" n="0255b15"/>分也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b18"/><lb ed="R113" n="0255b16"/><entry><form>醇懿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b1803" cb:place="inline">一色成体曰醇。温柔克圣曰懿。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b19"/><lb ed="R113" n="0255b17"/><entry><form>嗜欲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b1903" cb:place="inline">上贪也。下情之所好欲也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b20"/><lb ed="R113" n="0255b18"/><entry><form>纲纪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b2003" cb:place="inline">总绳曰纲。众目曰纪。网赖纲纪。君赖股肱。乃 <lb ed="X" n="0441b21"/><lb ed="R113" n="0256a01"/>规笵之大者也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b22"/><lb ed="R113" n="0256a02"/><entry><form>优劣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b2203" cb:place="inline">上勝也。下衰弱也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b23"/><lb ed="R113" n="0256a03"/><entry><form>乌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b2302" cb:place="inline">何也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441b24"/><lb ed="R113" n="0256a04"/><entry><form>〇从容</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441b2404" cb:place="inline">上七恭切。含缓而不迫也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0441c" n="0441c"/> <lb ed="X" n="0441c01"/><lb ed="R113" n="0256a05"/><entry><form>雍肃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0103" cb:place="inline">和敬也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c02"/><lb ed="R113" n="0256a06"/><entry><form>〇道悟真</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0205" cb:place="inline">潭州道悟寺可真禅师。嗣石霜圆禅师。 <lb ed="X" n="0441c03"/><lb ed="R113" n="0256a07"/>南嶽十世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c04"/><lb ed="R113" n="0256a08"/><entry><form>驰骋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0403" cb:place="inline">自夸也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c05"/><lb ed="R113" n="0256a09"/><entry><form>丹雘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0503" cb:place="inline">彩色之总名。山海经云。<name role="" type="person">鸡足山</name>下多丹雘。说 <lb ed="X" n="0441c06"/><lb ed="R113" n="0256a10"/>文云。雘。美也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c07"/><lb ed="R113" n="0256a11"/><entry><form>〇五祖演</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0705" cb:place="inline">蕲州五祖法演禅师。绵州邓氏子。嗣白 <lb ed="X" n="0441c08"/><lb ed="R113" n="0256a12"/>雲端禅师。南嶽下十三世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c09"/><lb ed="R113" n="0256a13"/><entry><form>心为下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c0904" cb:place="inline">心者。神明之府。虚灵洞彻。以具众理而应 <lb ed="X" n="0441c10"/><lb ed="R113" n="0256a14"/>万事者也。谓百千三昧。无量法门。莫不皆由一心 <lb ed="X" n="0441c11"/><lb ed="R113" n="0256a15"/>而建立也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c12"/><lb ed="R113" n="0256a16"/><entry><form>敬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1202" cb:place="inline">和悦也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>莊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1206" cb:place="inline">端严也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c13"/><lb ed="R113" n="0256a17"/><entry><form>神</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1302" cb:place="inline">灵也。阴阳不测之谓神。又阳之精也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c14"/><lb ed="R113" n="0256a18"/><entry><form>〇士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1403" cb:place="inline">有德之称。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c15"/><lb ed="R113" n="0256b01"/><entry><form>谛当</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1503" cb:place="inline">审实曰谛。中正曰当。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c16"/><lb ed="R113" n="0256b02"/><entry><form>闻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1602" cb:place="inline">去声。声著于外曰闻。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c17"/><lb ed="R113" n="0256b03"/><entry><form>利养</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1703" cb:place="inline">财之所欲曰利。利之所乐曰养。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c18"/><lb ed="R113" n="0256b04"/><entry><form>把茅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1803" cb:place="inline">出世为人而结庵。乃草庵也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c19"/><lb ed="R113" n="0256b05"/><entry><form>勉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c1902" cb:place="inline">加力行之也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c20"/><lb ed="R113" n="0256b06"/><entry><form>〇杨岐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c2004" cb:place="inline">远州杨岐山方会禅师。宜春冷氏之子。嗣 <lb ed="X" n="0441c21"/><lb ed="R113" n="0256b07"/>慈明圆禅师。南嶽十世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c22"/><lb ed="R113" n="0256b08"/><entry><form>仅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c2202" cb:place="inline">将也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>莫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c2205" cb:place="inline">与暮同。季冬也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c23"/><lb ed="R113" n="0256b09"/><entry><form>霰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c2302" cb:place="inline">雨雪杂下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0441c24"/><lb ed="R113" n="0256b10"/><entry><form>遑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0441c2402" cb:place="inline">不急之貌。谓虽有雪霰。不以寒苦动其心。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0442a" n="0442a"/> <lb ed="X" n="0442a01"/><lb ed="R113" n="0256b11"/><entry><form>讵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a0102" cb:place="inline">岂也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a02"/><lb ed="R113" n="0256b12"/><entry><form>事豐屋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a0204" cb:place="inline">事。好也。宋李靖公名沆。为丞相。自奉甚薄。 <lb ed="X" n="0442a03"/><lb ed="R113" n="0256b13"/>所居陋巷。厅事无重门。家人劝修之。沆曰。身食厚 <lb ed="X" n="0442a04"/><lb ed="R113" n="0256b14"/>禄。安荣如意。人生朝暮不保。奚用工夫。事豐屋也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a05"/><lb ed="R113" n="0256b15"/><entry><form>翌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a0502" cb:place="inline">明日也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a06"/><lb ed="R113" n="0256b16"/><entry><form>树下居</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a0604" cb:place="inline"><persName>佛</persName>戒弟子日中一食。树下一宿。修身以避 <lb ed="X" n="0442a07"/><lb ed="R113" n="0256b17"/>名。临大节而不可夺。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a08"/><lb ed="R113" n="0256b18"/><entry><form>〇心城</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a0804" cb:place="inline">谓其中有正觉法王。万德所聚。故曰心城。 <lb ed="X" n="0442a09"/><lb ed="R113" n="0257a01"/>使寇不侵夺。境缘不摇动。方可进道。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a10"/><lb ed="R113" n="0257a02"/><entry><form>越思</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1003" cb:place="inline">越。过也。学而不思则罔。思而不学则殆。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a11"/><lb ed="R113" n="0257a03"/><entry><form>〇陶铸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1104" cb:place="inline">笵土曰陶。镕金曰铸。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a12"/><lb ed="R113" n="0257a04"/><entry><form>革</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1202" cb:place="inline">改也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a13"/><lb ed="R113" n="0257a05"/><entry><form>〇病</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1303" cb:place="inline">忧也。圣人云。不患人之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0442a1301" n="0442a1301"/><anchor xml:id="beg0442a1301" n="0442a1301"/>己<anchor xml:id="end0442a1301"/>知。患不知人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a14"/><lb ed="R113" n="0257a06"/><entry><form>听言观行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1405" cb:place="inline">始我观听于人也。谓听其所说。以为有 <lb ed="X" n="0442a15"/><lb ed="R113" n="0257a07"/>德。但恐其能言而不能行。必欲观其所行之行也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a16"/><lb ed="R113" n="0257a08"/><entry><form>南嶽让</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1604" cb:place="inline">衡州南嶽怀让禅师。金州杜氏子。嗣六祖 <lb ed="X" n="0442a17"/><lb ed="R113" n="0257a09"/>大鉴禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a18"/><lb ed="R113" n="0257a10"/><entry><form>大鉴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a1803" cb:place="inline">六祖惠能大鉴禅师。范阳人。即<g ref="#CB04569">涿</g>州也。卢氏 <lb ed="X" n="0442a19"/><lb ed="R113" n="0257a11"/>子。先父迁于岭南新州住。後生能。嗣五祖弘忍大 <lb ed="X" n="0442a20"/><lb ed="R113" n="0257a12"/>师也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a21"/><lb ed="R113" n="0257a13"/><entry><form><name role="" type="person">马祖</name></form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a2103" cb:place="inline">江西<name role="" type="person">马祖</name>道一禅师。汉州什邡县马氏子。嗣 <lb ed="X" n="0442a22"/><lb ed="R113" n="0257a14"/>南嶽让禅师。依<name role="" type="person">罗汉寺</name>出家。容貌奇异。牛行虎视。 <lb ed="X" n="0442a23"/><lb ed="R113" n="0257a15"/>引舌过鼻。足下有二轮。乃<name role="" type="person">唐德宗</name>时人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442a24"/><lb ed="R113" n="0257a16"/><entry><form>固非下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442a2404" cb:place="inline">道高于师。方堪传授。见于师齐。减师半德 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0442b" n="0442b"/> <lb ed="X" n="0442b01"/><lb ed="R113" n="0257a17"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b02"/><lb ed="R113" n="0257a18"/><entry><form>洪规</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b0203" cb:place="inline">大法也。谓权衡<persName>佛</persName>祖。模笵人天。非细事也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b03"/><lb ed="R113" n="0257b01"/><entry><form>当家种草</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b0305" cb:place="inline">当家者。选有德之子。克绍家业。使祖风 <lb ed="X" n="0442b04"/><lb ed="R113" n="0257b02"/>之不遗坠也。种草者。如农家种田。相地厚薄而投 <lb ed="X" n="0442b05"/><lb ed="R113" n="0257b03"/>子也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b06"/><lb ed="R113" n="0257b04"/><entry><form>巧言令色</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b0605" cb:place="inline">令。犹善也。言乃心之声。出于口。当出而 <lb ed="X" n="0442b07"/><lb ed="R113" n="0257b05"/>出。色。心之发。见于面。当见而见。则天理存于内 <lb ed="X" n="0442b08"/><lb ed="R113" n="0257b06"/>矣。或出诸于外。巧言如簧。甘言若醴。象恭其容。色 <lb ed="X" n="0442b09"/><lb ed="R113" n="0257b07"/>莊其貌。务以悦人之听观。而本心之德全忘矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b10"/><lb ed="R113" n="0257b08"/><entry><form>便僻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1003" cb:place="inline">外习威仪。擧止轻<anchor xml:id="nkr_note_add_0442b1001" n="0442b1001"/><anchor xml:id="beg0442b1001" n="0442b1001"/>扬<anchor xml:id="end0442b1001"/>。而内无实德也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b11"/><lb ed="R113" n="0257b09"/><entry><form><anchor xml:id="nkr_note_add_0442b1101" n="0442b1101"/><anchor xml:id="beg0442b1101" n="0442b1101"/>谄<anchor xml:id="end0442b1101"/></form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1102" cb:place="inline">屈<anchor xml:id="nkr_note_add_0442b1102" n="0442b1102"/><anchor xml:id="beg0442b1102" n="0442b1102"/>己<anchor xml:id="end0442b1102"/>佞求。曰<anchor xml:id="nkr_note_add_0442b1103" n="0442b1103"/><anchor xml:id="beg0442b1103" n="0442b1103"/>谄<anchor xml:id="end0442b1103"/>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>媚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1110" cb:place="inline">亲顺取悦于人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b12"/><lb ed="R113" n="0257b10"/><entry><form>〇柄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1203" cb:place="inline">权也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b13"/><lb ed="R113" n="0257b11"/><entry><form>惠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1302" cb:place="inline">以恩及人曰惠。爱施者。仁之端。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b14"/><lb ed="R113" n="0257b12"/><entry><form>德</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1402" cb:place="inline">以敬修身曰德。修身者。智之府。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b15"/><lb ed="R113" n="0257b13"/><entry><form>敷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1502" cb:place="inline">施也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>适</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1505" cb:place="inline">当也。用也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b16"/><lb ed="R113" n="0257b14"/><entry><form>养</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1602" cb:place="inline">保守也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>宣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1606" cb:place="inline">佈散也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b17"/><lb ed="R113" n="0257b15"/><entry><form>蓄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1702" cb:place="inline">养也。积也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>孰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1707" cb:place="inline">谁也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b18"/><lb ed="R113" n="0257b16"/><entry><form>〇省觐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b1804" cb:place="inline">省察也。秋後见曰觐。如朝廷。须为朝觐。乃 <lb ed="X" n="0442b19"/><lb ed="R113" n="0257b17"/>会合省察一年之事。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b20"/><lb ed="R113" n="0257b18"/><entry><form>筹虑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b2003" cb:place="inline">方思後对。而不敢便答。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b21"/><lb ed="R113" n="0258a01"/><entry><form>正色</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b2103" cb:place="inline">有威而不猛。严而厉恭。虽曰怒。而不失其正 <lb ed="X" n="0442b22"/><lb ed="R113" n="0258a02"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b23"/><lb ed="R113" n="0258a03"/><entry><form>细务</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b2303" cb:place="inline">急先务心。君子务本。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442b24"/><lb ed="R113" n="0258a04"/><entry><form>慈明</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442b2403" cb:place="inline">潭州石霜慈明楚圆禅师。金州李氏子。嗣汾 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0442c" n="0442c"/> <lb ed="X" n="0442c01"/><lb ed="R113" n="0258a05"/>阳善昭禅师。南嶽下九世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c02"/><lb ed="R113" n="0258a06"/><entry><form>機辩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0203" cb:place="inline">機如掣电。辩似悬河。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c03"/><lb ed="R113" n="0258a07"/><entry><form>弟子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0303" cb:place="inline">学于师後曰弟。智从师生曰子。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c04"/><lb ed="R113" n="0258a08"/><entry><form>应对</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0403" cb:place="inline">有呼则应。有问则对。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c05"/><lb ed="R113" n="0258a09"/><entry><form>含缓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0503" cb:place="inline">忍而不敢言曰含。从容而不急曰缓。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c06"/><lb ed="R113" n="0258a10"/><entry><form>〇猥亵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0604" cb:place="inline">不可言其所为谓之恶也。猥。鄙也。屑。苟也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c07"/><lb ed="R113" n="0258a11"/><entry><form>愈加下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0704" cb:place="inline">施不测之恩也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c08"/><lb ed="R113" n="0258a12"/><entry><form>〇<anchor xml:id="nkr_note_add_0442c0801" n="0442c0801"/><anchor xml:id="beg0442c0801" n="0442c0801"/>己<anchor xml:id="end0442c0801"/>过</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c0805" cb:place="inline">孟子曰。子路人告之有过则喜。喜其得闻 <lb ed="X" n="0442c09"/><lb ed="R113" n="0258a13"/>改之。其勇于自修如此。程子曰。子路人告之有过 <lb ed="X" n="0442c10"/><lb ed="R113" n="0258a14"/>则喜。可谓百世之师也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c11"/><lb ed="R113" n="0258a15"/><entry><form>喜善</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1103" cb:place="inline">禹王闻善言则拜。盖不待有过。而屈<anchor xml:id="nkr_note_add_0442c1101" n="0442c1101"/><anchor xml:id="beg0442c1101" n="0442c1101"/>己<anchor xml:id="end0442c1101"/>以受 <lb ed="X" n="0442c12"/><lb ed="R113" n="0258a16"/>天下之善也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c13"/><lb ed="R113" n="0258a17"/><entry><form>包荒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1303" cb:place="inline">易经泰卦。君子处泰之道。必有包荒之量。其 <lb ed="X" n="0442c14"/><lb ed="R113" n="0258a18"/>施为宽裕详密也。又量宽容众。德廣安居也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c15"/><lb ed="R113" n="0258b01"/><entry><form>硕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1502" cb:place="inline">廣也。大也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇啻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1508" cb:place="inline">止也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c16"/><lb ed="R113" n="0258b02"/><entry><form>〇郭功辅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1605" cb:place="inline">提刑郭正祥。字功辅。号净空居士。问道 <lb ed="X" n="0442c17"/><lb ed="R113" n="0258b03"/>于白雲端。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c18"/><lb ed="R113" n="0258b04"/><entry><form>造物</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1803" cb:place="inline">儒言天命。释言定业也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c19"/><lb ed="R113" n="0258b05"/><entry><form>〇绝江</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c1904" cb:place="inline">直渡也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0442c20"/><lb ed="R113" n="0258b06"/><entry><form>访白雲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0442c2004" cb:place="inline">郭功辅。乃现宰官身而作<persName>佛</persName>事。可谓在欲 <lb ed="X" n="0442c21"/><lb ed="R113" n="0258b07"/>而无欲。居尘不染尘。亦是他夙殖德本。有大因缘。 <lb ed="X" n="0442c22"/><lb ed="R113" n="0258b08"/>故致根尘脱繫。一念无依。到此桥断路穷。不免求 <lb ed="X" n="0442c23"/><lb ed="R113" n="0258b09"/>人指示。故访白雲于海会。白具通方正眼。运匠石 <lb ed="X" n="0442c24"/><lb ed="R113" n="0258b10"/>之功。施无碍之辩。便问公牛淳乎。以公曾经大冶 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0443a" n="0443a"/> <lb ed="X" n="0443a01"/><lb ed="R113" n="0258b11"/>锤钳。<anchor xml:id="nkr_note_add_0443a0101" n="0443a0101"/><anchor xml:id="beg0443a0101" n="0443a0101"/>已<anchor xml:id="end0443a0101"/>到不疑之地。谓全身担荷。脱体承当。向他 <lb ed="X" n="0443a02"/><lb ed="R113" n="0258b12"/>道淳矣。白雲居养子之缘。婆心太切。只恐他见道 <lb ed="X" n="0443a03"/><lb ed="R113" n="0258b13"/>未稳。故以雷轰电掣之機。振地威雄之势而叱之。 <lb ed="X" n="0443a04"/><lb ed="R113" n="0258b14"/>可谓把关须用精严吏。不验分明不放行。正如疾 <lb ed="X" n="0443a05"/><lb ed="R113" n="0258b15"/>风知劲草。烈火辩真金。公<anchor xml:id="nkr_note_add_0443a0501" n="0443a0501"/><anchor xml:id="beg0443a0501" n="0443a0501"/>已<anchor xml:id="end0443a0501"/>是鼻孔撩天。脚跟点 <lb ed="X" n="0443a06"/><lb ed="R113" n="0258b16"/>地的人。纵是八面风吹他不动。得处稳密。何妨八 <lb ed="X" n="0443a07"/><lb ed="R113" n="0258b17"/>面风吹。见地唯深。岂惧四山来合。遂拱而立。谓得 <lb ed="X" n="0443a08"/><lb ed="R113" n="0258b18"/>处自然忘计挍。拈来全不费工夫。白雲到此。雪後 <lb ed="X" n="0443a09"/><lb ed="R113" n="0259a01"/>始知松柏操。事难方显丈夫儿。车不横推。理无曲 <lb ed="X" n="0443a10"/><lb ed="R113" n="0259a02"/>断。满口许他道。淳乎。淳乎。南泉大沩无异此也。仍 <lb ed="X" n="0443a11"/><lb ed="R113" n="0259a03"/>赠一偈。前二句颂他见地明白。谓饥餐嫩草遥山 <lb ed="X" n="0443a12"/><lb ed="R113" n="0259a04"/>去。渴饮寒泉绕<g ref="#CB00589">涧</g>迴。後二句颂他放旷今时。谓放 <lb ed="X" n="0443a13"/><lb ed="R113" n="0259a05"/>旷不耕空劫地。暮天何用牧歌摧。又曰。上大人者。 <lb ed="X" n="0443a14"/><lb ed="R113" n="0259a06"/>一是归美之辞。二是出身活句。可谓大冶精金。还 <lb ed="X" n="0443a15"/><lb ed="R113" n="0259a07"/>他作者。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443a16"/><lb ed="R113" n="0259a08"/><entry><form>白雲端</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443a1604" cb:place="inline">舒州白雲守端禅师。衡阳葛氏子。嗣杨岐 <lb ed="X" n="0443a17"/><lb ed="R113" n="0259a09"/>方会禅师。南嶽下十二世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443a18"/><lb ed="R113" n="0259a10"/><entry><form>南泉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443a1803" cb:place="inline">池州南泉普愿禅师。郑州新郑王氏子。嗣马 <lb ed="X" n="0443a19"/><lb ed="R113" n="0259a11"/>祖道一禅师。一日上堂示众云。王老师牧一头水 <lb ed="X" n="0443a20"/><lb ed="R113" n="0259a12"/>牯牛。拟向溪东牧。不免犯官家苗稼。拟向溪西牧。 <lb ed="X" n="0443a21"/><lb ed="R113" n="0259a13"/>亦不免犯官家苗稼。不如随分纳些些。总不见得也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443a22"/><lb ed="R113" n="0259a14"/><entry><form>大沩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443a2203" cb:place="inline">潭州沩山灵祐禅师。福州长溪赵氏子。嗣百 <lb ed="X" n="0443a23"/><lb ed="R113" n="0259a15"/>丈怀海禅师。一日上堂云。老僧百年後。向山下檀 <lb ed="X" n="0443a24"/><lb ed="R113" n="0259a16"/>越家。作一水牯牛。右脇书五字。沩山僧某甲。当时 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0443b" n="0443b"/> <lb ed="X" n="0443b01"/><lb ed="R113" n="0259a17"/>唤作沩山僧。却是水牯牛。唤作水牯牛。却是沩山 <lb ed="X" n="0443b02"/><lb ed="R113" n="0259a18"/>僧。毕竟唤作甚么即得。仰山出众礼拜而退。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443b03"/><lb ed="R113" n="0259b01"/><entry><form>〇翠巖真</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b0305" cb:place="inline">洪州翠巖可真禅师。福州人。得法于石 <lb ed="X" n="0443b04"/><lb ed="R113" n="0259b02"/>霜楚圆禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443b05"/><lb ed="R113" n="0259b03"/><entry><form>点<g ref="#CB05577">胸</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b0503" cb:place="inline">因他装点<g ref="#CB05577">胸</g>襟。欲高过于人。故点胸之混名。 <lb ed="X" n="0443b06"/><lb ed="R113" n="0259b04"/>播扬于丛林。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443b07"/><lb ed="R113" n="0259b05"/><entry><form>禅观</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b0703" cb:place="inline">秉一心而为禅。照万法而为观。又禅止散乱。 <lb ed="X" n="0443b08"/><lb ed="R113" n="0259b06"/>观照心昏。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443b09"/><lb ed="R113" n="0259b07"/><entry><form>金銮善</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b0904" cb:place="inline">慈明之高弟也。道悟真。杨岐方会。皆推伏 <lb ed="X" n="0443b10"/><lb ed="R113" n="0259b08"/>之。未详法嗣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443b11"/><lb ed="R113" n="0259b09"/><entry><form>痴禅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b1103" cb:place="inline">耽味禅而未发慧。曰痴禅。如守株待兔等。翠 <lb ed="X" n="0443b12"/><lb ed="R113" n="0259b10"/>巖真。尝谓亲见慈明。天下无可其意者。一日与金 <lb ed="X" n="0443b13"/><lb ed="R113" n="0259b11"/>銮善论道遊山次。善拈一片瓦置于石上曰。向这 <lb ed="X" n="0443b14"/><lb ed="R113" n="0259b12"/>裡下得一转语。许你亲见慈明。真拟之。善叱之曰。 <lb ed="X" n="0443b15"/><lb ed="R113" n="0259b13"/>伫思停機。情关未透。何曾梦见先师在。师兄参禅 <lb ed="X" n="0443b16"/><lb ed="R113" n="0259b14"/>虽多。而不妙悟。可谓痴禅矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443b17"/><lb ed="R113" n="0259b15"/><entry><form>〇朝市</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b1704" cb:place="inline">廛阓之所也。<name role="" type="person">白乐天</name>云。大隐居朝市。小隐 <lb ed="X" n="0443b18"/><lb ed="R113" n="0259b16"/>住丘樊。丘樊甚冷落。朝市太嚣喧。不如作中隐。隐 <lb ed="X" n="0443b19"/><lb ed="R113" n="0259b17"/>作留司官。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443b20"/><lb ed="R113" n="0259b18"/><entry><form>鼓惑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b2003" cb:place="inline">鼓动人心。惑乱人意。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443b21"/><lb ed="R113" n="0260a01"/><entry><form>稽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b2102" cb:place="inline">考证之谓。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443b22"/><lb ed="R113" n="0260a02"/><entry><form>〇无为子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b2205" cb:place="inline">姓杨名杰。字次公。号无为居士。任至礼 <lb ed="X" n="0443b23"/><lb ed="R113" n="0260a03"/>部。无为州人。得法于天衣怀禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443b24"/><lb ed="R113" n="0260a04"/><entry><form>可言</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443b2403" cb:place="inline">马氏曰。夫可言不可行。君子不言也。则言顾 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0443c" n="0443c"/> <lb ed="X" n="0443c01"/><lb ed="R113" n="0260a05"/>行。而言不违行矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443c02"/><lb ed="R113" n="0260a06"/><entry><form>可行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443c0203" cb:place="inline">可行不可言。君子弗行也。则行顾言。而行不 <lb ed="X" n="0443c03"/><lb ed="R113" n="0260a07"/>违言矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443c04"/><lb ed="R113" n="0260a08"/><entry><form>类</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443c0402" cb:place="inline">比也。法也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443c05"/><lb ed="R113" n="0260a09"/><entry><form>枢機</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443c0503" cb:place="inline">门转处曰枢。機者弩牙也。易系辞曰。君子居 <lb ed="X" n="0443c06"/><lb ed="R113" n="0260a10"/>其室。出其言。善则千里之外应之。况其迩者乎。言 <lb ed="X" n="0443c07"/><lb ed="R113" n="0260a11"/>行君子之枢機。枢機之发。荣辱之主也。所以动天 <lb ed="X" n="0443c08"/><lb ed="R113" n="0260a12"/>地。感鬼神。可不愼乎。昔成汤有七年之旱。太史占 <lb ed="X" n="0443c09"/><lb ed="R113" n="0260a13"/>之曰。当以人祷之。汤曰。吾所为请雨者民也。若以 <lb ed="X" n="0443c10"/><lb ed="R113" n="0260a14"/>人祷。返害其民。吾当自祷。遂斋戒剪发断爪。素车 <lb ed="X" n="0443c11"/><lb ed="R113" n="0260a15"/>白马。身穿白苎。以身为牺。祷于桑林之野。祝曰。无 <lb ed="X" n="0443c12"/><lb ed="R113" n="0260a16"/>以余一人不敏。伤民之命。遂以六事自责曰。政不 <lb ed="X" n="0443c13"/><lb ed="R113" n="0260a17"/>节欤。民失职欤。女谒盛欤。宫室崇欤。苞苴行欤。谗 <lb ed="X" n="0443c14"/><lb ed="R113" n="0260a18"/>夫昌欤。言讫。忽大雨数千里。汤有此德。故言行遂 <lb ed="X" n="0443c15"/><lb ed="R113" n="0260b01"/>能动天地也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443c16"/><lb ed="R113" n="0260b02"/><entry><form>〇止观定慧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443c1606" cb:place="inline">三观之总名也。停息诸念曰止。如理 <lb ed="X" n="0443c17"/><lb ed="R113" n="0260b03"/>思惟曰观。内心不动曰定。随缘照了曰慧。梵语奢 <lb ed="X" n="0443c18"/><lb ed="R113" n="0260b04"/>摩他。此云止。止久曰定。梵语三摩钵提。此云观。观 <lb ed="X" n="0443c19"/><lb ed="R113" n="0260b05"/>久曰慧。梵语禅那。此云等该。等该前二。即定慧之 <lb ed="X" n="0443c20"/><lb ed="R113" n="0260b06"/>通称。通遮通照。故曰等该。在因曰止观。在果曰定 <lb ed="X" n="0443c21"/><lb ed="R113" n="0260b07"/>慧。若约三学互论。即一心不动。人境双忘曰戒。觉 <lb ed="X" n="0443c22"/><lb ed="R113" n="0260b08"/>心圆明。内外湛然曰定。随缘应物。妙用无穷曰慧。 <lb ed="X" n="0443c23"/><lb ed="R113" n="0260b09"/>名虽有三。其揆一也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0443c24"/><lb ed="R113" n="0260b10"/><entry><form>作止任灭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0443c2405" cb:place="inline">作者。即心造心作之谓也。若有人言。我 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0444a" n="0444a"/> <lb ed="X" n="0444a01"/><lb ed="R113" n="0260b11"/>于本心作种种行。欲求真理。即名为病。止者。止妄 <lb ed="X" n="0444a02"/><lb ed="R113" n="0260b12"/>即真之谓也。若有人言。我今永息诸念。寂然平等。 <lb ed="X" n="0444a03"/><lb ed="R113" n="0260b13"/>欲求真理。即名为病。任者。随缘任情之谓也。若有 <lb ed="X" n="0444a04"/><lb ed="R113" n="0260b14"/>人言。我等今者。不断生死。不求涅槃。任彼一切。欲 <lb ed="X" n="0444a05"/><lb ed="R113" n="0260b15"/>求真理。是名为病。灭者。寂灭之谓也。若有人言。我 <lb ed="X" n="0444a06"/><lb ed="R113" n="0260b16"/>今求永灭一切烦恼身心。根尘虚妄境界。欲求真 <lb ed="X" n="0444a07"/><lb ed="R113" n="0260b17"/>理。是名为病。止观定慧为本。作止任灭为末。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444a08"/><lb ed="R113" n="0260b18"/><entry><form>自欺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a0803" cb:place="inline">欺昧也。大学曰。所谓诚其意者。毋自欺也。知 <lb ed="X" n="0444a09"/><lb ed="R113" n="0261a01"/>为善以去恶。而心之所发由未诚。是为自欺也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444a10"/><lb ed="R113" n="0261a02"/><entry><form>〇上下偷安</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a1006" cb:place="inline">去圣时遥。邪佞之辈。寄身于我教中。 <lb ed="X" n="0444a11"/><lb ed="R113" n="0261a03"/>在上者。不教其下。其下者。不奉其上。各取一身之 <lb ed="X" n="0444a12"/><lb ed="R113" n="0261a04"/>安也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444a13"/><lb ed="R113" n="0261a05"/><entry><form>归宗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a1303" cb:place="inline">寺名。在庐山之南。昔年羲之隐居之处。洗砚 <lb ed="X" n="0444a14"/><lb ed="R113" n="0261a06"/>池。今犹在也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444a15"/><lb ed="R113" n="0261a07"/><entry><form>〇晦堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a1504" cb:place="inline">隆兴府<name role="" type="person">黄龙山</name>。祖心晦堂宝觉禅师。南雄 <lb ed="X" n="0444a16"/><lb ed="R113" n="0261a08"/>邬氏子。嗣黄龙。南嶽下。十二世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444a17"/><lb ed="R113" n="0261a09"/><entry><form>宝峰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a1703" cb:place="inline">寺名。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444a18"/><lb ed="R113" n="0261a10"/><entry><form>月公晦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a1804" cb:place="inline">讳晓月。字公晦。得法于琅琊觉禅师。于宋 <lb ed="X" n="0444a19"/><lb ed="R113" n="0261a11"/>熙寧间。住洪州泐潭宝峰精舍。作楞严标旨。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444a20"/><lb ed="R113" n="0261a12"/><entry><form>洞彻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a2003" cb:place="inline">洞明玄理。彻底无依。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444a21"/><lb ed="R113" n="0261a13"/><entry><form>忝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a2102" cb:place="inline">辱也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444a22"/><lb ed="R113" n="0261a14"/><entry><form>功名美器</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444a2205" cb:place="inline">有功名。无美器。有美器。无功名。盖天命 <lb ed="X" n="0444a23"/><lb ed="R113" n="0261a15"/>也。不与人全。昔种放隐终南。闻希夷之风。往见之。 <lb ed="X" n="0444a24"/><lb ed="R113" n="0261a16"/>希夷曰。当有显宦。但名者古今美器。造物所忌。子 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0444b" n="0444b"/> <lb ed="X" n="0444b01"/><lb ed="R113" n="0261a17"/>名将有败之。後果如言也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b02"/><lb ed="R113" n="0261a18"/><entry><form>终</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b0202" cb:place="inline">君子曰终。小人曰死。谓君子有益于时。死闻于 <lb ed="X" n="0444b03"/><lb ed="R113" n="0261b01"/>後。平生以保身为事。故没可言终也。死者。澌尽泯 <lb ed="X" n="0444b04"/><lb ed="R113" n="0261b02"/>没。滥朽无节。故小人则言死也。文见论语大全。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b05"/><lb ed="R113" n="0261b03"/><entry><form>幾微</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b0503" cb:place="inline">易系辞曰。知幾其神乎。君子上交不<anchor xml:id="nkr_note_add_0444b0501" n="0444b0501"/><anchor xml:id="beg0444b0501" n="0444b0501"/>谄<anchor xml:id="end0444b0501"/>。下交 <lb ed="X" n="0444b06"/><lb ed="R113" n="0261b04"/>不渎。其知幾乎。幾者。动之微。吉凶之先见者也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b07"/><lb ed="R113" n="0261b05"/><entry><form>〇独步</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b0704" cb:place="inline">湖海孤危也。袁淑谓谢莊曰。江东无我。卿 <lb ed="X" n="0444b08"/><lb ed="R113" n="0261b06"/>当独步。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b09"/><lb ed="R113" n="0261b07"/><entry><form>扣砺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b0903" cb:place="inline">上取也。下磨砺也。谓取他有馀。補我不足。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b10"/><lb ed="R113" n="0261b08"/><entry><form>慊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1002" cb:place="inline">曾子曰。晋楚之富不及也。彼以其富。我以吾仁。 <lb ed="X" n="0444b11"/><lb ed="R113" n="0261b09"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0444001" n="0444001"/>被以其爵。我以吾義。吾何慊乎哉。慊自是也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b12"/><lb ed="R113" n="0261b10"/><entry><form>强</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1202" cb:place="inline">勝也。乐也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b13"/><lb ed="R113" n="0261b11"/><entry><form>自廣而狭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1305" cb:place="inline">自廣而狭小于人。出书经。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b14"/><lb ed="R113" n="0261b12"/><entry><form>矜式</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1403" cb:place="inline">规法也。令人依而行之。使诸大夫国人。皆有 <lb ed="X" n="0444b15"/><lb ed="R113" n="0261b13"/>所矜式。出孟子。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b16"/><lb ed="R113" n="0261b14"/><entry><form>〇陈莹中</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1605" cb:place="inline">延平县。陈了翁。名。埙字莹中号。花严居士。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b17"/><lb ed="R113" n="0261b15"/><entry><form>糅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1702" cb:place="inline">米不绝色。谓碎米而杂其好饭。言君子小人。相 <lb ed="X" n="0444b18"/><lb ed="R113" n="0261b16"/>混而不可辩。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b19"/><lb ed="R113" n="0261b17"/><entry><form>恻隐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b1903" cb:place="inline">孟子曰。恻隐之心。仁之端也。恻者伤之切。隐 <lb ed="X" n="0444b20"/><lb ed="R113" n="0261b18"/>者痛之深。即慈悲不忍之心也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b21"/><lb ed="R113" n="0262a01"/><entry><form>障百川</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b2104" cb:place="inline">迴众流而入海也。<name role="" type="person">韩文公</name>进学解曰。障百 <lb ed="X" n="0444b22"/><lb ed="R113" n="0262a02"/>川而东之。迴狂澜而既倒。谓入廛垂手。接物利生 <lb ed="X" n="0444b23"/><lb ed="R113" n="0262a03"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444b24"/><lb ed="R113" n="0262a04"/><entry><form>谧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444b2402" cb:place="inline">静也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0444c" n="0444c"/> <lb ed="X" n="0444c01"/><lb ed="R113" n="0262a05"/><entry><form>〇感副寺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0105" cb:place="inline">南嶽福巖慈感禅师。潼州杜氏子。嗣黄 <lb ed="X" n="0444c02"/><lb ed="R113" n="0262a06"/>龙南禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c03"/><lb ed="R113" n="0262a07"/><entry><form>化侍者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0304" cb:place="inline">隆兴府。双岭伈化禅师。得法于黄龙惠南 <lb ed="X" n="0444c04"/><lb ed="R113" n="0262a08"/>禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c05"/><lb ed="R113" n="0262a09"/><entry><form>廉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0502" cb:place="inline">正直无私曰廉。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c06"/><lb ed="R113" n="0262a10"/><entry><form>秀莊主</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0604" cb:place="inline">潭州大沩怀秀禅师。信州应氏子。嗣黄龙 <lb ed="X" n="0444c07"/><lb ed="R113" n="0262a11"/>禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c08"/><lb ed="R113" n="0262a12"/><entry><form>量</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0802" cb:place="inline">有量则容纳众流也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c09"/><lb ed="R113" n="0262a13"/><entry><form>忠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c0902" cb:place="inline">有忠则尽情奉上也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c10"/><lb ed="R113" n="0262a14"/><entry><form>灵源</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1003" cb:place="inline">隆兴府黄龙灵源唯淸禅师本州陈氏子。嗣 <lb ed="X" n="0444c11"/><lb ed="R113" n="0262a15"/>黄龙祖心。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c12"/><lb ed="R113" n="0262a16"/><entry><form>〇朱给事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1205" cb:place="inline">名显谟。字世英。任至给事。问道于黄龙 <lb ed="X" n="0444c13"/><lb ed="R113" n="0262a17"/>南禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c14"/><lb ed="R113" n="0262a18"/><entry><form>自恃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1403" cb:place="inline">自负聪明之资。轻视<persName>佛</persName>祖之道。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c15"/><lb ed="R113" n="0262b01"/><entry><form>矛盾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1503" cb:place="inline">上枪也。下护身牌。昔人以二事双卖。各歎其 <lb ed="X" n="0444c16"/><lb ed="R113" n="0262b02"/>勝。智者语云。我买汝矛。还<anchor xml:id="nkr_note_add_0444c1601" n="0444c1601"/><anchor xml:id="beg0444c1601" n="0444c1601"/>刺<anchor xml:id="end0444c1601"/>汝盾。入于不入。即无 <lb ed="X" n="0444c17"/><lb ed="R113" n="0262b03"/>其辞。以况自相违也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c18"/><lb ed="R113" n="0262b04"/><entry><form>祁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1802" cb:place="inline">大也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>溽暑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1806" cb:place="inline">勝热也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c19"/><lb ed="R113" n="0262b05"/><entry><form>〇川陵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c1904" cb:place="inline">众流入海曰川。大阜曰陵。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c20"/><lb ed="R113" n="0262b06"/><entry><form>昆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c2002" cb:place="inline">诸也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c21"/><lb ed="R113" n="0262b07"/><entry><form>〇雲峰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c2104" cb:place="inline">南嶽雲峰文悦禅师。南昌徐氏子。嗣大愚 <lb ed="X" n="0444c22"/><lb ed="R113" n="0262b08"/>守芝禅师。南嶽下十一世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c23"/><lb ed="R113" n="0262b09"/><entry><form>〇蹙頞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c2304" cb:place="inline">攒眉促鼻也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0444c24"/><lb ed="R113" n="0262b10"/><entry><form>闺物</form><cb:def><p xml:id="pX64p0444c2403" cb:place="inline"><g ref="#CB05577">胸</g>襟之识情。又私溺之物。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0445a" n="0445a"/> <lb ed="X" n="0445a01"/><lb ed="R113" n="0262b11"/><entry><form>夯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a0102" cb:place="inline">音享。荷负之势。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇䷋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a0110" cb:place="inline">乾上坤下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445a02"/><lb ed="R113" n="0262b12"/><entry><form>否卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a0203" cb:place="inline">否。闭塞也。大往小来。阳往居外。阴来居内。阴 <lb ed="X" n="0445a03"/><lb ed="R113" n="0262b13"/>气不上陞。阳气不下降。二气不交。万物不生。天地 <lb ed="X" n="0445a04"/><lb ed="R113" n="0262b14"/>否塞也。以人事言。君不下孚于臣。臣不上孚于君。 <lb ed="X" n="0445a05"/><lb ed="R113" n="0262b15"/>上下不交。人情否塞也。以一人言。在外者。阳气散 <lb ed="X" n="0445a06"/><lb ed="R113" n="0262b16"/>而不顺。在内者。阴气附而不调。阴阳不合。气血不 <lb ed="X" n="0445a07"/><lb ed="R113" n="0262b17"/>通。表裡失度也。此七月之卦。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445a08"/><lb ed="R113" n="0262b18"/><entry><form>䷊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a0802" cb:place="inline">坤上乾下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445a09"/><lb ed="R113" n="0263a01"/><entry><form>泰卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a0903" cb:place="inline">泰。通也。小往大来。小。阴也。往居于外。大。阳也。 <lb ed="X" n="0445a10"/><lb ed="R113" n="0263a02"/>来居于内。阳气下降。阴气上陞。二气相交。而万物 <lb ed="X" n="0445a11"/><lb ed="R113" n="0263a03"/>化生。天地通泰也。以人事言。大为君。小为臣。君推 <lb ed="X" n="0445a12"/><lb ed="R113" n="0263a04"/>诚以任下。臣进忠以奉上。上下之志通。朝廷通泰 <lb ed="X" n="0445a13"/><lb ed="R113" n="0263a05"/>也。阳为君子。阴为小人。君子来在于内。小人往在 <lb ed="X" n="0445a14"/><lb ed="R113" n="0263a06"/>于外。人情通泰也。此正月之卦。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445a15"/><lb ed="R113" n="0263a07"/><entry><form>䷨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a1502" cb:place="inline">艮上兑下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445a16"/><lb ed="R113" n="0263a08"/><entry><form>损卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a1603" cb:place="inline">山泽损卦。损。减损也。以人事言。在上者。取民 <lb ed="X" n="0445a17"/><lb ed="R113" n="0263a09"/>以自厚。在下者。薄<anchor xml:id="nkr_note_add_0445a1701" n="0445a1701"/><anchor xml:id="beg0445a1701" n="0445a1701"/>己<anchor xml:id="end0445a1701"/>以奉君。必至上下俱损矣。故 <lb ed="X" n="0445a18"/><lb ed="R113" n="0263a10"/>本義云。损下卦上画之阳。益上卦上画之阴。损兑 <lb ed="X" n="0445a19"/><lb ed="R113" n="0263a11"/>泽之深。益良山之高。取内益外。剥民奉君之象。曰 <lb ed="X" n="0445a20"/><lb ed="R113" n="0263a12"/>损。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445a21"/><lb ed="R113" n="0263a13"/><entry><form>䷩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a2102" cb:place="inline">巽上震下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445a22"/><lb ed="R113" n="0263a14"/><entry><form>益卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445a2203" cb:place="inline">风雷益卦。益。增益也。巽为风。震为雷。雷激则 <lb ed="X" n="0445a23"/><lb ed="R113" n="0263a15"/>风怒。二物相助。所以为益。以人事言。在上者。施其 <lb ed="X" n="0445a24"/><lb ed="R113" n="0263a16"/>泽以及下。在下者。进其诚以奉上。是两相增益也。 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0445b" n="0445b"/> <lb ed="X" n="0445b01"/><lb ed="R113" n="0263a17"/>故本義云。损上卦。初画之阳。益下卦。初画之阴。曰 <lb ed="X" n="0445b02"/><lb ed="R113" n="0263a18"/>益。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b03"/><lb ed="R113" n="0263b01"/><entry><form>庶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0302" cb:place="inline">众也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>叛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0305" cb:place="inline">返也。背也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b04"/><lb ed="R113" n="0263b02"/><entry><form>圣人尝喩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0405" cb:place="inline">孔子答鲁哀公也。家语。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b05"/><lb ed="R113" n="0263b03"/><entry><form>贯珠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0503" cb:place="inline">贯。串也。言其相续不绝也。累累如贯珠然。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b06"/><lb ed="R113" n="0263b04"/><entry><form>观日</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0603" cb:place="inline">谓兴废之源。诚在损益得失。故曰观日。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b07"/><lb ed="R113" n="0263b05"/><entry><form>元龟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0703" cb:place="inline">寿千岁。满尺二寸。预知未来吉凶祸福也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b08"/><lb ed="R113" n="0263b06"/><entry><form>〇荆公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b0804" cb:place="inline">姓王。名安石。字介甫。临川人。宋朝六帝神 <lb ed="X" n="0445b09"/><lb ed="R113" n="0263b07"/>宗。熙寧三年拜为相。封荆国公。七年夏四月不雨。 <lb ed="X" n="0445b10"/><lb ed="R113" n="0263b08"/>安石罢相。八年二月再拜为相。九年十二月致仕。 <lb ed="X" n="0445b11"/><lb ed="R113" n="0263b09"/>问道于黄龙南禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b12"/><lb ed="R113" n="0263b10"/><entry><form>〇擧措</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b1204" cb:place="inline">上处置勤作也。下安佈施为也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b13"/><lb ed="R113" n="0263b11"/><entry><form>独居隐微</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b1305" cb:place="inline">独者。人所不知。而<anchor xml:id="nkr_note_add_0445b1301" n="0445b1301"/><anchor xml:id="beg0445b1301" n="0445b1301"/>己<anchor xml:id="end0445b1301"/>所独知之地也。隐 <lb ed="X" n="0445b14"/><lb ed="R113" n="0263b12"/>者。暗处也。微者。细事也。言幽暗之中。微细之事。迹 <lb ed="X" n="0445b15"/><lb ed="R113" n="0263b13"/>虽未形。而幾则<anchor xml:id="nkr_note_add_0445b1501" n="0445b1501"/><anchor xml:id="beg0445b1501" n="0445b1501"/>已<anchor xml:id="end0445b1501"/>动。人虽不知。而<anchor xml:id="nkr_note_add_0445b1502" n="0445b1502"/><anchor xml:id="beg0445b1502" n="0445b1502"/>己<anchor xml:id="end0445b1502"/>独知之。至此 <lb ed="X" n="0445b16"/><lb ed="R113" n="0263b14"/>尤加戒谨也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b17"/><lb ed="R113" n="0263b15"/><entry><form>〇隐士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b1704" cb:place="inline">不贵为官。以道自乐。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b18"/><lb ed="R113" n="0263b16"/><entry><form>潘延之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b1804" cb:place="inline">名兴。字延之。号淸逸居士。问道于黄龙南 <lb ed="X" n="0445b19"/><lb ed="R113" n="0263b17"/>禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b20"/><lb ed="R113" n="0263b18"/><entry><form>造次</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b2003" cb:place="inline">急據苟且之时。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>扩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b2010" cb:place="inline">推廣之義。又引张也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b21"/><lb ed="R113" n="0264a01"/><entry><form>克</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b2102" cb:place="inline">满也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445b22"/><lb ed="R113" n="0264a02"/><entry><form>〇父严</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445b2204" cb:place="inline">乃马援征于交趾。以书戒于子姪曰。莫贪 <lb ed="X" n="0445b23"/><lb ed="R113" n="0264a03"/>嗜好。勤学事业。子姪从而不敢违。故知子敬由父 <lb ed="X" n="0445b24"/><lb ed="R113" n="0264a04"/>严也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0445c" n="0445c"/> <lb ed="X" n="0445c01"/><lb ed="R113" n="0264a05"/><entry><form>隆洼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c0103" cb:place="inline">谓天下之道。以适中为贵。过与不及。俱不可 <lb ed="X" n="0445c02"/><lb ed="R113" n="0264a06"/>也。下之平之。欲其损有馀而益不足。务合中道也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445c03"/><lb ed="R113" n="0264a07"/><entry><form>姁妪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c0303" cb:place="inline">上许御切。下衣遇切。阴阳相得。复育万物。以 <lb ed="X" n="0445c04"/><lb ed="R113" n="0264a08"/>气曰姁。以体曰妪。姁当作煦。出礼记。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445c05"/><lb ed="R113" n="0264a09"/><entry><form>〇三关语</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c0505" cb:place="inline">黄龙问龙庆闲云。人人有个生缘。上座 <lb ed="X" n="0445c06"/><lb ed="R113" n="0264a10"/>生缘在甚么处。闲云。早晨吃白粥。至晚又觉饥。又 <lb ed="X" n="0445c07"/><lb ed="R113" n="0264a11"/>问云。我手何如<persName>佛</persName>手。闲云。月下弄琵琶。又问云。我 <lb ed="X" n="0445c08"/><lb ed="R113" n="0264a12"/>脚何似驴脚。闲云。鹭鸶立雪非同色。三十馀年未 <lb ed="X" n="0445c09"/><lb ed="R113" n="0264a13"/>有契其機者。脱有酬对。唯<anchor xml:id="nkr_note_add_0445c0901" n="0445c0901"/><anchor xml:id="beg0445c0901" n="0445c0901"/>敛<anchor xml:id="end0445c0901"/>目危坐。由此丛林。目 <lb ed="X" n="0445c10"/><lb ed="R113" n="0264a14"/>为三关语。师自颂云。生缘断处伸驴脚。驴脚伸时 <lb ed="X" n="0445c11"/><lb ed="R113" n="0264a15"/><persName>佛</persName>手开。为报五湖参禅客。三关一一透将来。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445c12"/><lb ed="R113" n="0264a16"/><entry><form>脱有</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1203" cb:place="inline">或然之辞。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇孰与</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1210" cb:place="inline">下去声。及也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445c13"/><lb ed="R113" n="0264a17"/><entry><form>〇越</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1303" cb:place="inline">地名。在绍兴府。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1310" cb:place="inline">往也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445c14"/><lb ed="R113" n="0264a18"/><entry><form>〇英邵武</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1405" cb:place="inline">隆兴府泐潭洪英禅师。邵武陈氏子。嗣 <lb ed="X" n="0445c15"/><lb ed="R113" n="0264b01"/>黄龙惠南禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445c16"/><lb ed="R113" n="0264b02"/><entry><form>〇批判</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1604" cb:place="inline">批点分判。谓圣人之心如宝鉴。物来则现。 <lb ed="X" n="0445c17"/><lb ed="R113" n="0264b03"/>未有心念也。岂堪分章析句。批点拈提。此则无异 <lb ed="X" n="0445c18"/><lb ed="R113" n="0264b04"/>描虚空。而刻湛水。亦乃向枝蔓更添芒索。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0445c19"/><lb ed="R113" n="0264b05"/><entry><form>公案</form><cb:def><p xml:id="pX64p0445c1903" cb:place="inline">乃喩公府之案牍也。法之所在。而王道治焉。 <lb ed="X" n="0445c20"/><lb ed="R113" n="0264b06"/>公者。乃圣贤一期之辙。天下通途之理也。案者。圣 <lb ed="X" n="0445c21"/><lb ed="R113" n="0264b07"/>贤之正文也。凡有天下者。未尝无公府也。有公府。 <lb ed="X" n="0445c22"/><lb ed="R113" n="0264b08"/>未尝无案牍。盖取为法。而治天下之不正矣。夫<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0445c23"/><lb ed="R113" n="0264b09"/>祖機缘。目之曰公案者。亦由是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0445c2301" n="0445c2301"/><anchor xml:id="beg0445c2301" n="0445c2301"/>已<anchor xml:id="end0445c2301"/>。盖非一人之 <lb ed="X" n="0445c24"/><lb ed="R113" n="0264b10"/>臆见。乃百千开示同禀。至理也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0446a" n="0446a"/> <lb ed="X" n="0446a01"/><lb ed="R113" n="0264b11"/><entry><form>培</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0102" cb:place="inline">益也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>沃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0105" cb:place="inline">灌也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a02"/><lb ed="R113" n="0264b12"/><entry><form>益之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0203" cb:place="inline">增益先觉之理。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a03"/><lb ed="R113" n="0264b13"/><entry><form>〇旅泊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0304" cb:place="inline">旅如客店暂住。岂能久居。泊如舟夜止歇。 <lb ed="X" n="0446a04"/><lb ed="R113" n="0264b14"/>天晓复行。言其不常住也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a05"/><lb ed="R113" n="0264b15"/><entry><form>大丈夫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0504" cb:place="inline">富贵不能婬。贫贱不能移。威武不能屈。此 <lb ed="X" n="0446a06"/><lb ed="R113" n="0264b16"/>之谓大丈夫。语出孟子。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a07"/><lb ed="R113" n="0264b17"/><entry><form>恢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0702" cb:place="inline">大也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a08"/><lb ed="R113" n="0264b18"/><entry><form>诱掖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0803" cb:place="inline">前导曰诱。傍扶曰掖。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a09"/><lb ed="R113" n="0265a01"/><entry><form>忌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0902" cb:place="inline">畏也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>媒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a0905" cb:place="inline">招也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a10"/><lb ed="R113" n="0265a02"/><entry><form>〇比丘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1004" cb:place="inline">梵语比丘。此云乞士。谓上乞诸<persName>佛</persName>之智。以 <lb ed="X" n="0446a11"/><lb ed="R113" n="0265a03"/>资慧命。下乞群生之食。以资色身。比丘具五德。谓 <lb ed="X" n="0446a12"/><lb ed="R113" n="0265a04"/>乞士。破恶。怖魔。净命。杀贼也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a13"/><lb ed="R113" n="0265a05"/><entry><form>苞苴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1303" cb:place="inline">包裹奇物。奉献<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a1301" n="0446a1301"/><anchor xml:id="beg0446a1301" n="0446a1301"/>谄<anchor xml:id="end0446a1301"/>佞。以求托嘱也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a14"/><lb ed="R113" n="0265a06"/><entry><form>肮髒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1403" cb:place="inline">体盘旋貌。汉书云。曲眉肮髒。倚立门傍也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a15"/><lb ed="R113" n="0265a07"/><entry><form>摇尾乞怜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1505" cb:place="inline">如犬见人摇尾以媚之。求怜愍而<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a1501" n="0446a1501"/><anchor xml:id="beg0446a1501" n="0446a1501"/>已<anchor xml:id="end0446a1501"/>。小 <lb ed="X" n="0446a16"/><lb ed="R113" n="0265a08"/>人<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a1601" n="0446a1601"/><anchor xml:id="beg0446a1601" n="0446a1601"/>谄<anchor xml:id="end0446a1601"/>佞。亦犹是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a1602" n="0446a1602"/><anchor xml:id="beg0446a1602" n="0446a1602"/>已<anchor xml:id="end0446a1602"/>矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a17"/><lb ed="R113" n="0265a09"/><entry><form>天人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1703" cb:place="inline">天上人间。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>太息</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1709" cb:place="inline">大声之歎也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a18"/><lb ed="R113" n="0265a10"/><entry><form>颔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1802" cb:place="inline">点头而纳。口不言而心许也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a19"/><lb ed="R113" n="0265a11"/><entry><form>〇迹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a1903" cb:place="inline">有为功用曰迹。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a20"/><lb ed="R113" n="0265a12"/><entry><form>〇真净文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a2005" cb:place="inline">隆兴府。宝峰真净克文禅师。<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a2001" n="0446a2001"/><anchor xml:id="beg0446a2001" n="0446a2001"/>陕<anchor xml:id="end0446a2001"/>府闵鄕 <lb ed="X" n="0446a21"/><lb ed="R113" n="0265a13"/>郑氏子。嗣黄龙南禅师。南嶽下十一世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446a22"/><lb ed="R113" n="0265a14"/><entry><form>载</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446a2202" cb:place="inline">尔雅云。夏曰岁。取岁行一次也。商曰祀。取四时 <lb ed="X" n="0446a23"/><lb ed="R113" n="0265a15"/>祭祀一终也。周曰年。取禾熟之意。唐虞曰载。取物 <lb ed="X" n="0446a24"/><lb ed="R113" n="0265a16"/>终更始之義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0446a2401" n="0446a2401"/><anchor xml:id="beg0446a2401" n="0446a2401"/>已<anchor xml:id="end0446a2401"/>上俱年也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0446b" n="0446b"/> <lb ed="X" n="0446b01"/><lb ed="R113" n="0265a17"/><entry><form>再闰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b0103" cb:place="inline">闰月定四时而成岁也。张纯曰。三年一闰。天 <lb ed="X" n="0446b02"/><lb ed="R113" n="0265a18"/>气小备。五年一闰。天气大备。盖闰月之不足。日之 <lb ed="X" n="0446b03"/><lb ed="R113" n="0265b01"/>有馀也。古者一年三百六十六日。分为十二月。每 <lb ed="X" n="0446b04"/><lb ed="R113" n="0265b02"/>月三十日。一年共三百六十日。馀剩六日。又六个 <lb ed="X" n="0446b05"/><lb ed="R113" n="0265b03"/>月小。除六日为一岁。共馀十二日。三岁共三十六 <lb ed="X" n="0446b06"/><lb ed="R113" n="0265b04"/>日闰一月。还馀六日在後。至二年馀二十四日。连 <lb ed="X" n="0446b07"/><lb ed="R113" n="0265b05"/>前六日。共三十日。又闰一月。是为三载。故易云。五 <lb ed="X" n="0446b08"/><lb ed="R113" n="0265b06"/>岁再闰。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446b09"/><lb ed="R113" n="0265b07"/><entry><form>圣人云下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b0905" cb:place="inline">四句。出左传。范文子答晋景公之文也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446b10"/><lb ed="R113" n="0265b08"/><entry><form>敏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1002" cb:place="inline">勤也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446b11"/><lb ed="R113" n="0265b09"/><entry><form>哲侍者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1104" cb:place="inline">潭州大沩真如慕哲禅师。抚州临川闻氏 <lb ed="X" n="0446b12"/><lb ed="R113" n="0265b10"/>子。嗣翠巖真。南嶽下十一世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446b13"/><lb ed="R113" n="0265b11"/><entry><form>觉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1302" cb:place="inline">音教。睡醒曰觉。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>般若</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1310" cb:place="inline">此云智慧也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446b14"/><lb ed="R113" n="0265b12"/><entry><form>湘西</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1403" cb:place="inline">即湖廣长沙府。相阴湘潭县也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446b15"/><lb ed="R113" n="0265b13"/><entry><form>目击</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1503" cb:place="inline">温伯雪子适齐。途中相遇孔子。二人各辞而 <lb ed="X" n="0446b16"/><lb ed="R113" n="0265b14"/>去。子路曰。夫子久闻雪子。见无所言者何也。子曰。 <lb ed="X" n="0446b17"/><lb ed="R113" n="0265b15"/>我与雪子目击而道存。岂用言乎。出莊子逍遥篇。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446b18"/><lb ed="R113" n="0265b16"/><entry><form>〇香城顺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b1805" cb:place="inline">西山香城景顺禅师。蜀州人也。嗣黄龙 <lb ed="X" n="0446b19"/><lb ed="R113" n="0265b17"/>南禅师。乃坐脱于香城。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446b20"/><lb ed="R113" n="0265b18"/><entry><form>诸葛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446b2003" cb:place="inline">姓诸葛。名亮。字孔明。琅琊人。躬耕于南阳之 <lb ed="X" n="0446b21"/><lb ed="R113" n="0266a01"/>西卧龙岗。与徐庶为友。时刘玄德屯兵于新野。庶 <lb ed="X" n="0446b22"/><lb ed="R113" n="0266a02"/>见之告曰。诸葛孔明卧龙也。将军盍往见之。此人 <lb ed="X" n="0446b23"/><lb ed="R113" n="0266a03"/>可以就见。不可以屈。由是玄德。遂诣亮所。凡三往 <lb ed="X" n="0446b24"/><lb ed="R113" n="0266a04"/>而从之。遂拜为军师。後为蜀汉相。史咏云。世乱雄 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0446c" n="0446c"/> <lb ed="X" n="0446c01"/><lb ed="R113" n="0266a05"/>兵百战馀。孔明曾此乐耘锄。蜀王不自垂三顾。争 <lb ed="X" n="0446c02"/><lb ed="R113" n="0266a06"/>得先生出故庐。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c03"/><lb ed="R113" n="0266a07"/><entry><form>春力</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c0303" cb:place="inline">时运该兴。不能隐藏。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c04"/><lb ed="R113" n="0266a08"/><entry><form>〇廣道者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c0405" cb:place="inline">瑞州九峰希廣禅师。西蜀梓州人。师慈 <lb ed="X" n="0446c05"/><lb ed="R113" n="0266a09"/>仁惠物。不寻细检。故丛林号为廣无心。嗣真净克 <lb ed="X" n="0446c06"/><lb ed="R113" n="0266a10"/>文禅师。南嶽下十二世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c07"/><lb ed="R113" n="0266a11"/><entry><form>舆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c0702" cb:place="inline">众也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c08"/><lb ed="R113" n="0266a12"/><entry><form>分外事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c0804" cb:place="inline">官受爵于国。牧民正国。岂为奇特。夫为善 <lb ed="X" n="0446c09"/><lb ed="R113" n="0266a13"/>知识者。主丛林。兴教化。安众克<anchor xml:id="nkr_note_add_0446c0901" n="0446c0901"/><anchor xml:id="beg0446c0901" n="0446c0901"/>己<anchor xml:id="end0446c0901"/>。不干常住。正宜 <lb ed="X" n="0446c10"/><lb ed="R113" n="0266a14"/>如此。岂分外事耶。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c11"/><lb ed="R113" n="0266a15"/><entry><form>〇雲委</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c1104" cb:place="inline">积聚也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c12"/><lb ed="R113" n="0266a16"/><entry><form>〇委曲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c1204" cb:place="inline">教之之法。常俯而就之。方便以成其德故 <lb ed="X" n="0446c13"/><lb ed="R113" n="0266a17"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c14"/><lb ed="R113" n="0266a18"/><entry><form>褫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c1402" cb:place="inline">音池。成就也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>体栽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c1409" cb:place="inline">格式也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c15"/><lb ed="R113" n="0266b01"/><entry><form>〇舒王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c1504" cb:place="inline">宋徽宗。进荆公为舒王也。荆公熙寧间拜 <lb ed="X" n="0446c16"/><lb ed="R113" n="0266b02"/>为相。作务新法病民。其子王滂。为崇正殿大学士。 <lb ed="X" n="0446c17"/><lb ed="R113" n="0266b03"/>因父佐务新法必行。滂卒。父罢相。晏闲间如梦寐。 <lb ed="X" n="0446c18"/><lb ed="R113" n="0266b04"/>见一鬼使领滂。荷铁枷。泣于公前曰。因父务新法 <lb ed="X" n="0446c19"/><lb ed="R113" n="0266b05"/>所致。公问使乞解。使曰。建寺饭僧可免。公遂于金 <lb ed="X" n="0446c20"/><lb ed="R113" n="0266b06"/>陵田地。捨宅为寺。赐额保寧。请真净主之。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c21"/><lb ed="R113" n="0266b07"/><entry><form>缣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c2102" cb:place="inline">音兼。绢也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c22"/><lb ed="R113" n="0266b08"/><entry><form>袈裟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c2203" cb:place="inline">具云迦罗沙曳。此云不正色。亦名離尘服。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c23"/><lb ed="R113" n="0266b09"/><entry><form>衣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c2302" cb:place="inline">去声字。著衣也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0446c24"/><lb ed="R113" n="0266b10"/><entry><form>伽黎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0446c2403" cb:place="inline">名杂碎衣。以条数多故。大衣分三品。九条。十 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0447a" n="0447a"/> <lb ed="X" n="0447a01"/><lb ed="R113" n="0266b11"/>一条。十三条。名下品。十五条。十七条。十九条。名中 <lb ed="X" n="0447a02"/><lb ed="R113" n="0266b12"/>品。二十一条。二十三条。二十五条。名上品。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447a03"/><lb ed="R113" n="0266b13"/><entry><form>估</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0302" cb:place="inline">卖也。價也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0307" cb:place="inline">好也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447a04"/><lb ed="R113" n="0266b14"/><entry><form>〇湛堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0404" cb:place="inline">隆兴府泐潭湛堂文准禅师。兴元府。梁氏 <lb ed="X" n="0447a05"/><lb ed="R113" n="0266b15"/>子。嗣真净文禅师。南嶽下十三世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447a06"/><lb ed="R113" n="0266b16"/><entry><form>兆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0602" cb:place="inline">形显之義。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447a07"/><lb ed="R113" n="0266b17"/><entry><form>枯死</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0703" cb:place="inline">枯老死灭残缺蠹损也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447a08"/><lb ed="R113" n="0266b18"/><entry><form>卜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0802" cb:place="inline">决疑也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇杜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0807" cb:place="inline">断也。塞也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447a09"/><lb ed="R113" n="0267a01"/><entry><form>注</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a0902" cb:place="inline">灌注也。如甁注水。使心不乱也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447a10"/><lb ed="R113" n="0267a02"/><entry><form>出师表</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a1004" cb:place="inline">诸葛武侯。受顾命辅後主。七擒孟获。<anchor xml:id="nkr_note_add_0447a1001" n="0447a1001"/><anchor xml:id="beg0447a1001" n="0447a1001"/>已<anchor xml:id="end0447a1001"/>定 <lb ed="X" n="0447a11"/><lb ed="R113" n="0267a03"/>南方。乃出师伐魏。临行遗表于後主。表曰。先帝创 <lb ed="X" n="0447a12"/><lb ed="R113" n="0267a04"/>业未半。而中道崩殂。今天下三分。益州罢敝。此诚 <lb ed="X" n="0447a13"/><lb ed="R113" n="0267a05"/>危急存亡之秋也。然侍卫之臣。不懈于内。忠志之 <lb ed="X" n="0447a14"/><lb ed="R113" n="0267a06"/>士。亡身于外者。盖追先帝之殊遇。欲报之于陛下 <lb ed="X" n="0447a15"/><lb ed="R113" n="0267a07"/>也。诚宜开张圣听。以光先帝遗德。恢宏志士之气。 <lb ed="X" n="0447a16"/><lb ed="R113" n="0267a08"/>不宜妄自菲薄。引喩失義。以塞忠谏之路也。宫中 <lb ed="X" n="0447a17"/><lb ed="R113" n="0267a09"/>府中俱为一体。湛师闻末二句。豁然开悟。如训文 <lb ed="X" n="0447a18"/><lb ed="R113" n="0267a10"/>中云。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447a19"/><lb ed="R113" n="0267a11"/><entry><form>〇好恶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a1904" cb:place="inline">好人之所恶。恶人之所好。是为拂人之性。 <lb ed="X" n="0447a20"/><lb ed="R113" n="0267a12"/>灾必逮夫身。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447a21"/><lb ed="R113" n="0267a13"/><entry><form>拂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a2102" cb:place="inline">逆也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447a22"/><lb ed="R113" n="0267a14"/><entry><form>〇殢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a2203" cb:place="inline">系替二音。极困也。滞也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447a23"/><lb ed="R113" n="0267a15"/><entry><form>僧问</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447a2303" cb:place="inline">僧问处。名偏僻问。州答处。名信手拈来无意 <lb ed="X" n="0447a24"/><lb ed="R113" n="0267a16"/>路话。又谓放风前箭。转格外機。须向言前领旨。句 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0447b" n="0447b"/> <lb ed="X" n="0447b01"/><lb ed="R113" n="0267a17"/>外明宗。不可寻言逐句。妄生揆度。赵州<anchor xml:id="nkr_note_add_0447b0101" n="0447b0101"/><anchor xml:id="beg0447b0101" n="0447b0101"/>已<anchor xml:id="end0447b0101"/>至不立 <lb ed="X" n="0447b02"/><lb ed="R113" n="0267a18"/>玄危。平坦之地。了无<persName>佛</persName>法身心。凡酬酢。信口开合。 <lb ed="X" n="0447b03"/><lb ed="R113" n="0267b01"/>皆无情识。不可挍量也。故雪窦颂曰。偏僻曾挨老 <lb ed="X" n="0447b04"/><lb ed="R113" n="0267b02"/>古锥。七斤衫重少人知。而今掷向西湖裡。下载淸 <lb ed="X" n="0447b05"/><lb ed="R113" n="0267b03"/>风付与谁。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b06"/><lb ed="R113" n="0267b04"/><entry><form>赵州</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b0603" cb:place="inline">赵州观音院从谂禅师。曹州郝氏子。嗣南泉 <lb ed="X" n="0447b07"/><lb ed="R113" n="0267b05"/>普愿禅师。南嶽下三世。後住观音院。声传大夏。名 <lb ed="X" n="0447b08"/><lb ed="R113" n="0267b06"/>闻九州。寿一百二十岁。唐昭宗乾寧四年。十一月 <lb ed="X" n="0447b09"/><lb ed="R113" n="0267b07"/>初二日。无疾。右脇而寂也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b10"/><lb ed="R113" n="0267b08"/><entry><form>酬酢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1003" cb:place="inline">下音昨。客报主曰醋。主答客曰酬。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b11"/><lb ed="R113" n="0267b09"/><entry><form><g ref="#CB05278">虡</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1102" cb:place="inline">音巨。谓飞<g ref="#CB05278">虡</g>天上神兽。鹿头龙身。说文云。钟鼓 <lb ed="X" n="0447b12"/><lb ed="R113" n="0267b10"/>之柎也。饰为猛兽。释名曰。横曰栒。纵曰<g ref="#CB05278">虡</g>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b13"/><lb ed="R113" n="0267b11"/><entry><form>〇差</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1303" cb:place="inline">楚宜切。略也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b14"/><lb ed="R113" n="0267b12"/><entry><form>〇秋晚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1404" cb:place="inline">末运之际。法道凋零。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b15"/><lb ed="R113" n="0267b13"/><entry><form>〇讷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1503" cb:place="inline">言迟也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>尙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1507" cb:place="inline">加也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b16"/><lb ed="R113" n="0267b14"/><entry><form><g ref="#CB00155">冒</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1602" cb:place="inline">曚昧也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>殆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1606" cb:place="inline">乃也。危也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b17"/><lb ed="R113" n="0267b15"/><entry><form>〇骥尾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1704" cb:place="inline">参逐人行。曰附骥尾。谓苍蝇之飞不可数 <lb ed="X" n="0447b18"/><lb ed="R113" n="0267b16"/>步。托于骥尾。乃能千里之达也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b19"/><lb ed="R113" n="0267b17"/><entry><form>居必下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b1904" cb:place="inline">出荀子劝学篇。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b20"/><lb ed="R113" n="0267b18"/><entry><form>福严雅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b2004" cb:place="inline">泽州福严良雅禅师。嗣洞山守初。靑原下 <lb ed="X" n="0447b21"/><lb ed="R113" n="0268a01"/>八世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b22"/><lb ed="R113" n="0268a02"/><entry><form>大寧宽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b2204" cb:place="inline">洪州大寧道宽禅师。嗣石霜楚禅师。南嶽 <lb ed="X" n="0447b23"/><lb ed="R113" n="0268a03"/>下十一世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447b24"/><lb ed="R113" n="0268a04"/><entry><form>蒋山元</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447b2404" cb:place="inline">蒋山赞元禅师。婺州義乌人。傅大士之裔。 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0447c" n="0447c"/> <lb ed="X" n="0447c01"/><lb ed="R113" n="0268a05"/>嗣石霜禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c02"/><lb ed="R113" n="0268a06"/><entry><form>楷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c0202" cb:place="inline">同也。幷也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c03"/><lb ed="R113" n="0268a07"/><entry><form>龙象</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c0303" cb:place="inline">水中力大。龙也。陆中有威。象也。巨德以喩之 <lb ed="X" n="0447c04"/><lb ed="R113" n="0268a08"/>者。言其有力而托。有威而可习故也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c05"/><lb ed="R113" n="0268a09"/><entry><form>支</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c0502" cb:place="inline">撑持也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c06"/><lb ed="R113" n="0268a10"/><entry><form>〇上下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c0604" cb:place="inline">时民以名利为上。师今不爱名利。故不为 <lb ed="X" n="0447c07"/><lb ed="R113" n="0268a11"/>时上。时人以庸鄙为下。师今操道德故。不为时下 <lb ed="X" n="0447c08"/><lb ed="R113" n="0268a12"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c09"/><lb ed="R113" n="0268a13"/><entry><form>〇死心</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c0904" cb:place="inline">隆兴府黄龙死心悟新禅师。韶州黄氏子。 <lb ed="X" n="0447c10"/><lb ed="R113" n="0268a14"/>嗣黄龙祖心禅师。南嶽下十三世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c11"/><lb ed="R113" n="0268a15"/><entry><form>城墎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1103" cb:place="inline">郭。外城也。孟子曰。三里之城。七里之郭。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c12"/><lb ed="R113" n="0268a16"/><entry><form>良器</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1203" cb:place="inline">良。大也。灵源知过必改。死心正而不屈。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c13"/><lb ed="R113" n="0268a17"/><entry><form>〇憩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1303" cb:place="inline">息也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c14"/><lb ed="R113" n="0268a18"/><entry><form>黄太史</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1404" cb:place="inline">讳庭坚。字鲁直。号山谷居士。得法于黄龙 <lb ed="X" n="0447c15"/><lb ed="R113" n="0268b01"/>祖心禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c16"/><lb ed="R113" n="0268b02"/><entry><form>特尔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1603" cb:place="inline">天性如此。不可强为。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c17"/><lb ed="R113" n="0268b03"/><entry><form>〇庶幾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1704" cb:place="inline">方可也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c18"/><lb ed="R113" n="0268b04"/><entry><form>〇长灵卓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c1805" cb:place="inline">东京天寧长灵守卓禅师。泉州莊氏子。 <lb ed="X" n="0447c19"/><lb ed="R113" n="0268b05"/>嗣灵源淸禅师。南嶽十四世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0447c20"/><lb ed="R113" n="0268b06"/><entry><form>连城</form><cb:def><p xml:id="pX64p0447c2003" cb:place="inline">赵有卞和璧。秦昭王。欲以十二连城贸之。赵 <lb ed="X" n="0447c21"/><lb ed="R113" n="0268b07"/>遣相如送之入秦。相如视秦王。唯有爱璧之心。而 <lb ed="X" n="0447c22"/><lb ed="R113" n="0268b08"/>无割城之意。乃诈曰。璧有瑕。请示之。王授璧与相 <lb ed="X" n="0447c23"/><lb ed="R113" n="0268b09"/>如。如将璧却倚柱立。怒发衝冠。谓曰。臣闻布衣之 <lb ed="X" n="0447c24"/><lb ed="R113" n="0268b10"/>交。尙不忍相欺。况大国乎。王若急臣。臣头璧俱碎 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0448a" n="0448a"/> <lb ed="X" n="0448a01"/><lb ed="R113" n="0268b11"/>于柱。王恐璧碎。使人扶相如起。颂曰。卞璧无瑕曜 <lb ed="X" n="0448a02"/><lb ed="R113" n="0268b12"/>日辉。秦王虽爱不输機。可怜又入相如手。一阵淸 <lb ed="X" n="0448a03"/><lb ed="R113" n="0268b13"/>风满路归。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448a04"/><lb ed="R113" n="0268b14"/><entry><form>砾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448a0402" cb:place="inline">小石也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448a05"/><lb ed="R113" n="0268b15"/><entry><form>神鼎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448a0503" cb:place="inline">潭州神鼎洪諲禅师。襄水扈氏子。嗣首山念 <lb ed="X" n="0448a06"/><lb ed="R113" n="0268b16"/>禅师。南嶽下九世。寻常一衲。以度寒暑。後隐衡嶽。 <lb ed="X" n="0448a07"/><lb ed="R113" n="0268b17"/>有一豪贵来山遊。见师气貌闲静。一钵无馀。遂拜 <lb ed="X" n="0448a08"/><lb ed="R113" n="0268b18"/>请住神鼎。十年枯淡。室无升米。一钵挂壁。日收盏 <lb ed="X" n="0448a09"/><lb ed="R113" n="0269a01"/>饭。一枯木床为法座。残僧数辈围之。始终如此。後 <lb ed="X" n="0448a10"/><lb ed="R113" n="0269a02"/>宗风大振。门弟子气吞诸方。由是慈明。发长不剪。 <lb ed="X" n="0448a11"/><lb ed="R113" n="0269a03"/>敝衣而特往见鼎。鼎曰。汾阳有西河狮子是否。慈 <lb ed="X" n="0448a12"/><lb ed="R113" n="0269a04"/>明指後厉声曰。屋倒矣。鼎回顾相视。慈明坐脱隻 <lb ed="X" n="0448a13"/><lb ed="R113" n="0269a05"/>履而视之。鼎老忘问。又失公所在。慈明遂整衣且 <lb ed="X" n="0448a14"/><lb ed="R113" n="0269a06"/>行且曰。见面不如闻名。遂去。鼎遣人追之不返。鼎 <lb ed="X" n="0448a15"/><lb ed="R113" n="0269a07"/>歎曰。汾阳有此儿也。慈明自此名重四方。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448a16"/><lb ed="R113" n="0269a08"/><entry><form>〇古人云</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448a1605" cb:place="inline">前汉书文帝。丁卯六年。淮南厉王长谋 <lb ed="X" n="0448a17"/><lb ed="R113" n="0269a09"/>反。废处蜀郡。嗔恚不食死。梁太傅贾谊上疏曰。臣 <lb ed="X" n="0448a18"/><lb ed="R113" n="0269a10"/>窃唯事执。可为痛哭者一。可为流涕者二。可为长 <lb ed="X" n="0448a19"/><lb ed="R113" n="0269a11"/>太息者六。若其他偝理而伤道者。难遍以疏擧。进 <lb ed="X" n="0448a20"/><lb ed="R113" n="0269a12"/>言者。皆言天下<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a2001" n="0448a2001"/><anchor xml:id="beg0448a2001" n="0448a2001"/>已<anchor xml:id="end0448a2001"/>安<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a2002" n="0448a2002"/><anchor xml:id="beg0448a2002" n="0448a2002"/>已<anchor xml:id="end0448a2002"/>治矣。臣独以为未也。曰安 <lb ed="X" n="0448a21"/><lb ed="R113" n="0269a13"/>且治者。非愚则谀。皆非事实知治乱之体者也。夫 <lb ed="X" n="0448a22"/><lb ed="R113" n="0269a14"/>抱火措之积薪之下。而<g ref="#CB05903">寝</g>其上。火未及燃。固为之 <lb ed="X" n="0448a23"/><lb ed="R113" n="0269a15"/>安。方今之执。何以异此。本末舛逆。首尾衡决。国制 <lb ed="X" n="0448a24"/><lb ed="R113" n="0269a16"/>抢攘。非甚有纪。陛下可不壹令臣。得熟数之于前。 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0448b" n="0448b"/> <lb ed="X" n="0448b01"/><lb ed="R113" n="0269a17"/>因陈治安之<g ref="#CB15081">策</g>。试详择焉。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b02"/><lb ed="R113" n="0269a18"/><entry><form>扼腕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b0203" cb:place="inline">上持也。下手腕也。谓跌脚捶<g ref="#CB05577">胸</g>。以手持腕。救 <lb ed="X" n="0448b03"/><lb ed="R113" n="0269b01"/>之晚矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b04"/><lb ed="R113" n="0269b02"/><entry><form>〇磨砻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b0404" cb:place="inline">全篇出说苑正谏章。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b05"/><lb ed="R113" n="0269b03"/><entry><form>〇古和尙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b0505" cb:place="inline">惠古禅师。嗣灵源淸禅师。南嶽下十四 <lb ed="X" n="0448b06"/><lb ed="R113" n="0269b04"/>世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b07"/><lb ed="R113" n="0269b05"/><entry><form>相倚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b0703" cb:place="inline">背向之義。谓背之则祸生。向之则福长也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b08"/><lb ed="R113" n="0269b06"/><entry><form>同域</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b0803" cb:place="inline">美恶之義。德美则吉。性暴则凶。谓心者众妙 <lb ed="X" n="0448b09"/><lb ed="R113" n="0269b07"/>之门。群灵之府。陞降之源。祸福之本也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b10"/><lb ed="R113" n="0269b08"/><entry><form>靡费</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1003" cb:place="inline">奢侈也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>悠渐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1008" cb:place="inline">始终之義。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b11"/><lb ed="R113" n="0269b09"/><entry><form>〇伊川</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1104" cb:place="inline">姓程名<g ref="#CB02823">颐</g>。字正淑。号伊川。河南人。问道于 <lb ed="X" n="0448b12"/><lb ed="R113" n="0269b10"/>灵源禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b13"/><lb ed="R113" n="0269b11"/><entry><form>只</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1302" cb:place="inline">谨也。恭也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>侮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1307" cb:place="inline">轻慢也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b14"/><lb ed="R113" n="0269b12"/><entry><form>屡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1402" cb:place="inline">频烦也。数也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b15"/><lb ed="R113" n="0269b13"/><entry><form>侥倖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1503" cb:place="inline">上不当求而求之。下不当得而得之。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b16"/><lb ed="R113" n="0269b14"/><entry><form>觊觎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1603" cb:place="inline">上音冀。下音俞。希望欲得也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448b17"/><lb ed="R113" n="0269b15"/><entry><form>〇恶迹畏影</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448b1706" cb:place="inline">此篇言和妄归真。不起生灭心也。所 <lb ed="X" n="0448b18"/><lb ed="R113" n="0269b16"/>行之事喩迹。起生灭心喩影。背走喩捨妄归真。就 <lb ed="X" n="0448b19"/><lb ed="R113" n="0269b17"/>阴喩显妄明真。所谓扬汤止沸。不如釜底抽薪。夫 <lb ed="X" n="0448b20"/><lb ed="R113" n="0269b18"/>欲人无闻。莫若无声。欲人无知。莫若无为。是知迹 <lb ed="X" n="0448b21"/><lb ed="R113" n="0270a01"/>从念起。影逐身生。绝异念而妄迹自消。息幻体而 <lb ed="X" n="0448b22"/><lb ed="R113" n="0270a02"/>虚影当灭。学者但解回光就<anchor xml:id="nkr_note_add_0448b2201" n="0448b2201"/><anchor xml:id="beg0448b2201" n="0448b2201"/>己<anchor xml:id="end0448b2201"/>。返境观心。则<persName>佛</persName>眼 <lb ed="X" n="0448b23"/><lb ed="R113" n="0270a03"/>明而业影自消。法身现而尘迹自绝。若是则不滞 <lb ed="X" n="0448b24"/><lb ed="R113" n="0270a04"/>化城。而径趣宝所矣。日用明此。可坐进斯道。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0448c" n="0448c"/> <lb ed="X" n="0448c01"/><lb ed="R113" n="0270a05"/><entry><form>〇过任</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0104" cb:place="inline">德薄而位尊。任重而福浅。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448c02"/><lb ed="R113" n="0270a06"/><entry><form>自廣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0203" cb:place="inline">自廣自大。下视于人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448c03"/><lb ed="R113" n="0270a07"/><entry><form>〇觉笵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0304" cb:place="inline">瑞州淸源寺。惠<name role="" type="person">洪觉笵</name>禅师。本郡彭氏子。 <lb ed="X" n="0448c04"/><lb ed="R113" n="0270a08"/>嗣真净文禅师。南嶽下十三世。博览群书。有大辩 <lb ed="X" n="0448c05"/><lb ed="R113" n="0270a09"/>才。作林间录。僧宝传也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448c06"/><lb ed="R113" n="0270a10"/><entry><form>弥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0602" cb:place="inline">远也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>浮沉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0606" cb:place="inline">上现也。下隐也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448c07"/><lb ed="R113" n="0270a11"/><entry><form>圣人言</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c0704" cb:place="inline">史记孔子适周见老子。老子曰。吾闻富贵 <lb ed="X" n="0448c08"/><lb ed="R113" n="0270a12"/>者送人以财。仁者送人以言。吾虽不能富贵。而窃 <lb ed="X" n="0448c09"/><lb ed="R113" n="0270a13"/>仁者之号。今送子以言也。当今之士。聪明深察。而 <lb ed="X" n="0448c10"/><lb ed="R113" n="0270a14"/>近于死者。好讥议人者也。博辩宏远。而危其身者。 <lb ed="X" n="0448c11"/><lb ed="R113" n="0270a15"/>好发人之恶也。为人臣子。可不愼乎。孔子敬奉其 <lb ed="X" n="0448c12"/><lb ed="R113" n="0270a16"/>教。自周返鲁。道称尊矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448c13"/><lb ed="R113" n="0270a17"/><entry><form>〇笺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c1303" cb:place="inline">传之未尽曰笺。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448c14"/><lb ed="R113" n="0270a18"/><entry><form>参差</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c1403" cb:place="inline">不齐之貌。乃言行相违也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448c15"/><lb ed="R113" n="0270b01"/><entry><form>〇行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c1503" cb:place="inline">言乃行之实。行乃言之表。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448c16"/><lb ed="R113" n="0270b02"/><entry><form>鄙朴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c1603" cb:place="inline">诚实也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448c17"/><lb ed="R113" n="0270b03"/><entry><form>辞尽下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c1704" cb:place="inline"><name role="" type="person">唐德宗</name>贞元十年。兵部侍郞陆贽谏曰。明 <lb ed="X" n="0448c18"/><lb ed="R113" n="0270b04"/>王不可以辞尽人情。不可以意选进士。进退随憎 <lb ed="X" n="0448c19"/><lb ed="R113" n="0270b05"/>爱之情。離合繫异同之趣。是由捨绳墨而意裁曲 <lb ed="X" n="0448c20"/><lb ed="R113" n="0270b06"/>直。弃权衡而手揣重轻。虽曰精微。不能无谬。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448c21"/><lb ed="R113" n="0270b07"/><entry><form>偶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c2102" cb:place="inline">不期遇也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0448c22"/><lb ed="R113" n="0270b08"/><entry><form>耀乘珠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0448c2204" cb:place="inline">魏惠王曰。寡人有径寸之珠。照车前後。各 <lb ed="X" n="0448c23"/><lb ed="R113" n="0270b09"/>十二乘者数枚。齐王曰。吾有四臣。照千里之外。岂 <lb ed="X" n="0448c24"/><lb ed="R113" n="0270b10"/>特十二乘也。魏王有愧色。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0449a" n="0449a"/> <lb ed="X" n="0449a01"/><lb ed="R113" n="0270b11"/><entry><form>学易</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449a0103" cb:place="inline">圣人虽生知。未尝自言无大过。似有小过在。 <lb ed="X" n="0449a02"/><lb ed="R113" n="0270b12"/>虽是谦辞。而道理实无穷尽也。刘聘君见元城刘 <lb ed="X" n="0449a03"/><lb ed="R113" n="0270b13"/>忠定公。自言。尝读他论加作假。五十作卒。盖加假 <lb ed="X" n="0449a04"/><lb ed="R113" n="0270b14"/>声相近。而误读。𣨛于五十字。相似而分也。愚按此 <lb ed="X" n="0449a05"/><lb ed="R113" n="0270b15"/>章之言。史记作假数年。我与易道则彬彬矣。加。正 <lb ed="X" n="0449a06"/><lb ed="R113" n="0270b16"/>作假。而无五十字。盖孔子年七十矣。学易则明乎 <lb ed="X" n="0449a07"/><lb ed="R113" n="0270b17"/>吉凶消长之理。进退存亡之道。故可以无大过为 <lb ed="X" n="0449a08"/><lb ed="R113" n="0270b18"/>言尔。故圣人冀永年之穷经。庶所行之无咎。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449a09"/><lb ed="R113" n="0271a01"/><entry><form>契经</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449a0903" cb:place="inline">梵言修多罗。此云契经。谓契理契機。乃契理 <lb ed="X" n="0449a10"/><lb ed="R113" n="0271a02"/>合機之教。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449a11"/><lb ed="R113" n="0271a03"/><entry><form>品物</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449a1103" cb:place="inline">言高低大小利钝之人。不可遗弃也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449a12"/><lb ed="R113" n="0271a04"/><entry><form>巧梓轮桷之用</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449a1207" cb:place="inline">梓。木匠也。轮。车轮也。桷。榱桷也。盖 <lb ed="X" n="0449a13"/><lb ed="R113" n="0271a05"/>巧梓用木之际。随其木性而用之。枉者可以为轮。 <lb ed="X" n="0449a14"/><lb ed="R113" n="0271a06"/>直者可以为桷。使不废其材也。昔齐桓公读书于 <lb ed="X" n="0449a15"/><lb ed="R113" n="0271a07"/>堂上。轮扁斫轮于堂下。释凿而问曰。敢问君之所 <lb ed="X" n="0449a16"/><lb ed="R113" n="0271a08"/>读者何书。公曰。圣人之言也。扁曰。圣人在乎。公曰。 <lb ed="X" n="0449a17"/><lb ed="R113" n="0271a09"/>圣人死矣。扁曰。然君所读者糟粕耳。公怒曰。寡人 <lb ed="X" n="0449a18"/><lb ed="R113" n="0271a10"/>读书。轮人安得讥乎。有说则可。无说则死。扁曰。以 <lb ed="X" n="0449a19"/><lb ed="R113" n="0271a11"/>臣事观之。臣当斫轮。徐则甘而不固。疾则苦而不 <lb ed="X" n="0449a20"/><lb ed="R113" n="0271a12"/>入。不徐不疾。得之于心。应之于手。口不能言。有数 <lb ed="X" n="0449a21"/><lb ed="R113" n="0271a13"/>存焉。臣不能谕臣之子。子不能受之于臣。臣年七 <lb ed="X" n="0449a22"/><lb ed="R113" n="0271a14"/>十而老斫轮。古之斫轮者。与其不可传而死者多 <lb ed="X" n="0449a23"/><lb ed="R113" n="0271a15"/>矣。故君之所读者糟粕耳。桓公大喜。出莊子。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449a24"/><lb ed="R113" n="0271a16"/><entry><form>良御</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449a2403" cb:place="inline">使马之人也。善使马者。称而作之。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0449b" n="0449b"/> <lb ed="X" n="0449b01"/><lb ed="R113" n="0271a17"/><entry><form>驽骥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0103" cb:place="inline">上即钝马也。下即良马也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b02"/><lb ed="R113" n="0271a18"/><entry><form>失性</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0203" cb:place="inline">各得迟疾之宜。使不失其所赋性也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b03"/><lb ed="R113" n="0271b01"/><entry><form>绳墨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0303" cb:place="inline">梓人所用者也。木若得之。则曲直分明而见 <lb ed="X" n="0449b04"/><lb ed="R113" n="0271b02"/>矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b05"/><lb ed="R113" n="0271b03"/><entry><form>〇庸流</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0504" cb:place="inline">心不存愼终之规。口不吐训格之言。不择 <lb ed="X" n="0449b06"/><lb ed="R113" n="0271b04"/>人以讬身。不立行以自定。见小措大。而不知所务。 <lb ed="X" n="0449b07"/><lb ed="R113" n="0271b05"/>从物而流。不知所执。故曰庸流。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b08"/><lb ed="R113" n="0271b06"/><entry><form>〇勃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0803" cb:place="inline">色变也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>诮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0807" cb:place="inline">才笑切。以言相责也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b09"/><lb ed="R113" n="0271b07"/><entry><form>琅琊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b0903" cb:place="inline">徐州琅琊。廣照慧觉禅师。洛阳人。嗣汾阳昭 <lb ed="X" n="0449b10"/><lb ed="R113" n="0271b08"/>禅师。南嶽下十世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b11"/><lb ed="R113" n="0271b09"/><entry><form>范希文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1104" cb:place="inline">姓范。名仲淹。字希文。汝南人。<name role="" type="person">宋仁宗</name>庆历 <lb ed="X" n="0449b12"/><lb ed="R113" n="0271b10"/>中。拜为参知政事。<anchor xml:id="nkr_note_add_0449b1201" n="0449b1201"/><anchor xml:id="beg0449b1201" n="0449b1201"/>谥<anchor xml:id="end0449b1201"/>文正。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b13"/><lb ed="R113" n="0271b11"/><entry><form>缗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1302" cb:place="inline">音民。钱串也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b14"/><lb ed="R113" n="0271b12"/><entry><form>〇瑞光</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1404" cb:place="inline">寺有四瑞。谓钟鼓自鸣。宝塔放光。瑞竹交 <lb ed="X" n="0449b15"/><lb ed="R113" n="0271b13"/>加。白龟听法。故称曰瑞光。即今之卧<persName>佛</persName>寺也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b16"/><lb ed="R113" n="0271b14"/><entry><form>蹈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1602" cb:place="inline">行也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>阃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1605" cb:place="inline">门限也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b17"/><lb ed="R113" n="0271b15"/><entry><form>上人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1703" cb:place="inline">内有智德。外有勝行。在人之上。故称上人。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b18"/><lb ed="R113" n="0271b16"/><entry><form>秀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1802" cb:place="inline">即嘉兴府。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b19"/><lb ed="R113" n="0271b17"/><entry><form>〇以卑自牧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b1906" cb:place="inline">象曰。谦谦。君子以卑自牧也。卑者。谦 <lb ed="X" n="0449b20"/><lb ed="R113" n="0271b18"/>之至也。谓君子以自谦自卑之道。自牧自处也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b21"/><lb ed="R113" n="0272a01"/><entry><form>自乐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b2103" cb:place="inline">养道自乐处。不愿为人。以道为怀。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b22"/><lb ed="R113" n="0272a02"/><entry><form>苐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b2202" cb:place="inline">但也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>乏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b2205" cb:place="inline">少也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449b23"/><lb ed="R113" n="0272a03"/><entry><form>色斯擧矣</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449b2305" cb:place="inline">鸟之为物也。见人颜色不善。则飘然而 <lb ed="X" n="0449b24"/><lb ed="R113" n="0272a04"/>逝。回翔审视。至弹射不惊之处而後下之。世人见 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0449c" n="0449c"/> <lb ed="X" n="0449c01"/><lb ed="R113" n="0272a05"/>機而作。亦当如此。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c02"/><lb ed="R113" n="0272a06"/><entry><form>〇婬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0203" cb:place="inline">流荡之过也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c03"/><lb ed="R113" n="0272a07"/><entry><form>谦光</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0303" cb:place="inline">位愈高而心愈下。则尊而且光。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c04"/><lb ed="R113" n="0272a08"/><entry><form>寧克</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0403" cb:place="inline">岂能也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c05"/><lb ed="R113" n="0272a09"/><entry><form>〇纯诚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0504" cb:place="inline">精一无杂曰纯。真实无妄曰诚。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c06"/><lb ed="R113" n="0272a10"/><entry><form>倘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0602" cb:place="inline">或然之辞。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>孚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0607" cb:place="inline">信也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c07"/><lb ed="R113" n="0272a11"/><entry><form>〇圆悟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0704" cb:place="inline">成都府昭觉寺。<persName>佛</persName>果克勤禅师。彭州骆氏 <lb ed="X" n="0449c08"/><lb ed="R113" n="0272a12"/>子。嗣五祖演禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c09"/><lb ed="R113" n="0272a13"/><entry><form>〇保</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c0903" cb:place="inline">全守曰保。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c10"/><lb ed="R113" n="0272a14"/><entry><form>诚信</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c1003" cb:place="inline">心实曰诚。乃信之体也。言实曰信。乃诚之用 <lb ed="X" n="0449c11"/><lb ed="R113" n="0272a15"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c12"/><lb ed="R113" n="0272a16"/><entry><form>唯天下至诚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c1206" cb:place="inline">能尽其性。则能尽人之性。能尽人之 <lb ed="X" n="0449c13"/><lb ed="R113" n="0272a17"/>性。则能尽物之性。能尽物之性。则可以赞天地之 <lb ed="X" n="0449c14"/><lb ed="R113" n="0272a18"/>化育。可以赞天地化育。则可以与天地同参矣。註 <lb ed="X" n="0449c15"/><lb ed="R113" n="0272b01"/>曰。性者德无不实。理无不具。故无人欲之私。能尽 <lb ed="X" n="0449c16"/><lb ed="R113" n="0272b02"/>者。知之无不明。处之无不当。天地至诚者。言圣人 <lb ed="X" n="0449c17"/><lb ed="R113" n="0272b03"/>之德。天下莫能加也。赞。犹助也。参者。与天地幷立。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c18"/><lb ed="R113" n="0272b04"/><entry><form>绐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c1802" cb:place="inline">欺慢也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>斯须</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c1807" cb:place="inline">暂时也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c19"/><lb ed="R113" n="0272b05"/><entry><form>〇过恶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c1904" cb:place="inline">无心失理曰过。有心害理曰恶。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c20"/><lb ed="R113" n="0272b06"/><entry><form>饬非</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c2003" cb:place="inline">人有过非。恐人知之。以巧言自饬。欲免过而 <lb ed="X" n="0449c21"/><lb ed="R113" n="0272b07"/>誉其善。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0449c22"/><lb ed="R113" n="0272b08"/><entry><form>義能徙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0449c2204" cb:place="inline">徙者。移也。孔子曰。德之不修。学之不讲。闻 <lb ed="X" n="0449c23"/><lb ed="R113" n="0272b09"/>義不能徙。不善不能改。是吾忧也。尹氏曰。德必修 <lb ed="X" n="0449c24"/><lb ed="R113" n="0272b10"/>而後成。学必讲而後明。见義能徙。改过无吝。此四 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0450a" n="0450a"/> <lb ed="X" n="0450a01"/><lb ed="R113" n="0272b11"/>者日新之要。苟未能之。圣人犹忧之。况学者乎。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a02"/><lb ed="R113" n="0272b12"/><entry><form>〇隆藏主</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0205" cb:place="inline"><name role="" type="person">平江府</name>虎丘绍隆禅师。和之含山人。嗣 <lb ed="X" n="0450a03"/><lb ed="R113" n="0272b13"/>圆悟勤禅师。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a04"/><lb ed="R113" n="0272b14"/><entry><form>〇智</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0403" cb:place="inline">分别是非曰智。又知也。妙众理而宰万物也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a05"/><lb ed="R113" n="0272b15"/><entry><form>孜孜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0503" cb:place="inline">切切也。汲汲也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>遏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0510" cb:place="inline">止也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a06"/><lb ed="R113" n="0272b16"/><entry><form>炎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0602" cb:place="inline">小火之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>原</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0607" cb:place="inline">廣平曰原。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a07"/><lb ed="R113" n="0272b17"/><entry><form>煽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0702" cb:place="inline">大火也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a08"/><lb ed="R113" n="0272b18"/><entry><form>不矜细行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a0805" cb:place="inline">书云。呜呼。夙夜罔或不勤。不矜细行。终 <lb ed="X" n="0450a09"/><lb ed="R113" n="0273a01"/>累大德。为山九仞。功亏一篑。註曰。或犹言万一也。 <lb ed="X" n="0450a10"/><lb ed="R113" n="0273a02"/>吕氏曰。此是勤德工夫。或之一字。最有意味。一暂 <lb ed="X" n="0450a11"/><lb ed="R113" n="0273a03"/>止息。则非勤德也。矜者。持也。细行者。一篑也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a12"/><lb ed="R113" n="0273a04"/><entry><form>累</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a1202" cb:place="inline">去声。事相缘及。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a13"/><lb ed="R113" n="0273a05"/><entry><form>〇元布袋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a1305" cb:place="inline">台州<name role="" type="person">护国寺</name>。此庵景元禅师。永嘉南溪 <lb ed="X" n="0450a14"/><lb ed="R113" n="0273a06"/>张氏子。嗣圆悟禅师。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a15"/><lb ed="R113" n="0273a07"/><entry><form>〇黄蘗勝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a1505" cb:place="inline">瑞州黄蘗山唯勝禅师。潼州罗氏子。嗣 <lb ed="X" n="0450a16"/><lb ed="R113" n="0273a08"/>黄龙南禅师。南嶽下十二世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a17"/><lb ed="R113" n="0273a09"/><entry><form>得</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a1702" cb:place="inline">岂也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a18"/><lb ed="R113" n="0273a10"/><entry><form>〇<persName>佛</persName>鉴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a1804" cb:place="inline">舒州<name role="" type="person">太平寺</name>。<persName>佛</persName>鉴惠勤禅师。本郡江氏子。 <lb ed="X" n="0450a19"/><lb ed="R113" n="0273a11"/>嗣五祖演禅师。南嶽下十四世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a20"/><lb ed="R113" n="0273a12"/><entry><form>前言往行䷙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a2006" cb:place="inline">艮上乾下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a21"/><lb ed="R113" n="0273a13"/><entry><form>山天大畜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a2105" cb:place="inline">象曰。天在山下。大畜。君子多识前言往 <lb ed="X" n="0450a22"/><lb ed="R113" n="0273a14"/>行以畜其德。註曰。前言往行。是古圣之言行也。观 <lb ed="X" n="0450a23"/><lb ed="R113" n="0273a15"/>其言。察其行。以成德。乃大畜之義。畜。积成也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450a24"/><lb ed="R113" n="0273a16"/><entry><form>故常</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450a2403" cb:place="inline">古人不更之常道也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0450b" n="0450b"/> <lb ed="X" n="0450b01"/><lb ed="R113" n="0273a17"/><entry><form>〇炳首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0105" cb:place="inline">韶州南华智炳禅师蜀川永康人。为人 <lb ed="X" n="0450b02"/><lb ed="R113" n="0273a18"/>严厉。时号炳铁面。嗣<persName>佛</persName>鉴勤禅师。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b03"/><lb ed="R113" n="0273b01"/><entry><form>呈身</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0303" cb:place="inline">先见其身。後任住持也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b04"/><lb ed="R113" n="0273b02"/><entry><form>长老</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0403" cb:place="inline">耆德之称。了达法性。内有智德。使学者尊从。 <lb ed="X" n="0450b05"/><lb ed="R113" n="0273b03"/>故曰长老也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b06"/><lb ed="R113" n="0273b04"/><entry><form>抑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0602" cb:place="inline">发语之辞。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b07"/><lb ed="R113" n="0273b05"/><entry><form>〇询<persName>佛</persName>灯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0705" cb:place="inline">江西吉安府安吉州。何山<persName>佛</persName>灯守询禅 <lb ed="X" n="0450b08"/><lb ed="R113" n="0273b06"/>师。本郡史氏子。嗣<persName>佛</persName>鉴勤禅师。南嶽下十五世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b09"/><lb ed="R113" n="0273b07"/><entry><form>挫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0902" cb:place="inline">摧折也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>效</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b0906" cb:place="inline">献也。尽也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b10"/><lb ed="R113" n="0273b08"/><entry><form>输诚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1003" cb:place="inline">尽敬之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇贼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1009" cb:place="inline">侵害。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b11"/><lb ed="R113" n="0273b09"/><entry><form>爱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1102" cb:place="inline">心之缠绵不<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1101" n="0450b1101"/><anchor xml:id="beg0450b1101" n="0450b1101"/>已<anchor xml:id="end0450b1101"/>曰爱。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b12"/><lb ed="R113" n="0273b10"/><entry><form>阿谀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1203" cb:place="inline">上卑屈也。下<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1201" n="0450b1201"/><anchor xml:id="beg0450b1201" n="0450b1201"/>谄<anchor xml:id="end0450b1201"/>诈也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b13"/><lb ed="R113" n="0273b11"/><entry><form>掊克</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1303" cb:place="inline">聚<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1301" n="0450b1301"/><anchor xml:id="beg0450b1301" n="0450b1301"/>敛<anchor xml:id="end0450b1301"/>也。谓刻剥民财也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b14"/><lb ed="R113" n="0273b12"/><entry><form>旃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1402" cb:place="inline">之也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇缀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1406" cb:place="inline">補衲也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b15"/><lb ed="R113" n="0273b13"/><entry><form>褐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1502" cb:place="inline">褐。毛布裰。冰火二鼠之毛。所织之布也。火鼠入 <lb ed="X" n="0450b16"/><lb ed="R113" n="0273b14"/>火不焚。毛长尺许。所谓火浣布是也。冰鼠者。北方 <lb ed="X" n="0450b17"/><lb ed="R113" n="0273b15"/>有冰。厚百尺。有鼠在下。但食冰。毛长数寸。可以为 <lb ed="X" n="0450b18"/><lb ed="R113" n="0273b16"/>布。二事合成。冬暖夏凉。出神异记。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b19"/><lb ed="R113" n="0273b17"/><entry><form>〇根柢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b1904" cb:place="inline">下音底。谓无枝末。繁蔓之事也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b20"/><lb ed="R113" n="0273b18"/><entry><form>惜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b2002" cb:place="inline">痛也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b21"/><lb ed="R113" n="0274a01"/><entry><form>〇疏通</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b2104" cb:place="inline">能知远古书籍也。又<g ref="#CB05577">胸</g>次岸谷。海纳山容。 <lb ed="X" n="0450b22"/><lb ed="R113" n="0274a02"/>无彼此之念也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450b23"/><lb ed="R113" n="0274a03"/><entry><form>城府</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450b2303" cb:place="inline">遮蔽之義。谓外无城墎。内无府库。不积财宝。 <lb ed="X" n="0450b24"/><lb ed="R113" n="0274a04"/>无外内之堤防也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0450c" n="0450c"/> <lb ed="X" n="0450c01"/><lb ed="R113" n="0274a05"/><entry><form>踊跃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0103" cb:place="inline">见義合理。踊跃而前进也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c02"/><lb ed="R113" n="0274a06"/><entry><form>附離苟合</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0205" cb:place="inline">勝则依附。贫则離去。苟且取衣食而迎 <lb ed="X" n="0450c03"/><lb ed="R113" n="0274a07"/>合之。二者皆不当。故不喜也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c04"/><lb ed="R113" n="0274a08"/><entry><form>翛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0402" cb:place="inline">音肖。鸟之孤飞也。又自如也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c05"/><lb ed="R113" n="0274a09"/><entry><form>〇锐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0503" cb:place="inline">利也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c06"/><lb ed="R113" n="0274a10"/><entry><form>虑深</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0603" cb:place="inline">不入虎穴。焉得虎子。学者不可以世事关其 <lb ed="X" n="0450c07"/><lb ed="R113" n="0274a11"/>心。逍遥乎微妙之境。优游乎何有之鄕。然後必蹈 <lb ed="X" n="0450c08"/><lb ed="R113" n="0274a12"/>于无事安乐之境。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c09"/><lb ed="R113" n="0274a13"/><entry><form>所偏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c0903" cb:place="inline">其识不逮。则事理不能圆融也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c10"/><lb ed="R113" n="0274a14"/><entry><form>阙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1002" cb:place="inline">闭而不通也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c11"/><lb ed="R113" n="0274a15"/><entry><form>〇龙牙才</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1105" cb:place="inline">潭州龙牙寺智才禅师。舒州施氏子。嗣 <lb ed="X" n="0450c12"/><lb ed="R113" n="0274a16"/><persName>佛</persName>鉴勤禅师。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c13"/><lb ed="R113" n="0274a17"/><entry><form>亟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1302" cb:place="inline">急也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c14"/><lb ed="R113" n="0274a18"/><entry><form>〇<g ref="#CB05937">㛱</g>亵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1404" cb:place="inline">上。鄙也。下。苟且也。谓不可言其所为之恶。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c15"/><lb ed="R113" n="0274b01"/><entry><form>窥觑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1503" cb:place="inline">小视貌。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c16"/><lb ed="R113" n="0274b02"/><entry><form>〇<persName>佛</persName>眼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1604" cb:place="inline">舒州龙门<persName>佛</persName>眼淸远禅师。临邛李氏子。嗣 <lb ed="X" n="0450c17"/><lb ed="R113" n="0274b03"/>五祖演禅师。南嶽下十四世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c18"/><lb ed="R113" n="0274b04"/><entry><form>劲挺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1803" cb:place="inline">至公而无私也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c19"/><lb ed="R113" n="0274b05"/><entry><form>倘援</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c1903" cb:place="inline">上。希望也。倖也。下。引援也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c20"/><lb ed="R113" n="0274b06"/><entry><form>〇莅众</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c2004" cb:place="inline">上。临也。谓立身之道。内刚而外柔。莅众之 <lb ed="X" n="0450c21"/><lb ed="R113" n="0274b07"/>容。上承而下顺。不和则不可接物。不严则不可驭 <lb ed="X" n="0450c22"/><lb ed="R113" n="0274b08"/>下也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c23"/><lb ed="R113" n="0274b09"/><entry><form>昵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c2302" cb:place="inline">亲近也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇泥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c2307" cb:place="inline">去声滞也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0450c24"/><lb ed="R113" n="0274b10"/><entry><form>达观颖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0450c2404" cb:place="inline">润州金山昙颖禅师。嗣石门聪禅师。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0451a" n="0451a"/> <lb ed="X" n="0451a01"/><lb ed="R113" n="0274b11"/><entry><form>〇阶墀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0104" cb:place="inline">上。阶级也。下。丹墀也。谓浅而深也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a02"/><lb ed="R113" n="0274b12"/><entry><form>蔑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0202" cb:place="inline">轻也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a03"/><lb ed="R113" n="0274b13"/><entry><form>〇高庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0304" cb:place="inline">南康军雲居高庵善悟禅师。泮州李氏子。 <lb ed="X" n="0451a04"/><lb ed="R113" n="0274b14"/>嗣<persName>佛</persName>眼远禅师。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a05"/><lb ed="R113" n="0274b15"/><entry><form>秋毫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0503" cb:place="inline">莊子曰。秋兽生毛至微。孟子曰。明足以察秋 <lb ed="X" n="0451a06"/><lb ed="R113" n="0274b16"/>毫之末。而不见舆薪。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a07"/><lb ed="R113" n="0274b17"/><entry><form>睫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0702" cb:place="inline">音接。眉毛也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>钧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0708" cb:place="inline">三十斤也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a08"/><lb ed="R113" n="0274b18"/><entry><form>〇区区</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0804" cb:place="inline">卑小之称。犹碌碌也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a09"/><lb ed="R113" n="0275a01"/><entry><form>〇成枯木</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a0905" cb:place="inline">东京净<anchor xml:id="nkr_note_orig_0451001" n="0451001"/>国枯木法成禅师。何朔人。嗣芙 <lb ed="X" n="0451a10"/><lb ed="R113" n="0275a02"/>蓉楷禅师。淸源下十二世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a11"/><lb ed="R113" n="0275a03"/><entry><form>侈靡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1103" cb:place="inline">奢费也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a12"/><lb ed="R113" n="0275a04"/><entry><form>轻肥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1203" cb:place="inline">乘肥马。衣轻裘也。肥马衣轻裘。佯佯过闾里。 <lb ed="X" n="0451a13"/><lb ed="R113" n="0275a05"/>虽得市廛怜。还为识者鄙。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a14"/><lb ed="R113" n="0275a06"/><entry><form>〇区</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1403" cb:place="inline">分也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>系</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1406" cb:place="inline">连及也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a15"/><lb ed="R113" n="0275a07"/><entry><form>关</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1502" cb:place="inline">在也。干也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>弛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1507" cb:place="inline">废也。弓解。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a16"/><lb ed="R113" n="0275a08"/><entry><form>凌迟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1603" cb:place="inline">凋败也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a17"/><lb ed="R113" n="0275a09"/><entry><form>育王谌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a1704" cb:place="inline">庆元府育王寺无示介谌禅师。温州张氏 <lb ed="X" n="0451a18"/><lb ed="R113" n="0275a10"/>子。嗣长灵卓禅师。其性刚毅。临众合古法。当时有 <lb ed="X" n="0451a19"/><lb ed="R113" n="0275a11"/>谌铁面之称。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451a20"/><lb ed="R113" n="0275a12"/><entry><form>仰山伟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451a2004" cb:place="inline">袁州仰山行伟禅师。何朔人。嗣黄龙南禅 <lb ed="X" n="0451a21"/><lb ed="R113" n="0275a13"/>师。其为人性刚。莅事有法度。使某人。干某事。莫敢 <lb ed="X" n="0451a22"/><lb ed="R113" n="0275a14"/>违者。尝将十二辈名。付维那。使明日俱到方丈受 <lb ed="X" n="0451a23"/><lb ed="R113" n="0275a15"/>曲折。及会茶时。即失一人。伟问为谁。侍曰。随州永 <lb ed="X" n="0451a24"/><lb ed="R113" n="0275a16"/>泰。首座曰。泰遊山未回。以请他僧备具。伟然之。俄 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0451b" n="0451b"/> <lb ed="X" n="0451b01"/><lb ed="R113" n="0275a17"/>有告曰。泰实在。首座匿之。伟色莊。使搜得。泰自陈 <lb ed="X" n="0451b02"/><lb ed="R113" n="0275a18"/>拙弱。恐失所受之事。首座实不知也。伟令击钟集 <lb ed="X" n="0451b03"/><lb ed="R113" n="0275b01"/>众。白曰。昧心欺众。他人犹不可为。况首座。以分座 <lb ed="X" n="0451b04"/><lb ed="R113" n="0275b02"/>授道。是老师所赏之职。而自破壞乎。二人俱受罚 <lb ed="X" n="0451b05"/><lb ed="R113" n="0275b03"/>出院。由此诸服其公。泰後嗣法住黄蘗山。首座住 <lb ed="X" n="0451b06"/><lb ed="R113" n="0275b04"/>沩山。嗣黄龙禅师。出僧宝传。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451b07"/><lb ed="R113" n="0275b05"/><entry><form>隳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b0702" cb:place="inline">毁也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>夙兴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b0706" cb:place="inline">早起也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451b08"/><lb ed="R113" n="0275b06"/><entry><form>参会</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b0803" cb:place="inline">夜晚小参省会也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451b09"/><lb ed="R113" n="0275b07"/><entry><form>贪饕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b0903" cb:place="inline">求之不足曰贪。嗜之不足曰饕。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451b10"/><lb ed="R113" n="0275b08"/><entry><form>〇袂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1003" cb:place="inline">音眉。衣袂也。袖也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451b11"/><lb ed="R113" n="0275b09"/><entry><form>征役</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1103" cb:place="inline">军差曰征。民差曰役。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451b12"/><lb ed="R113" n="0275b10"/><entry><form>〇延寿堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1205" cb:place="inline">抚安老病之所也。古者丛林老僧送安 <lb ed="X" n="0451b13"/><lb ed="R113" n="0275b11"/>乐堂。病者送延寿堂也。又今涅槃堂是。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451b14"/><lb ed="R113" n="0275b12"/><entry><form>不幸不救</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1405" cb:place="inline">乃天命将尽。而不能救也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451b15"/><lb ed="R113" n="0275b13"/><entry><form>〇<persName>佛</persName>印</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1504" cb:place="inline">南康军雲居<persName>佛</persName>印了元禅师。嗣开元善暹 <lb ed="X" n="0451b16"/><lb ed="R113" n="0275b14"/>禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451b17"/><lb ed="R113" n="0275b15"/><entry><form>燕休</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1703" cb:place="inline">大学曰。燕居独处也。论语云。子之燕居。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451b18"/><lb ed="R113" n="0275b16"/><entry><form>从心</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b1803" cb:place="inline">孔子曰。吾十有五。而志于学。三十而立。四十 <lb ed="X" n="0451b19"/><lb ed="R113" n="0275b17"/>而不惑。五十而知天命。六十而耳顺。七十而从心 <lb ed="X" n="0451b20"/><lb ed="R113" n="0275b18"/>所欲不逾矩。註曰。从者。凡事随心所欲。不过法度 <lb ed="X" n="0451b21"/><lb ed="R113" n="0276a01"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451b22"/><lb ed="R113" n="0276a02"/><entry><form>长庚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451b2203" cb:place="inline">星名也。东有启明。曰金星。西有长庚。曰水星。 <lb ed="X" n="0451b23"/><lb ed="R113" n="0276a03"/>金星在西。日出则现。水星在东。日没则现。又先日 <lb ed="X" n="0451b24"/><lb ed="R113" n="0276a04"/>而出曰启明。後日而没谓之长庚也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0451c" n="0451c"/> <lb ed="X" n="0451c01"/><lb ed="R113" n="0276a05"/><entry><form>晓月</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0103" cb:place="inline">言其二十七八之月。纔出则天晓矣。所谓光 <lb ed="X" n="0451c02"/><lb ed="R113" n="0276a06"/>景不长。若此矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c03"/><lb ed="R113" n="0276a07"/><entry><form>〇旌奖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0304" cb:place="inline">上。表显也。下。劝奖也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c04"/><lb ed="R113" n="0276a08"/><entry><form>璞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0402" cb:place="inline">藏玉之石也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>抵掷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0409" cb:place="inline">抛弃也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c05"/><lb ed="R113" n="0276a09"/><entry><form>琢磨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0503" cb:place="inline">治玉石者。既琢而复磨之。言其<anchor xml:id="nkr_note_add_0451c0501" n="0451c0501"/><anchor xml:id="beg0451c0501" n="0451c0501"/>已<anchor xml:id="end0451c0501"/>精。而益求 <lb ed="X" n="0451c06"/><lb ed="R113" n="0276a10"/>其精也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c07"/><lb ed="R113" n="0276a11"/><entry><form>圭璋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0703" cb:place="inline">瑞玉也。上圆下方。公执桓圭九寸。侯执信圭。 <lb ed="X" n="0451c08"/><lb ed="R113" n="0276a12"/>伯执躬圭。皆七寸也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c09"/><lb ed="R113" n="0276a13"/><entry><form>阏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0902" cb:place="inline">音遏。塞也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>濬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c0907" cb:place="inline">音峻。深也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c10"/><lb ed="R113" n="0276a14"/><entry><form>殷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1002" cb:place="inline">大也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c11"/><lb ed="R113" n="0276a15"/><entry><form>〇恭敬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1104" cb:place="inline">恭现于外。敬存于内。恭。莊敬也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c12"/><lb ed="R113" n="0276a16"/><entry><form>失容</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1203" cb:place="inline">无恭敬之容。显我慢之相。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c13"/><lb ed="R113" n="0276a17"/><entry><form>谕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1302" cb:place="inline">晓也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c14"/><lb ed="R113" n="0276a18"/><entry><form>唐石头</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1404" cb:place="inline">南嶽石头希迁禅师。瑞州高安陈氏子。嗣 <lb ed="X" n="0451c15"/><lb ed="R113" n="0276b01"/>淸源行思禅师。後于衡<name role="" type="person">嶽寺</name>之东。有石状如台。结 <lb ed="X" n="0451c16"/><lb ed="R113" n="0276b02"/>庵居之也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c17"/><lb ed="R113" n="0276b03"/><entry><form>瞬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1702" cb:place="inline">动目也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c18"/><lb ed="R113" n="0276b04"/><entry><form>〇法眼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c1804" cb:place="inline">金陵淸凉院文益禅师。馀杭鲁氏子。尝与 <lb ed="X" n="0451c19"/><lb ed="R113" n="0276b05"/>悟空修山主行脚。至福州湖外。値天雨忽作溪流 <lb ed="X" n="0451c20"/><lb ed="R113" n="0276b06"/>暴涨。暂寓城西地藏院。阻雪少憩。附炉次。琛曰。上 <lb ed="X" n="0451c21"/><lb ed="R113" n="0276b07"/>座何往。师曰。迤逦行脚。曰行脚事作么生。师曰。不 <lb ed="X" n="0451c22"/><lb ed="R113" n="0276b08"/>知。曰不知最亲切。师豁然大悟。遂嗣其法。後创法 <lb ed="X" n="0451c23"/><lb ed="R113" n="0276b09"/>眼宗是也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0451c24"/><lb ed="R113" n="0276b10"/><entry><form>地藏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0451c2403" cb:place="inline">漳州罗汉院。珪琛禅师。常山李氏子。嗣玄沙 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0452a" n="0452a"/> <lb ed="X" n="0452a01"/><lb ed="R113" n="0276b11"/>师备禅师。後漳州。牧主请住地藏院。次迁罗汉院。 <lb ed="X" n="0452a02"/><lb ed="R113" n="0276b12"/>破屋壞垣。师恬然自乐也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452a03"/><lb ed="R113" n="0276b13"/><entry><form>明教见神鼎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a0306" cb:place="inline">嵩禅师见神鼎。鼎坐其堂上。嵩展具 <lb ed="X" n="0452a04"/><lb ed="R113" n="0276b14"/>敬礼。鼎指堂上两小瓮曰。子来是其时。寺中今年 <lb ed="X" n="0452a05"/><lb ed="R113" n="0276b15"/>始有酱食。至明时食粥。见一净人。挟筐取物。投僧 <lb ed="X" n="0452a06"/><lb ed="R113" n="0276b16"/>钵中。嵩视上下有咀嚼者。有置之自若者。嵩袖之 <lb ed="X" n="0452a07"/><lb ed="R113" n="0276b17"/>下堂看。乃碎米餠饵。嵩问于耆宿。宿曰。此寺自来 <lb ed="X" n="0452a08"/><lb ed="R113" n="0276b18"/>不煮粥。有檀越请斋日。次第撥僧赴之。剩其乾残 <lb ed="X" n="0452a09"/><lb ed="R113" n="0277a01"/>者。归纳库中。无斋之日。令碎焙均而分之。表同甘 <lb ed="X" n="0452a10"/><lb ed="R113" n="0277a02"/>苦也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452a11"/><lb ed="R113" n="0277a03"/><entry><form>〇风格</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1104" cb:place="inline">气象度量。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>凛然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1110" cb:place="inline">色莊敬畏。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452a12"/><lb ed="R113" n="0277a04"/><entry><form>殊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1202" cb:place="inline">绝也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>介</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1205" cb:place="inline">在也。动也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452a13"/><lb ed="R113" n="0277a05"/><entry><form>裁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1302" cb:place="inline">制也。谓使学者。至于无过不及之地。而终成大 <lb ed="X" n="0452a14"/><lb ed="R113" n="0277a06"/>德也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452a15"/><lb ed="R113" n="0277a07"/><entry><form>〇甲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1503" cb:place="inline">首也。以十干言之。而甲居首。乃雲居为江南 <lb ed="X" n="0452a16"/><lb ed="R113" n="0277a08"/>十刹之首也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452a17"/><lb ed="R113" n="0277a09"/><entry><form>去就</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1703" cb:place="inline">见处也。行事也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452a18"/><lb ed="R113" n="0277a10"/><entry><form>〇招提</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a1804" cb:place="inline">梵语招鬥提奢。略云招提。唐言四方僧物。 <lb ed="X" n="0452a19"/><lb ed="R113" n="0277a11"/>今称十方常住也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452a20"/><lb ed="R113" n="0277a12"/><entry><form>削弱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a2003" cb:place="inline">上。减损也。下。衰败也。谓顚沛祖风。有伤法化 <lb ed="X" n="0452a21"/><lb ed="R113" n="0277a13"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452a22"/><lb ed="R113" n="0277a14"/><entry><form>精舍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a2203" cb:place="inline">精修梵行之所。乃行人栖心修道之处也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452a23"/><lb ed="R113" n="0277a15"/><entry><form>调御师</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a2304" cb:place="inline">化物不暴曰调御。三界模笵曰师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452a24"/><lb ed="R113" n="0277a16"/><entry><form>灭裂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452a2403" cb:place="inline">轻薄也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0452b" n="0452b"/> <lb ed="X" n="0452b01"/><lb ed="R113" n="0277a17"/><entry><form>〇灵源门榜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b0106" cb:place="inline">其略曰。唯淸名字住持。实同寄客。但 <lb ed="X" n="0452b02"/><lb ed="R113" n="0277a18"/>以领徒弘法。仰助教风为职事尔。若其常住财物。 <lb ed="X" n="0452b03"/><lb ed="R113" n="0277b01"/>既非<anchor xml:id="nkr_note_add_0452b0301" n="0452b0301"/><anchor xml:id="beg0452b0301" n="0452b0301"/>己<anchor xml:id="end0452b0301"/>有。理不得专。悉委职事僧徒。分局主执。照 <lb ed="X" n="0452b04"/><lb ed="R113" n="0277b02"/>依公私。合同支破。唯淸止同众僧斋嚫。随身甁钵。 <lb ed="X" n="0452b05"/><lb ed="R113" n="0277b03"/>任缘而住。伏望四方君子。来有所需。唯顾<g ref="#CB05903">寝</g>食祇 <lb ed="X" n="0452b06"/><lb ed="R113" n="0277b04"/>接之馀别难<persName>应供</persName>。若其世法。则属官物。若其<persName>佛</persName>法。 <lb ed="X" n="0452b07"/><lb ed="R113" n="0277b05"/>则为众财。偷众财。盗官物。买悦人情。则实非素分 <lb ed="X" n="0452b08"/><lb ed="R113" n="0277b06"/>志之所敢当。预具白文。冀垂鉴察也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452b09"/><lb ed="R113" n="0277b07"/><entry><form>张无尽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b0904" cb:place="inline">丞相<name role="" type="person">张商英</name>字天觉。号无尽。十九登第。後 <lb ed="X" n="0452b10"/><lb ed="R113" n="0277b08"/>深信<persName>佛</persName>乘。留心祖道。宋哲宗。元祐六年。为江西漕 <lb ed="X" n="0452b11"/><lb ed="R113" n="0277b09"/>运使。後得法于兜率。从悦禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452b12"/><lb ed="R113" n="0277b10"/><entry><form>屡致</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b1203" cb:place="inline">上频数也。下请擧也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452b13"/><lb ed="R113" n="0277b11"/><entry><form>可</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b1302" cb:place="inline">许也。肯也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452b14"/><lb ed="R113" n="0277b12"/><entry><form>翻然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b1403" cb:place="inline">变动也。万章问曰。人有言。伊尹以割烹要汤 <lb ed="X" n="0452b15"/><lb ed="R113" n="0277b13"/>有诸。孟子曰否。伊尹耕于有莘之野。而乐尧舜之 <lb ed="X" n="0452b16"/><lb ed="R113" n="0277b14"/>道焉。汤使三往而聘之。既而翻然改曰。与我处畎 <lb ed="X" n="0452b17"/><lb ed="R113" n="0277b15"/>亩之中。由是乐尧舜之道。吾岂若使君为尧舜之 <lb ed="X" n="0452b18"/><lb ed="R113" n="0277b16"/>君哉。吾岂若使民为尧舜之民哉。吾岂若身亲见 <lb ed="X" n="0452b19"/><lb ed="R113" n="0277b17"/>之哉。故天生斯民也。使先知觉後知也。予将以斯 <lb ed="X" n="0452b20"/><lb ed="R113" n="0277b18"/>道而觉斯民。非予觉之而谁也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452b21"/><lb ed="R113" n="0278a01"/><entry><form>假我偷安</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b2105" cb:place="inline"><persName>佛</persName>去世逾远。教以季末。何得无邪<g ref="#CB02439">佞</g>之 <lb ed="X" n="0452b22"/><lb ed="R113" n="0278a02"/>辈。寄身于我教中。苟且偷安其生也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452b23"/><lb ed="R113" n="0278a03"/><entry><form>跬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b2302" cb:place="inline">丘癸切。半步也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>恙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b2309" cb:place="inline">病也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452b24"/><lb ed="R113" n="0278a04"/><entry><form>凛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452b2402" cb:place="inline">骨寒惊。惧之貌。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0452c" n="0452c"/> <lb ed="X" n="0452c01"/><lb ed="R113" n="0278a05"/><entry><form>擘窠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c0103" cb:place="inline">上分也。下字眼之方楷也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452c02"/><lb ed="R113" n="0278a06"/><entry><form>人能弘道</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c0205" cb:place="inline">弘。廓大也。人外无道。道外无人。然人心 <lb ed="X" n="0452c03"/><lb ed="R113" n="0278a07"/>有觉。道体无为。故人能弘道。道不能弘人。子张曰。 <lb ed="X" n="0452c04"/><lb ed="R113" n="0278a08"/>心能尽性。人能弘道也。性不能检其心。道不能弘 <lb ed="X" n="0452c05"/><lb ed="R113" n="0278a09"/>其人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452c06"/><lb ed="R113" n="0278a10"/><entry><form>〇归雲本</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c0605" cb:place="inline">抚州疏山归雲如本禅师。本州台城人。 <lb ed="X" n="0452c07"/><lb ed="R113" n="0278a11"/>嗣灵隐惠远禅师。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452c08"/><lb ed="R113" n="0278a12"/><entry><form>富郑公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c0804" cb:place="inline">丞相富弼。字彦国。河南府人。宋神宗。拜为 <lb ed="X" n="0452c09"/><lb ed="R113" n="0278a13"/>郑国公。又封韩国公。<anchor xml:id="nkr_note_add_0452c0901" n="0452c0901"/><anchor xml:id="beg0452c0901" n="0452c0901"/>谥<anchor xml:id="end0452c0901"/>文忠定公。得法于投子修 <lb ed="X" n="0452c10"/><lb ed="R113" n="0278a14"/>颙也。致仕洛阳。以书答苏州圆照本禅师云。曾见 <lb ed="X" n="0452c11"/><lb ed="R113" n="0278a15"/>颙师悟入深。因缘传得老师心。东南谩说江山远。 <lb ed="X" n="0452c12"/><lb ed="R113" n="0278a16"/>目睹灵光演妙音。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452c13"/><lb ed="R113" n="0278a17"/><entry><form>投子颙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c1304" cb:place="inline">舒州投子悟证修颙禅师。嗣惠林宗本禅 <lb ed="X" n="0452c14"/><lb ed="R113" n="0278a18"/>师。淸源下十二世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452c15"/><lb ed="R113" n="0278b01"/><entry><form><g ref="#CB15156">碑</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c1502" cb:place="inline">竖石记功曰<g ref="#CB15156">碑</g>。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>灼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c1509" cb:place="inline">昭然也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452c16"/><lb ed="R113" n="0278b02"/><entry><form>笃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c1602" cb:place="inline">诚也。厚也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452c17"/><lb ed="R113" n="0278b03"/><entry><form>社稷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c1703" cb:place="inline">社。土神。稷。穀神。建国则立壇壝以祀。盖国以 <lb ed="X" n="0452c18"/><lb ed="R113" n="0278b04"/>安民为本。社稷亦为民而立。君之尊。系于二者之 <lb ed="X" n="0452c19"/><lb ed="R113" n="0278b05"/>存亡。孟子曰。民为贵。社稷次之。君为轻。又扫荡烟 <lb ed="X" n="0452c20"/><lb ed="R113" n="0278b06"/>尘曰社。起取税赋曰稷。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452c21"/><lb ed="R113" n="0278b07"/><entry><form>忘齿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c2103" cb:place="inline">不拘年齿。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>屈势</form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c2109" cb:place="inline">不拘名位之谓也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0452c22"/><lb ed="R113" n="0278b08"/><entry><form><name role="" type="person">杨大年</name></form><cb:def><p xml:id="pX64p0452c2204" cb:place="inline">宋杨亿。字大年。建州蒲城人。<anchor xml:id="nkr_note_add_0452c2201" n="0452c2201"/><anchor xml:id="beg0452c2201" n="0452c2201"/>谥<anchor xml:id="end0452c2201"/>文正公。官 <lb ed="X" n="0452c23"/><lb ed="R113" n="0278b09"/>至翰林。得法于廣慧元琏禅师。後于四帝仁宗康 <lb ed="X" n="0452c24"/><lb ed="R113" n="0278b10"/>定间。与慈明为友。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0453a" n="0453a"/> <lb ed="X" n="0453a01"/><lb ed="R113" n="0278b11"/><entry><form>李和文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a0104" cb:place="inline">驸马都尉<name role="" type="person">李遵勗</name>。号和文居士。得法于谷 <lb ed="X" n="0453a02"/><lb ed="R113" n="0278b12"/>隐蕴聪禅师。初参聪时。聪以崔赵公。问径山公案 <lb ed="X" n="0453a03"/><lb ed="R113" n="0278b13"/>答之。公于言下有省。呈颂曰。学道须是铁汉。著手 <lb ed="X" n="0453a04"/><lb ed="R113" n="0278b14"/>心头便判。直取无上菩提。一切是非莫管。後与慈 <lb ed="X" n="0453a05"/><lb ed="R113" n="0278b15"/>明。为方外友。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453a06"/><lb ed="R113" n="0278b16"/><entry><form>廣慧琏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a0604" cb:place="inline">汝州廣慧院元琏禅师。泉州陈氏子。嗣首 <lb ed="X" n="0453a07"/><lb ed="R113" n="0278b17"/>山念禅师。南嶽下九世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453a08"/><lb ed="R113" n="0278b18"/><entry><form>激扬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a0803" cb:place="inline">激。发也。扬。擧也。激浊扬淸之義也。谓混浊者 <lb ed="X" n="0453a09"/><lb ed="R113" n="0279a01"/>激发之使自勉。淸洁者擧扬之使易见。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453a10"/><lb ed="R113" n="0279a02"/><entry><form>斑斑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1003" cb:place="inline">明也。件也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453a11"/><lb ed="R113" n="0279a03"/><entry><form>兜率悦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1104" cb:place="inline">隆兴府。兜率寺从悦禅师。赣州熊氏子。嗣 <lb ed="X" n="0453a12"/><lb ed="R113" n="0279a04"/>真净文禅师。南嶽下十三世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453a13"/><lb ed="R113" n="0279a05"/><entry><form>扣关击节</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1305" cb:place="inline">扣关。紧要处。难过而能过。击节。阻隔处。 <lb ed="X" n="0453a14"/><lb ed="R113" n="0279a06"/>不通而能通也。谓扣其機关。击其节要。提持祖印。 <lb ed="X" n="0453a15"/><lb ed="R113" n="0279a07"/>显露真機。于节要处<g ref="#CB16458">敲</g>击。使其庆快也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453a16"/><lb ed="R113" n="0279a08"/><entry><form>苟然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1603" cb:place="inline">岂徒然也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453a17"/><lb ed="R113" n="0279a09"/><entry><form>张无垢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1704" cb:place="inline">侍郞<name role="" type="person">张九成</name>。字子韶。号无垢居士。杭州盐 <lb ed="X" n="0453a18"/><lb ed="R113" n="0279a10"/>官人。得法于妙喜杲禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453a19"/><lb ed="R113" n="0279a11"/><entry><form>李汉老</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a1904" cb:place="inline">参政李邴。字汉老。得法于妙喜禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453a20"/><lb ed="R113" n="0279a12"/><entry><form>吕居仁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a2004" cb:place="inline">姓吕。名本中。字居仁。问道于妙喜杲禅师。 <lb ed="X" n="0453a21"/><lb ed="R113" n="0279a13"/>官至翰林。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453a22"/><lb ed="R113" n="0279a14"/><entry><form>入室</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a2203" cb:place="inline">学者请益问道。咨决心疑于禅奥之室也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453a23"/><lb ed="R113" n="0279a15"/><entry><form>方外友</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453a2304" cb:place="inline">出尘劳方隅之外。脱凡情拘繫之中。故谓 <lb ed="X" n="0453a24"/><lb ed="R113" n="0279a16"/>方外友也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0453b" n="0453b"/> <lb ed="X" n="0453b01"/><lb ed="R113" n="0279a17"/><entry><form>雷挥电扫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0105" cb:place="inline">雷挥。则激散长空。电扫。则荡除妖<g ref="#CB00859">孽</g>。盖 <lb ed="X" n="0453b02"/><lb ed="R113" n="0279a18"/>情爱顺逆迥然淸净也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453b03"/><lb ed="R113" n="0279b01"/><entry><form>衽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0302" cb:place="inline">衣襟也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>辟易</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0307" cb:place="inline">惶悚失守之貌。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453b04"/><lb ed="R113" n="0279b02"/><entry><form>涯涘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0403" cb:place="inline">水之边际也。言其不能测度也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453b05"/><lb ed="R113" n="0279b03"/><entry><form>拟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0502" cb:place="inline">度也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453b06"/><lb ed="R113" n="0279b04"/><entry><form>书<anchor xml:id="nkr_note_add_0453b0601" n="0453b0601"/><anchor xml:id="beg0453b0601" n="0453b0601"/>刺<anchor xml:id="end0453b0601"/></form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0604" cb:place="inline">下音七。古来未有纸。削竹木以书其名姓。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453b07"/><lb ed="R113" n="0279b05"/><entry><form>恬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0702" cb:place="inline">安静也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>馁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0706" cb:place="inline">奴罪切。饥也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453b08"/><lb ed="R113" n="0279b06"/><entry><form>折腰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b0803" cb:place="inline">折腰之势也。晋时陶潜。字渊明。号元亮。门栽 <lb ed="X" n="0453b09"/><lb ed="R113" n="0279b07"/>五柳。自号五柳先生。为彭泽令。性简贵。不私事上 <lb ed="X" n="0453b10"/><lb ed="R113" n="0279b08"/>官。一日遣督邮至县。吏谓应束带见之。渊明歎曰。 <lb ed="X" n="0453b11"/><lb ed="R113" n="0279b09"/>吾岂能为五斗米。折腰向鄕里小儿。即日解绶去 <lb ed="X" n="0453b12"/><lb ed="R113" n="0279b10"/>职。赋归去来辞。史咏云。英俊那堪屈下僚。门栽五 <lb ed="X" n="0453b13"/><lb ed="R113" n="0279b11"/>柳事萧条。凤凰不共鸡争食。莫怪先生懒折腰。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453b14"/><lb ed="R113" n="0279b12"/><entry><form>拥篲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b1403" cb:place="inline">扫地之形也。<name role="" type="person">汉高祖</name>即位。五日一朝太公。以 <lb ed="X" n="0453b15"/><lb ed="R113" n="0279b13"/>父子礼待之。其家令。谓太公曰。高祖虽子。人主也。 <lb ed="X" n="0453b16"/><lb ed="R113" n="0279b14"/>太公虽父。人臣也。奈何以人主而拜人臣。如此则 <lb ed="X" n="0453b17"/><lb ed="R113" n="0279b15"/>威重不行矣。後高祖朝太公。公拥篲迎门却行。高 <lb ed="X" n="0453b18"/><lb ed="R113" n="0279b16"/>祖大惊。下扶太公。公曰。帝。人主也。奈何以我乱天 <lb ed="X" n="0453b19"/><lb ed="R113" n="0279b17"/>下之法。于是高祖。尊太公为太上皇帝。善家令之 <lb ed="X" n="0453b20"/><lb ed="R113" n="0279b18"/>言。赐金五百斤也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453b21"/><lb ed="R113" n="0280a01"/><entry><form>酸寒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b2103" cb:place="inline">言怖畏之势。身酸心寒也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453b22"/><lb ed="R113" n="0280a02"/><entry><form>跼蹐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b2203" cb:place="inline">上。曲身也。下。垒足小步也。谓人恐惧。其身不 <lb ed="X" n="0453b23"/><lb ed="R113" n="0280a03"/>敢伸。足不敢放。<anchor xml:id="nkr_note_add_0453b2301" n="0453b2301"/><anchor xml:id="beg0453b2301" n="0453b2301"/>谄<anchor xml:id="end0453b2301"/>势如此也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453b24"/><lb ed="R113" n="0280a04"/><entry><form>锺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b2402" cb:place="inline">聚也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>申</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453b2405" cb:place="inline">明也。呈也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0453c" n="0453c"/> <lb ed="X" n="0453c01"/><lb ed="R113" n="0280a05"/><entry><form>膜拜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c0103" cb:place="inline">长跪也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>诛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c0107" cb:place="inline">明其罪而杀之。曰诛。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453c02"/><lb ed="R113" n="0280a06"/><entry><form>录</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c0202" cb:place="inline">收录其名。而考其罪。曰录。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453c03"/><lb ed="R113" n="0280a07"/><entry><form>赎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c0302" cb:place="inline">纳金免罪曰赎。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453c04"/><lb ed="R113" n="0280a08"/><entry><form>僧远</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c0403" cb:place="inline">齐高祖建元元年。庚辰八月。有事驾临锺山。 <lb ed="X" n="0453c05"/><lb ed="R113" n="0280a09"/>因幸沙门僧远。帝访之。远床坐辞老疾不迎。高祖 <lb ed="X" n="0453c06"/><lb ed="R113" n="0280a10"/>将诣床下见之。左右曰。房榻窄狭。不能容舆盖。遂 <lb ed="X" n="0453c07"/><lb ed="R113" n="0280a11"/>驻辇。慇勤致问而去。且远居山五十馀年。初时饮 <lb ed="X" n="0453c08"/><lb ed="R113" n="0280a12"/>食不继。<g ref="#CB00589">涧</g>饮木食。二十馀年。诸方仰其高风。寿终 <lb ed="X" n="0453c09"/><lb ed="R113" n="0280a13"/>之日。以表奏帝。帝遂以为师。御葬锺山焉。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0453c10"/><lb ed="R113" n="0280a14"/><entry><form>慧远</form><cb:def><p xml:id="pX64p0453c1003" cb:place="inline">庐山东林虎溪慧远禅师。雁门楼烦贾氏子。 <lb ed="X" n="0453c11"/><lb ed="R113" n="0280a15"/><name role="" type="person">晋孝武帝</name>太元五年。先因秦乱。未归于晋。少为儒 <lb ed="X" n="0453c12"/><lb ed="R113" n="0280a16"/>生。博通六经。尤<g ref="#CB15035">邃</g>周易。尝于弟慧持。造安法师席 <lb ed="X" n="0453c13"/><lb ed="R113" n="0280a17"/>下。闻说般若经。喜歎曰。儒道九流。特糠秕耳。遂祝 <lb ed="X" n="0453c14"/><lb ed="R113" n="0280a18"/>发出家。以大法为<anchor xml:id="nkr_note_add_0453c1401" n="0453c1401"/><anchor xml:id="beg0453c1401" n="0453c1401"/>己<anchor xml:id="end0453c1401"/>任。安。弟子千馀。师居第一座。 <lb ed="X" n="0453c15"/><lb ed="R113" n="0280b01"/>及关中扰乱。安。散其徒。师南遊至浔阳。见匡山爱 <lb ed="X" n="0453c16"/><lb ed="R113" n="0280b02"/>之。结庐山中。太守桓尹尊其道德。为创精舍。一夕。 <lb ed="X" n="0453c17"/><lb ed="R113" n="0280b03"/>雷风拔树鼓沙。荡平地基。致木于上。以为神运焉。 <lb ed="X" n="0453c18"/><lb ed="R113" n="0280b04"/>道價弥高。晋室衰微。天下奇才隐居不仕。师结莲 <lb ed="X" n="0453c19"/><lb ed="R113" n="0280b05"/>社。会诸贤儒。幷沙门千馀人。求生净土。东<name role="" type="person">晋安帝</name>。 <lb ed="X" n="0453c20"/><lb ed="R113" n="0280b06"/>驾临浔阳。诏远一出。师辞以老疾不出。帝愈加敬 <lb ed="X" n="0453c21"/><lb ed="R113" n="0280b07"/>敕九江太守。岁时送资道之具。卜居三十年。影不 <lb ed="X" n="0453c22"/><lb ed="R113" n="0280b08"/>出山。凡送客。以虎溪桥为限。临终数日。天乐来迎。 <lb ed="X" n="0453c23"/><lb ed="R113" n="0280b09"/>面西端坐而逝。寿八十三岁。著匡山集三十卷。盛 <lb ed="X" n="0453c24"/><lb ed="R113" n="0280b10"/>行于世矣。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0454a" n="0454a"/> <lb ed="X" n="0454a01"/><lb ed="R113" n="0280b11"/><entry><form>〇圆极岑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0105" cb:place="inline">太平州。隐静圆极彦岑禅师。抚州台城 <lb ed="X" n="0454a02"/><lb ed="R113" n="0280b12"/>人。嗣雲居法如禅师。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a03"/><lb ed="R113" n="0280b13"/><entry><form><g ref="#CB02494">跋</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0302" cb:place="inline">前曰序。後曰<g ref="#CB02494">跋</g>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a04"/><lb ed="R113" n="0280b14"/><entry><form>典刑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0403" cb:place="inline">孟子曰。太甲顚覆汤之典刑。乃谓圣人正暴 <lb ed="X" n="0454a05"/><lb ed="R113" n="0280b15"/>除乱。惩恶除非。劝善之法度也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a06"/><lb ed="R113" n="0280b16"/><entry><form>幾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0602" cb:place="inline">近也。将也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>扫地</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0608" cb:place="inline">乃教之倒败也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a07"/><lb ed="R113" n="0280b17"/><entry><form>王蛮子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0704" cb:place="inline">乃方语。是法门中奴仆也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a08"/><lb ed="R113" n="0280b18"/><entry><form>箴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0802" cb:place="inline">规<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454001" n="0454001"/>诚也。亦作药针。能除毒病也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a09"/><lb ed="R113" n="0281a01"/><entry><form>醉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a0902" cb:place="inline">昏迷也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a10"/><lb ed="R113" n="0281a02"/><entry><form>〇东山空</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a1005" cb:place="inline">福州雪峰东山惠空禅师。本郡陈氏子。 <lb ed="X" n="0454a11"/><lb ed="R113" n="0281a03"/>嗣泐潭善淸禅师。南嶽下十四世。幼岁圆顶披缁。 <lb ed="X" n="0454a12"/><lb ed="R113" n="0281a04"/>振锡遊方。契悟于草堂。开法于雪峰也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a13"/><lb ed="R113" n="0281a05"/><entry><form>援</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a1302" cb:place="inline">助也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a14"/><lb ed="R113" n="0281a06"/><entry><form>忘于道</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a1404" cb:place="inline">莊子大宗师篇。孔子云。鱼相忘于江湖。鸟 <lb ed="X" n="0454a15"/><lb ed="R113" n="0281a07"/>相忘于虚空。人相忘于道術。註云。水深游泳。鱼得 <lb ed="X" n="0454a16"/><lb ed="R113" n="0281a08"/>其乐故相忘。道阔无涯。物我俱泯。人得其乐。故相 <lb ed="X" n="0454a17"/><lb ed="R113" n="0281a09"/>忘也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a18"/><lb ed="R113" n="0281a10"/><entry><form>闽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a1802" cb:place="inline">福建之地名也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a19"/><lb ed="R113" n="0281a11"/><entry><form>偿负</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a1903" cb:place="inline">上。还也。受贷不偿曰负。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a20"/><lb ed="R113" n="0281a12"/><entry><form>〇浙翁琰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a2005" cb:place="inline">金陵锺山如琰禅师。号浙翁。未详法嗣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a21"/><lb ed="R113" n="0281a13"/><entry><form>赦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a2102" cb:place="inline">有罪全放曰赦。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>璨隐山</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a2111" cb:place="inline">未详。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454a22"/><lb ed="R113" n="0281a14"/><entry><form>古人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454a2203" cb:place="inline">瑞州洞山自宝禅师。卢州人。嗣五祖戒禅师。 <lb ed="X" n="0454a23"/><lb ed="R113" n="0281a15"/>淸源下九世。为人严谨。尝在五祖为库司。戒病。令 <lb ed="X" n="0454a24"/><lb ed="R113" n="0281a16"/>侍者。往库中取生薑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0454002" n="0454002"/>前药。宝叱之。侍者白戒。戒令 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0454b" n="0454b"/> <lb ed="X" n="0454b01"/><lb ed="R113" n="0281a17"/>取钱回买。宝方取薑与之。後筠州洞山缺住持。郡 <lb ed="X" n="0454b02"/><lb ed="R113" n="0281a18"/>守以书托戒。所擧智者主之。戒曰。卖生薑汉住得。 <lb ed="X" n="0454b03"/><lb ed="R113" n="0281b01"/>遂出世住洞山。後移<name role="" type="person">归宗寺</name>。一日出门见喝道者 <lb ed="X" n="0454b04"/><lb ed="R113" n="0281b02"/>来。师问甚么官。从曰。县尉。令避路。宝侧立道左避 <lb ed="X" n="0454b05"/><lb ed="R113" n="0281b03"/>之。马忽见跪而不行。宝曰。畜牲却识人。尉知是宝。 <lb ed="X" n="0454b06"/><lb ed="R113" n="0281b04"/>再拜而去。後迁雲居。一夜山神肩舆绕寺行。宝曰。 <lb ed="X" n="0454b07"/><lb ed="R113" n="0281b05"/>抬你爷孃。抬上方丈去。宝初行脚时。尝宿旅邸。为 <lb ed="X" n="0454b08"/><lb ed="R113" n="0281b06"/>娼女所窘。遂让榻与之睡。宝夜危坐至旦。娼女索 <lb ed="X" n="0454b09"/><lb ed="R113" n="0281b07"/>宿钱。宝与之。出门将火。自烧其褥而去。娼女以实 <lb ed="X" n="0454b10"/><lb ed="R113" n="0281b08"/>告母。遂请师置斋求忏。谓真<persName>佛</persName>子也。尝作达摩赞。 <lb ed="X" n="0454b11"/><lb ed="R113" n="0281b09"/>最播丛林。琅琊觉和尙知之。今载正法眼藏中。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454b12"/><lb ed="R113" n="0281b10"/><entry><form>踞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1202" cb:place="inline">大座居也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>泛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1207" cb:place="inline">多也。浮也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454b13"/><lb ed="R113" n="0281b11"/><entry><form>刹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1302" cb:place="inline">梵语刹瑟。此云竿。即幡柱也。凡沙门得道者。建 <lb ed="X" n="0454b14"/><lb ed="R113" n="0281b12"/>幡以告四方。出要览。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454b15"/><lb ed="R113" n="0281b13"/><entry><form>●卷下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1504" cb:place="inline">義见上卷下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454b16"/><lb ed="R113" n="0281b14"/><entry><form>雪堂行</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1604" cb:place="inline">衢州乌巨山。雪堂道行禅师。迅州葉氏子。 <lb ed="X" n="0454b17"/><lb ed="R113" n="0281b15"/>嗣<persName>佛</persName>眼远禅师。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454b18"/><lb ed="R113" n="0281b16"/><entry><form>沿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1802" cb:place="inline">从流而下也。今谓从一路也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454b19"/><lb ed="R113" n="0281b17"/><entry><form>博山本</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b1904" cb:place="inline">饶州荐福悟本禅师。江州人。前住博山。嗣 <lb ed="X" n="0454b20"/><lb ed="R113" n="0281b18"/>大慧禅师。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454b21"/><lb ed="R113" n="0282a01"/><entry><form>入寺下六条</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b2106" cb:place="inline">路径开阔。居处好。廊庑修整。建立好。 <lb ed="X" n="0454b22"/><lb ed="R113" n="0282a02"/>香灯不绝。报恩好。钟鼓分明。法令好。粥饭精洁。恩 <lb ed="X" n="0454b23"/><lb ed="R113" n="0282a03"/>众好。僧行有礼。规矩好。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454b24"/><lb ed="R113" n="0282a04"/><entry><form>张希颜事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454b2405" cb:place="inline">宋时张希颜。为萍鄕邑宰。范延龄为殿 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0454c" n="0454c"/> <lb ed="X" n="0454c01"/><lb ed="R113" n="0282a05"/>直。押兵过金陵。张咏上命知金陵事。问曰。天使沿 <lb ed="X" n="0454c02"/><lb ed="R113" n="0282a06"/>路见好官员么。曰。昨过萍鄕邑宰。张希颜好官员 <lb ed="X" n="0454c03"/><lb ed="R113" n="0282a07"/>也。咏曰。焉得知其为好。答曰。自入其境。桥路完美。 <lb ed="X" n="0454c04"/><lb ed="R113" n="0282a08"/>田园阔闢。野无堕农。市无赌博。夜闻更鼓分明。必 <lb ed="X" n="0454c05"/><lb ed="R113" n="0282a09"/>知有美政者。咏曰。希颜固贤矣。天使亦好官员。即 <lb ed="X" n="0454c06"/><lb ed="R113" n="0282a10"/>日同荐于朝。希颜为发运使。延龄为阁门侯也。张 <lb ed="X" n="0454c07"/><lb ed="R113" n="0282a11"/>咏字复之。後封定国公者。此之致也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c08"/><lb ed="R113" n="0282a12"/><entry><form>阁下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c0803" cb:place="inline">称呼之辞。又语录云。宰相三公郡守。俱称阁 <lb ed="X" n="0454c09"/><lb ed="R113" n="0282a13"/>下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c10"/><lb ed="R113" n="0282a14"/><entry><form>〇金堤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1004" cb:place="inline">上取坚固之義。下乃池塘之岸。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c11"/><lb ed="R113" n="0282a15"/><entry><form>溃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1102" cb:place="inline">散也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>非特</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1106" cb:place="inline">不比也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c12"/><lb ed="R113" n="0282a16"/><entry><form>〇煨烬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1204" cb:place="inline">下音尽。即火之馀也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c13"/><lb ed="R113" n="0282a17"/><entry><form>〇晦庵光</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1305" cb:place="inline">信州龟峰。晦庵惠光禅师。建寧人。嗣雪 <lb ed="X" n="0454c14"/><lb ed="R113" n="0282a18"/>堂行機禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c15"/><lb ed="R113" n="0282b01"/><entry><form>弱冠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1503" cb:place="inline">古者二十岁方冠。此十五六。未冠之称也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c16"/><lb ed="R113" n="0282b02"/><entry><form>佩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1602" cb:place="inline">大带也。又凡带必有佩。古人凡遇善行嘉言。即 <lb ed="X" n="0454c17"/><lb ed="R113" n="0282b03"/>书于佩。示其不忘也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c18"/><lb ed="R113" n="0282b04"/><entry><form>准</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c1802" cb:place="inline">法则也。又准者。所以揆平驭正。註曰。立水以望 <lb ed="X" n="0454c19"/><lb ed="R113" n="0282b05"/>绳。以水为平。即是为平之器。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c20"/><lb ed="R113" n="0282b06"/><entry><form>〇谩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2003" cb:place="inline">空也。欺也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>挺持</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2009" cb:place="inline">超越而独立也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c21"/><lb ed="R113" n="0282b07"/><entry><form>〇且庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2104" cb:place="inline">真州长芦且庵。守仁禅师。越之上虞人。嗣 <lb ed="X" n="0454c22"/><lb ed="R113" n="0282b08"/>雪堂行禅师。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c23"/><lb ed="R113" n="0282b09"/><entry><form>颇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2302" cb:place="inline">不正之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>就</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2307" cb:place="inline">纵也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0454c24"/><lb ed="R113" n="0282b10"/><entry><form>启迪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0454c2403" cb:place="inline">开导也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0455a" n="0455a"/> <lb ed="X" n="0455a01"/><lb ed="R113" n="0282b11"/><entry><form>〇应庵华</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a0105" cb:place="inline">明州天童应庵昙华禅师。蕲州汪氏子。 <lb ed="X" n="0455a02"/><lb ed="R113" n="0282b12"/>嗣虎丘隆禅师。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455a03"/><lb ed="R113" n="0282b13"/><entry><form>〇志气</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a0304" cb:place="inline">上心志也。下血气也。以理养心。志不昏。以 <lb ed="X" n="0455a04"/><lb ed="R113" n="0282b14"/>志帅气。气不堕。论云。气听命于心者。是贤也。心听 <lb ed="X" n="0455a05"/><lb ed="R113" n="0282b15"/>命于气者。为小人也。夫气者。志之卒也。志者。气之 <lb ed="X" n="0455a06"/><lb ed="R113" n="0282b16"/>帅也。苟心随气变。则气反为志之帅也。气为帅。则 <lb ed="X" n="0455a07"/><lb ed="R113" n="0282b17"/>吾心之志衰。斯乃心为气役也。圣贤君子。以心御 <lb ed="X" n="0455a08"/><lb ed="R113" n="0282b18"/>气。而不为气所御。以心移气。而不为气所移也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455a09"/><lb ed="R113" n="0283a01"/><entry><form>〇普雲圆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a0905" cb:place="inline">南康军普雲自圆禅师。绵州雍氏子。嗣 <lb ed="X" n="0455a10"/><lb ed="R113" n="0283a02"/>南庵悟禅师。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455a11"/><lb ed="R113" n="0283a03"/><entry><form>首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a1103" cb:place="inline">表率丛林。人天眼目。分座说法。开凿後昆。故 <lb ed="X" n="0455a12"/><lb ed="R113" n="0283a04"/>曰首座也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455a13"/><lb ed="R113" n="0283a05"/><entry><form>一材僧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a1304" cb:place="inline">未详。或指水庵。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455a14"/><lb ed="R113" n="0283a06"/><entry><form>书记</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a1403" cb:place="inline">执掌文翰。凡山门榜疏。书柬祈祷语祠。悉皆 <lb ed="X" n="0455a15"/><lb ed="R113" n="0283a07"/>属之。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455a16"/><lb ed="R113" n="0283a08"/><entry><form>白杨顺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a1604" cb:place="inline">抚州白杨法顺禅师。绵州文氏子。嗣<persName>佛</persName>眼 <lb ed="X" n="0455a17"/><lb ed="R113" n="0283a09"/>远禅师。南嶽下十五世也。师一日上堂曰。好事堆 <lb ed="X" n="0455a18"/><lb ed="R113" n="0283a10"/>堆叠叠来。不须造作与安排。落林黄葉水摧去。横 <lb ed="X" n="0455a19"/><lb ed="R113" n="0283a11"/>谷白雲风捲回。寒雁一声情念断。霜钟纔动我山 <lb ed="X" n="0455a20"/><lb ed="R113" n="0283a12"/>摧。白杨更有过人处。尽夜寒炉撥死<g ref="#CB01926">灰</g>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455a21"/><lb ed="R113" n="0283a13"/><entry><form>藏主</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a2103" cb:place="inline">执掌经藏。兼通義理。函帙目录。常加典对。缺 <lb ed="X" n="0455a22"/><lb ed="R113" n="0283a14"/>者補完。断者粘缀也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455a23"/><lb ed="R113" n="0283a15"/><entry><form>通乌头</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a2304" cb:place="inline">真州北山法通禅师。嗣长芦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455001" n="0455001"/>了淸禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455a24"/><lb ed="R113" n="0283a16"/><entry><form>知客</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455a2403" cb:place="inline">知典宾客。缁白相遇。应对香茶。迎请务令整 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0455b" n="0455b"/> <lb ed="X" n="0455b01"/><lb ed="R113" n="0283a17"/>齐。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b02"/><lb ed="R113" n="0283a18"/><entry><form>贤真牧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b0204" cb:place="inline">南康军归宗真牧正贤禅师。潼州陈氏子。 <lb ed="X" n="0455b03"/><lb ed="R113" n="0283b01"/>嗣<persName>佛</persName>眼远禅师。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b04"/><lb ed="R113" n="0283b02"/><entry><form>维那</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b0403" cb:place="inline">纲维僧众。曲尽调摄。僧事内外。无不掌之。维 <lb ed="X" n="0455b05"/><lb ed="R113" n="0283b03"/>那。华梵兼擧。即今之悦众也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b06"/><lb ed="R113" n="0283b04"/><entry><form>副事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b0603" cb:place="inline">掌常住金穀钱帛。米麦出入。随时上历也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b07"/><lb ed="R113" n="0283b05"/><entry><form>用姪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b0703" cb:place="inline">婺州双林德用禅师。本郡戴氏子。嗣高庵善 <lb ed="X" n="0455b08"/><lb ed="R113" n="0283b06"/>悟禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b09"/><lb ed="R113" n="0283b07"/><entry><form>监寺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b0903" cb:place="inline">梵语摩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0455002" n="0455002"/>监帝。此云寺主。即今监寺。此职早暮 <lb ed="X" n="0455b10"/><lb ed="R113" n="0283b08"/>勤事香火。应接官员。历事廉能公谨。上下无怨者。 <lb ed="X" n="0455b11"/><lb ed="R113" n="0283b09"/>充之矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b12"/><lb ed="R113" n="0283b10"/><entry><form>海纳山容</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1205" cb:place="inline">量如大海。无水不纳。心似山谷。无物不 <lb ed="X" n="0455b13"/><lb ed="R113" n="0283b11"/>容也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b14"/><lb ed="R113" n="0283b12"/><entry><form>〇赞祐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1404" cb:place="inline">佐助也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>社</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1408" cb:place="inline">席也。会也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b15"/><lb ed="R113" n="0283b13"/><entry><form>啸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1502" cb:place="inline">吹气之声。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>冽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1507" cb:place="inline">寒气也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b16"/><lb ed="R113" n="0283b14"/><entry><form>骧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1602" cb:place="inline">腾跃远擧之貌。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b17"/><lb ed="R113" n="0283b15"/><entry><form>虎啸龙骧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b1705" cb:place="inline">易乾卦九五。飞龙在天。利见大人。何谓 <lb ed="X" n="0455b18"/><lb ed="R113" n="0283b16"/>也。子曰。同声相应。同气相求。水流湿。火就燥。雲从 <lb ed="X" n="0455b19"/><lb ed="R113" n="0283b17"/>龙。风从虎。圣人作而万物睹。本乎天者亲乎上。本 <lb ed="X" n="0455b20"/><lb ed="R113" n="0283b18"/>乎地者亲乎下。则各从其类也。又诗云。上下皆同 <lb ed="X" n="0455b21"/><lb ed="R113" n="0284a01"/>德。风雲际会时。如天施雨露。万物生光辉。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b22"/><lb ed="R113" n="0284a02"/><entry><form>药山</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b2203" cb:place="inline">澧州药山唯俨禅师。绛州韩氏子。嗣石头迁 <lb ed="X" n="0455b23"/><lb ed="R113" n="0284a03"/>禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455b24"/><lb ed="R113" n="0284a04"/><entry><form>天皇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455b2403" cb:place="inline">荆州天皇道悟禅师。婺州东阳张氏子。嗣石 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0455c" n="0455c"/> <lb ed="X" n="0455c01"/><lb ed="R113" n="0284a05"/>头禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c02"/><lb ed="R113" n="0284a06"/><entry><form>翼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0202" cb:place="inline">飞擧之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>鸿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0207" cb:place="inline">大雁也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c03"/><lb ed="R113" n="0284a07"/><entry><form>沛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0302" cb:place="inline">水流下急之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>潸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0309" cb:place="inline">音山。泪下之貌。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c04"/><lb ed="R113" n="0284a08"/><entry><form>〇直枉行道</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0406" cb:place="inline">直道而事人。焉往而不三黜。枉道而 <lb ed="X" n="0455c05"/><lb ed="R113" n="0284a09"/>事人。何必去父母之邦。此鲁论中<name role="" type="person">柳下惠</name>语也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c06"/><lb ed="R113" n="0284a10"/><entry><form>刍粟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0603" cb:place="inline">草子之饭也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c07"/><lb ed="R113" n="0284a11"/><entry><form>惓惓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0703" cb:place="inline">忧闷也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c08"/><lb ed="R113" n="0284a12"/><entry><form>旬浃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0803" cb:place="inline">下音节。十日为旬。十二日为浃也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c09"/><lb ed="R113" n="0284a13"/><entry><form>〇偶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c0903" cb:place="inline">象人之形曰偶。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c10"/><lb ed="R113" n="0284a14"/><entry><form>〇万庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1004" cb:place="inline">江州东林万庵。道颜禅师。潼州解氏子。嗣 <lb ed="X" n="0455c11"/><lb ed="R113" n="0284a15"/>大慧杲禅师。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c12"/><lb ed="R113" n="0284a16"/><entry><form>贯首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1204" cb:place="inline">未详。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c13"/><lb ed="R113" n="0284a17"/><entry><form>使符</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1303" cb:place="inline">汉制以竹长六寸分而相合。为符信也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c14"/><lb ed="R113" n="0284a18"/><entry><form>狼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1402" cb:place="inline">多贪害物曰狼。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c15"/><lb ed="R113" n="0284b01"/><entry><form>间气</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1503" cb:place="inline">不世而出曰间气。如伊尹周公之类也。又谓 <lb ed="X" n="0455c16"/><lb ed="R113" n="0284b02"/>出格之人。与世无干也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c17"/><lb ed="R113" n="0284b03"/><entry><form>〇富贵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1704" cb:place="inline">有财曰富。有禄曰贵。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c18"/><lb ed="R113" n="0284b04"/><entry><form>泚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1802" cb:place="inline">千里切。水淸也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c19"/><lb ed="R113" n="0284b05"/><entry><form>鉴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c1902" cb:place="inline">古镜照像。妍醜难逃。溪潭乃映中天。宝鉴毛发 <lb ed="X" n="0455c20"/><lb ed="R113" n="0284b06"/>难逃。不假造作。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c21"/><lb ed="R113" n="0284b07"/><entry><form>〇忠恕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2104" cb:place="inline">尽己之谓忠。让人之谓恕。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c22"/><lb ed="R113" n="0284b08"/><entry><form>俚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2202" cb:place="inline">鄙俗之言。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>介</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2207" cb:place="inline">所守之节。坚正不移。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c23"/><lb ed="R113" n="0284b09"/><entry><form>伎俩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2303" cb:place="inline">能巧多艺也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>匹似间</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2311" cb:place="inline">方语。不要紧也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0455c24"/><lb ed="R113" n="0284b10"/><entry><form>〇方侍者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0455c2405" cb:place="inline">吉州禾山超宗惠方禅师。嗣黄龙南禅 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0456a" n="0456a"/> <lb ed="X" n="0456a01"/><lb ed="R113" n="0284b11"/>师。南嶽下十二世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a02"/><lb ed="R113" n="0284b12"/><entry><form>〇惨怛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0204" cb:place="inline">慈悲之容。恻隐之貌。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a03"/><lb ed="R113" n="0284b13"/><entry><form>抚循</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0303" cb:place="inline">上。安也。下。顺也。乃屈尊就卑之義也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a04"/><lb ed="R113" n="0284b14"/><entry><form>中和</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0403" cb:place="inline">理无偏颇。事无缓急。又喜怒哀乐之未发。谓 <lb ed="X" n="0456a05"/><lb ed="R113" n="0284b15"/>之中。发而皆中节。谓之和。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a06"/><lb ed="R113" n="0284b16"/><entry><form>雠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0602" cb:place="inline">怀冤相报之意。不容宽恕之心。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a07"/><lb ed="R113" n="0284b17"/><entry><form>诟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0702" cb:place="inline">音后。怒也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>趁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0707" cb:place="inline">逐也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a08"/><lb ed="R113" n="0284b18"/><entry><form>权豪</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0803" cb:place="inline">当位有势曰权。财力俱勝曰豪。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a09"/><lb ed="R113" n="0285a01"/><entry><form>罔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0902" cb:place="inline">无也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>激之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a0906" cb:place="inline">感发其忠。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a10"/><lb ed="R113" n="0285a02"/><entry><form>〇秀圆通</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1005" cb:place="inline">汴梁<name role="" type="person">法雲寺</name>圆通法秀禅师。秦州陇城 <lb ed="X" n="0456a11"/><lb ed="R113" n="0285a03"/>辛氏子。嗣天衣怀禅师。淸源下十一世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a12"/><lb ed="R113" n="0285a04"/><entry><form>〇忿嚏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1204" cb:place="inline">下本作懥字。上怒之甚也。下怒之滞也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a13"/><lb ed="R113" n="0285a05"/><entry><form>〇愤愤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1304" cb:place="inline">心欲通而未能也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a14"/><lb ed="R113" n="0285a06"/><entry><form>悱排</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1403" cb:place="inline">口欲言而未能言也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a15"/><lb ed="R113" n="0285a07"/><entry><form>〇鄕黨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1504" cb:place="inline">一万二千家为鄕。五百家为黨。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a16"/><lb ed="R113" n="0285a08"/><entry><form>商贾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1603" cb:place="inline">下音古。行商坐贾。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a17"/><lb ed="R113" n="0285a09"/><entry><form>屠沽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1703" cb:place="inline">宰杀曰屠。卖酒曰沽。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a18"/><lb ed="R113" n="0285a10"/><entry><form>闾阎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1803" cb:place="inline">里巷之门。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a19"/><lb ed="R113" n="0285a11"/><entry><form>负贩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a1903" cb:place="inline">上。担荷也。下。贱买贵卖也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a20"/><lb ed="R113" n="0285a12"/><entry><form>漏卮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a2003" cb:place="inline">注酒之器也。古云江河不能满漏卮。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a21"/><lb ed="R113" n="0285a13"/><entry><form>焦釜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a2103" cb:place="inline">秦伐赵。赵取救于齐。齐不明。周子曰。今日亡 <lb ed="X" n="0456a22"/><lb ed="R113" n="0285a14"/>赵。明日患及齐。救赵之急务。宜若捧漏卮而沃焦 <lb ed="X" n="0456a23"/><lb ed="R113" n="0285a15"/>釜。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456a24"/><lb ed="R113" n="0285a16"/><entry><form>〇圆照</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456a2404" cb:place="inline">东京惠林寺圆照宗本禅师。常州无锡管 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0456b" n="0456b"/> <lb ed="X" n="0456b01"/><lb ed="R113" n="0285a17"/>氏子。嗣天衣義怀禅师。淸源下十一世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456b02"/><lb ed="R113" n="0285a18"/><entry><form>〇鄕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0203" cb:place="inline">与向同。先也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456b03"/><lb ed="R113" n="0285b01"/><entry><form>〇草堂淸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0305" cb:place="inline">隆兴府草堂善淸禅师。南雍州<name role="" type="person">何氏子</name>。 <lb ed="X" n="0456b04"/><lb ed="R113" n="0285b02"/>嗣黄龙祖心禅师。南嶽下十三世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456b05"/><lb ed="R113" n="0285b03"/><entry><form>燎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0502" cb:place="inline">烧也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>荧荧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0506" cb:place="inline">小火星也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456b06"/><lb ed="R113" n="0285b04"/><entry><form>都邑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0603" cb:place="inline">天子所居曰都。周礼云。四县曰都。邑。国也。四 <lb ed="X" n="0456b07"/><lb ed="R113" n="0285b05"/>井为邑。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456b08"/><lb ed="R113" n="0285b06"/><entry><form>燔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0802" cb:place="inline">音烦。烧也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇佥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0808" cb:place="inline">众也。皆也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456b09"/><lb ed="R113" n="0285b07"/><entry><form>却行求前</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b0905" cb:place="inline">时孔子在卫。冉求言与季孙曰。国有圣 <lb ed="X" n="0456b10"/><lb ed="R113" n="0285b08"/>人而不能用。欲求其治。是犹却行而求前。岂可及 <lb ed="X" n="0456b11"/><lb ed="R113" n="0285b09"/>乎。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456b12"/><lb ed="R113" n="0285b10"/><entry><form>〇平侍者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456b1205" cb:place="inline">太阳平侍者。预明安之室。有年矣。虽尽 <lb ed="X" n="0456b13"/><lb ed="R113" n="0285b11"/>得其旨。唯以生灭为<anchor xml:id="nkr_note_add_0456b1301" n="0456b1301"/><anchor xml:id="beg0456b1301" n="0456b1301"/>己<anchor xml:id="end0456b1301"/>任。挤陷同列。忌出其右。时 <lb ed="X" n="0456b14"/><lb ed="R113" n="0285b12"/>琅琊廣照。公安圆鉴居众时。汾阳昭禅师。令其探 <lb ed="X" n="0456b15"/><lb ed="R113" n="0285b13"/>明安宗旨。太阳明安云。兴洞山一宗。非远即觉也。 <lb ed="X" n="0456b16"/><lb ed="R113" n="0285b14"/>二师云。有平侍者在。安以手指<g ref="#CB05577">胸</g>云。此处不佳。又 <lb ed="X" n="0456b17"/><lb ed="R113" n="0285b15"/>捏拇指。叉中示云。平向去当死于此尔。既明安迁 <lb ed="X" n="0456b18"/><lb ed="R113" n="0285b16"/>化。遗嘱云。<anchor xml:id="nkr_note_add_0456b1801" n="0456b1801"/><anchor xml:id="beg0456b1801" n="0456b1801"/>瘗<anchor xml:id="end0456b1801"/>身十年无难。当为太阳山打供。入塔 <lb ed="X" n="0456b19"/><lb ed="R113" n="0285b17"/>时。门人恐平将不利于师。遂作李和文都尉。所施 <lb ed="X" n="0456b20"/><lb ed="R113" n="0285b18"/>黄白器物。书于塔铭。实无也。後平住太阳。忽云。先 <lb ed="X" n="0456b21"/><lb ed="R113" n="0286a01"/>师灵骨。风水不利。取而焚之。山门耆宿切谏。平云。 <lb ed="X" n="0456b22"/><lb ed="R113" n="0286a02"/>与我有妨。遂发塔。见师颜貌如生。薪尽俨然。众皆 <lb ed="X" n="0456b23"/><lb ed="R113" n="0286a03"/>惊异。平以钁破其脑。益油薪。俄成<g ref="#CB01926">灰</g>烬。众以其事 <lb ed="X" n="0456b24"/><lb ed="R113" n="0286a04"/>闻于官。坐平谋塔中物。不孝还俗。平後自称为黄 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0456c" n="0456c"/> <lb ed="X" n="0456c01"/><lb ed="R113" n="0286a05"/>秀才。谒琅琊。琅琊曰。昔年平侍者。今朝黄秀才。我 <lb ed="X" n="0456c02"/><lb ed="R113" n="0286a06"/>在太阳时。见你做出来。遂不纳。又谒公安。安亦然。 <lb ed="X" n="0456c03"/><lb ed="R113" n="0286a07"/>平流浪无依。後于三叉路口。遭大虫食之。竟不免 <lb ed="X" n="0456c04"/><lb ed="R113" n="0286a08"/>太阳手叉之记。悲哉。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c05"/><lb ed="R113" n="0286a09"/><entry><form>坎坷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c0503" cb:place="inline">不平之貌。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c06"/><lb ed="R113" n="0286a10"/><entry><form>〇亲疏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c0604" cb:place="inline">爱而近之曰亲。恶而远之曰疏。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c07"/><lb ed="R113" n="0286a11"/><entry><form>缄默</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c0703" cb:place="inline">上。封也。下。不言也。时孔子观周。入后稷之庙。 <lb ed="X" n="0456c08"/><lb ed="R113" n="0286a12"/>有金人焉。三缄其口。而铭其背曰。天機不密。四时 <lb ed="X" n="0456c09"/><lb ed="R113" n="0286a13"/>何行。地機不密。万物何生。人機不密。万事何成。此 <lb ed="X" n="0456c10"/><lb ed="R113" n="0286a14"/>古愼言之人也。又诫人之避谗。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c11"/><lb ed="R113" n="0286a15"/><entry><form>〇雪峰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c1104" cb:place="inline">福州雪峰義存禅师。南安鲁氏子。嗣德山 <lb ed="X" n="0456c12"/><lb ed="R113" n="0286a16"/>宣鉴禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c13"/><lb ed="R113" n="0286a17"/><entry><form>雲门</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c1303" cb:place="inline">廣东韶州<name role="" type="person">雲门山</name>光峰院。文偃禅师。嘉兴张 <lb ed="X" n="0456c14"/><lb ed="R113" n="0286a18"/>氏子。嗣雪峰存禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c15"/><lb ed="R113" n="0286b01"/><entry><form>俊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c1502" cb:place="inline">智过千人曰俊。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c16"/><lb ed="R113" n="0286b02"/><entry><form>驾骏驷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c1604" cb:place="inline">四马在轭曰驾。俊马曰骏。一乘四马曰驷。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c17"/><lb ed="R113" n="0286b03"/><entry><form>六辔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c1703" cb:place="inline">下普具切。车有四马。各两辔。共八辔。以骖马 <lb ed="X" n="0456c18"/><lb ed="R113" n="0286b04"/>内两辔繫于轼。骖马外两辔。及夹辕两服。马四辔。 <lb ed="X" n="0456c19"/><lb ed="R113" n="0286b05"/>分置两手。以为六辔。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c20"/><lb ed="R113" n="0286b06"/><entry><form><g ref="#CB15081">策</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c2002" cb:place="inline">马棰也。以鞭击马也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c21"/><lb ed="R113" n="0286b07"/><entry><form>顾盼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c2103" cb:place="inline">回视也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c22"/><lb ed="R113" n="0286b08"/><entry><form>〇山堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c2204" cb:place="inline">隆兴府。<name role="" type="person">黄龙山</name>堂道震禅师。金陵赵氏子。 <lb ed="X" n="0456c23"/><lb ed="R113" n="0286b09"/>嗣泐潭善禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0456c24"/><lb ed="R113" n="0286b10"/><entry><form>梁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0456c2402" cb:place="inline">美穀也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0457a" n="0457a"/> <lb ed="X" n="0457a01"/><lb ed="R113" n="0286b11"/><entry><form>啮肥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0103" cb:place="inline">上。噬也。下。肥腻也。言所食者。皆佳穀美味之 <lb ed="X" n="0457a02"/><lb ed="R113" n="0286b12"/>物也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a03"/><lb ed="R113" n="0286b13"/><entry><form>〇鸱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0303" cb:place="inline">充尸切。亦名鸢。似雁而白也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a04"/><lb ed="R113" n="0286b14"/><entry><form>鸲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0402" cb:place="inline">音劬。鸲鹆也。即八哥是也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a05"/><lb ed="R113" n="0286b15"/><entry><form>驭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0502" cb:place="inline">乘也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>罔然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0506" cb:place="inline">言不知其理也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a06"/><lb ed="R113" n="0286b16"/><entry><form>蹑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0602" cb:place="inline">践也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a07"/><lb ed="R113" n="0286b17"/><entry><form>伍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0702" cb:place="inline">聚也。五人相参曰伍。又伴也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a08"/><lb ed="R113" n="0286b18"/><entry><form>老庞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a0803" cb:place="inline">襄州庞蕴。字道玄。衡阳县人。得法于<name role="" type="person">马祖</name>。尝 <lb ed="X" n="0457a09"/><lb ed="R113" n="0287a01"/>作偈曰。但自无心于万物。何妨万物常围绕。铁牛 <lb ed="X" n="0457a10"/><lb ed="R113" n="0287a02"/>不怕狮子吼。恰似木人见花鸟。木人本体自无情。 <lb ed="X" n="0457a11"/><lb ed="R113" n="0287a03"/>花鸟逢人亦不惊。心境如如只这是。何虑菩提道 <lb ed="X" n="0457a12"/><lb ed="R113" n="0287a04"/>不成。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a13"/><lb ed="R113" n="0287a05"/><entry><form>〇御</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a1303" cb:place="inline">治也。使也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>憍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a1308" cb:place="inline">矜肆。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a14"/><lb ed="R113" n="0287a06"/><entry><form>辜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a1402" cb:place="inline">罪犯应死。曰辜。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a15"/><lb ed="R113" n="0287a07"/><entry><form>〇韩子仓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a1505" cb:place="inline">名驹。字子仓。问道于山堂道震禅师。任 <lb ed="X" n="0457a16"/><lb ed="R113" n="0287a08"/>至尙书。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a17"/><lb ed="R113" n="0287a09"/><entry><form>李成兵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a1704" cb:place="inline">南宋高宗。绍兴元年。李成作乱。聚集浙江 <lb ed="X" n="0457a18"/><lb ed="R113" n="0287a10"/>各处。贼寇十馀万。战據江淮十馀州。自号李天王。 <lb ed="X" n="0457a19"/><lb ed="R113" n="0287a11"/>劫掠襄阳。遇岳飞杀败。投入江者不知其数。李成 <lb ed="X" n="0457a20"/><lb ed="R113" n="0287a12"/>败走投金。自此襄汉悉平。川<anchor xml:id="nkr_note_add_0457a2001" n="0457a2001"/><anchor xml:id="beg0457a2001" n="0457a2001"/>陕<anchor xml:id="end0457a2001"/>道路方通。征税无 <lb ed="X" n="0457a21"/><lb ed="R113" n="0287a13"/>阻矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a22"/><lb ed="R113" n="0287a14"/><entry><form>诘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a2202" cb:place="inline">问也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457a23"/><lb ed="R113" n="0287a15"/><entry><form>〇三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0457001" n="0457001"/>请一辞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457a2306" cb:place="inline">古语云。三让而进。一辞而退。言士之 <lb ed="X" n="0457a24"/><lb ed="R113" n="0287a16"/>自重也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0457b" n="0457b"/> <lb ed="X" n="0457b01"/><lb ed="R113" n="0287a17"/><entry><form>〇野庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b0104" cb:place="inline">隆兴府。石亭野庵祖璇禅师。嗣大慧宗杲 <lb ed="X" n="0457b02"/><lb ed="R113" n="0287a18"/>禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457b03"/><lb ed="R113" n="0287b01"/><entry><form>〇李商老</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b0305" cb:place="inline">庐山李商老。因修造动土。触犯土神。致 <lb ed="X" n="0457b04"/><lb ed="R113" n="0287b02"/>擧家病肿。求医不效。乃焚香斋戒。诵念炽盛光王 <lb ed="X" n="0457b05"/><lb ed="R113" n="0287b03"/>神咒。未及七日。夜梦老人。著白衣骑牛。陷地旋没 <lb ed="X" n="0457b06"/><lb ed="R113" n="0287b04"/>而去。翌日全家病痊矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457b07"/><lb ed="R113" n="0287b05"/><entry><form>元首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b0704" cb:place="inline">成都府。昭觉寺微庵道元禅师。嗣<persName>佛</persName>果勤 <lb ed="X" n="0457b08"/><lb ed="R113" n="0287b06"/>禅师。南嶽下十五世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457b09"/><lb ed="R113" n="0287b07"/><entry><form>唯唯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b0903" cb:place="inline">上声应之速。而无疑也。加唯唯两字者。顺从 <lb ed="X" n="0457b10"/><lb ed="R113" n="0287b08"/>之至也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457b11"/><lb ed="R113" n="0287b09"/><entry><form>茧足</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b1103" cb:place="inline">足重皮也。楚欲伐宋。墨子。自鲁趣楚十日十 <lb ed="X" n="0457b12"/><lb ed="R113" n="0287b10"/>夜。足肿如重茧。而不休息。谓足伤起皮。如重茧也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457b13"/><lb ed="R113" n="0287b11"/><entry><form>渚宫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b1303" cb:place="inline">上音主。地名。即荆州府是也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457b14"/><lb ed="R113" n="0287b12"/><entry><form>塔铭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457b1403" cb:place="inline">妙喜禅师。因湛堂示寂。请觉笵状其行实。又 <lb ed="X" n="0457b15"/><lb ed="R113" n="0287b13"/>得龙安照然禅师书为绍介。特往荆州。谒无尽居 <lb ed="X" n="0457b16"/><lb ed="R113" n="0287b14"/>士。求塔铭。初见无尽。问。公祇任么著草鞋远来。师 <lb ed="X" n="0457b17"/><lb ed="R113" n="0287b15"/>曰。某数百里。特来见相公。公曰。年多少。师曰。二十 <lb ed="X" n="0457b18"/><lb ed="R113" n="0287b16"/>四岁。又问。水牯牛多少。师曰两个。公曰。甚么处学 <lb ed="X" n="0457b19"/><lb ed="R113" n="0287b17"/>得虚头言来。师曰。今日亲见相公。无尽笑曰。且坐 <lb ed="X" n="0457b20"/><lb ed="R113" n="0287b18"/>吃茶。纔坐又问。远来有何事缘。师趣前曰。湛堂和 <lb ed="X" n="0457b21"/><lb ed="R113" n="0288a01"/>尙示寂荼毘。眼睛牙齿。数珠不壞。得舍利无数。山 <lb ed="X" n="0457b22"/><lb ed="R113" n="0288a02"/>门耆宿。皆欲得相公大手笔作塔铭。激励後学。特 <lb ed="X" n="0457b23"/><lb ed="R113" n="0288a03"/>地远来。冒渎钧听。无尽曰。被罪在此。不曾为人作 <lb ed="X" n="0457b24"/><lb ed="R113" n="0288a04"/>文字。今有一问。若道得。即作塔铭。道不得。即与钱 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0457c" n="0457c"/> <lb ed="X" n="0457c01"/><lb ed="R113" n="0288a05"/>五贯。裹足却归兜率参禅去。师云。请相公问。公曰。 <lb ed="X" n="0457c02"/><lb ed="R113" n="0288a06"/>闻准老眼睛不壞是否。答曰是。公曰。我不问你这 <lb ed="X" n="0457c03"/><lb ed="R113" n="0288a07"/>个眼睛。师曰。问甚么眼睛。公曰。金刚正眼睛。师曰。 <lb ed="X" n="0457c04"/><lb ed="R113" n="0288a08"/>若是金刚正眼睛。在相公笔头上。公曰。如此则老 <lb ed="X" n="0457c05"/><lb ed="R113" n="0288a09"/>夫为他点出光明。令他照天照地去也。师乃趣前 <lb ed="X" n="0457c06"/><lb ed="R113" n="0288a10"/>云。先师多幸。谢相公塔铭。无尽唯唯而笑。其略曰。 <lb ed="X" n="0457c07"/><lb ed="R113" n="0288a11"/>舍利。孔老之书无闻也。先<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>灭度之後。弟子 <lb ed="X" n="0457c08"/><lb ed="R113" n="0288a12"/>收取舍利。起塔供养。赵州从谂禅师。舍利多至万 <lb ed="X" n="0457c09"/><lb ed="R113" n="0288a13"/>粒。近世龙庆闲百丈肃。烟气所及皆成舍利。大体 <lb ed="X" n="0457c10"/><lb ed="R113" n="0288a14"/>出家人。本为生死事大。若生死到来。不知下落。则 <lb ed="X" n="0457c11"/><lb ed="R113" n="0288a15"/>不如三家村裡省事汉。临终嘱咐。一一分明。四大 <lb ed="X" n="0457c12"/><lb ed="R113" n="0288a16"/>色身。诸缘假合。从本以来。舍利岂有体性。若梵行 <lb ed="X" n="0457c13"/><lb ed="R113" n="0288a17"/>淸洁白业坚固。灵明廓彻。预知报谢。不惊不怖。则 <lb ed="X" n="0457c14"/><lb ed="R113" n="0288a18"/>依正二报。毫<g ref="#CB12530">厘</g>不失。若世间粗心。于本分事上。十 <lb ed="X" n="0457c15"/><lb ed="R113" n="0288b01"/>二时中。不曾照管。微细流注。生大我慢。此是业主 <lb ed="X" n="0457c16"/><lb ed="R113" n="0288b02"/>鬼来借宅。如此而欲舍利流珠。诸根不壞。岂可得 <lb ed="X" n="0457c17"/><lb ed="R113" n="0288b03"/>乎。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457c18"/><lb ed="R113" n="0288b04"/><entry><form>〇十金</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c1804" cb:place="inline">即十两也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457c19"/><lb ed="R113" n="0288b05"/><entry><form>墨迹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c1903" cb:place="inline">下与迹同。即书籍字帖也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457c20"/><lb ed="R113" n="0288b06"/><entry><form>荼毘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c2003" cb:place="inline">梵语。此云火化。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457c21"/><lb ed="R113" n="0288b07"/><entry><form>〇<persName>佛</persName>性</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c2104" cb:place="inline">潭州大沩<persName>佛</persName>性法泰禅师。汉州李氏子。嗣 <lb ed="X" n="0457c22"/><lb ed="R113" n="0288b08"/>圆悟勤禅师。南嶽下十五世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457c23"/><lb ed="R113" n="0288b09"/><entry><form>地客</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c2303" cb:place="inline">即佃户也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0457c24"/><lb ed="R113" n="0288b10"/><entry><form>祖超然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0457c2404" cb:place="inline">临安府。超然文祖禅师。嗣天衣怀禅师。淸 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0458a" n="0458a"/> <lb ed="X" n="0458a01"/><lb ed="R113" n="0288b11"/>源下十一世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458a02"/><lb ed="R113" n="0288b12"/><entry><form>弑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a0202" cb:place="inline">以下杀上。曰弑。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇抑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a0210" cb:place="inline">逼也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458a03"/><lb ed="R113" n="0288b13"/><entry><form>狡猾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a0303" cb:place="inline">奸顽多诈也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458a04"/><lb ed="R113" n="0288b14"/><entry><form>〇大士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a0404" cb:place="inline">有德之称。谓当代英贤。思拔群类。智出众 <lb ed="X" n="0458a05"/><lb ed="R113" n="0288b15"/>情。弘道利生。故曰大士也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458a06"/><lb ed="R113" n="0288b16"/><entry><form>亮座主</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a0604" cb:place="inline">西蜀人。颇讲经论。因参<name role="" type="person">马祖</name>。发明大事。隐 <lb ed="X" n="0458a07"/><lb ed="R113" n="0288b17"/>于洪州西山。更无消息。政和间。有熊秀才。遊西山。 <lb ed="X" n="0458a08"/><lb ed="R113" n="0288b18"/>过翠巖。长老思文。与秀才。俱是鄱阳人。故遣二力 <lb ed="X" n="0458a09"/><lb ed="R113" n="0289a01"/>士。抬篮舆送至。所经林壑。草木荫翳。偶见一僧。貌 <lb ed="X" n="0458a10"/><lb ed="R113" n="0289a02"/>古神淸。厖眉雪顶。编葉为衣。坐于磐石。如壁间<g ref="#CB15148">画</g> <lb ed="X" n="0458a11"/><lb ed="R113" n="0289a03"/><name role="" type="person"><persName>佛</persName>图澄</name>之状。熊自谓曰。今时无这般僧。尝闻亮座 <lb ed="X" n="0458a12"/><lb ed="R113" n="0289a04"/>主。隐于西山。疑其犹在。出舆踧踖而前曰。莫是亮 <lb ed="X" n="0458a13"/><lb ed="R113" n="0289a05"/>座主么。僧以手向东指。熊方与二力。随手回视。失 <lb ed="X" n="0458a14"/><lb ed="R113" n="0289a06"/>僧所在。时小雨初歇。熊登石视。其座处犹乾。踌躇 <lb ed="X" n="0458a15"/><lb ed="R113" n="0289a07"/>回顾。太息曰。夙缘不厚。虽遇而不遇也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458a16"/><lb ed="R113" n="0289a08"/><entry><form>隐山</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458a1603" cb:place="inline">潭州龙山禅师。因参<name role="" type="person">马祖</name>。发明心要。後隐潭 <lb ed="X" n="0458a17"/><lb ed="R113" n="0289a09"/>州龙山。一日洞山悟本。于密师伯遊山。前见溪流 <lb ed="X" n="0458a18"/><lb ed="R113" n="0289a10"/>菜葉。莫有道人居否。遂撥草循溪。行六七里。忽见 <lb ed="X" n="0458a19"/><lb ed="R113" n="0289a11"/>隐山在庵前便问。此山无路。阇黎从何处来。洞曰。 <lb ed="X" n="0458a20"/><lb ed="R113" n="0289a12"/>无路且置。和尙从何而入。师曰。我不从雲水来。洞 <lb ed="X" n="0458a21"/><lb ed="R113" n="0289a13"/>曰。和尙住此山多少时节。曰。春秋不涉。洞曰。此山 <lb ed="X" n="0458a22"/><lb ed="R113" n="0289a14"/>先住。和尙先住。师曰。不知。洞曰。为甚么不知。师曰。 <lb ed="X" n="0458a23"/><lb ed="R113" n="0289a15"/>我不从人天来。洞曰。和尙得何道理便住此山。师 <lb ed="X" n="0458a24"/><lb ed="R113" n="0289a16"/>曰。我见两个泥牛鬥入海。直至如今绝消息。洞山 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0458b" n="0458b"/> <lb ed="X" n="0458b01"/><lb ed="R113" n="0289a17"/>良久。具威仪礼拜。便问。如何是主中主。师曰。长年 <lb ed="X" n="0458b02"/><lb ed="R113" n="0289a18"/>不出户。洞曰。如何主中宾。师云。靑山覆白雲。洞曰。 <lb ed="X" n="0458b03"/><lb ed="R113" n="0289b01"/>宾主相去幾何。师曰。长江水上波。洞曰。宾主相见。 <lb ed="X" n="0458b04"/><lb ed="R113" n="0289b02"/>有何言句。师曰。淸风拂白雲。洞山辞退。乃述偈曰。 <lb ed="X" n="0458b05"/><lb ed="R113" n="0289b03"/>三间茅屋从来住。一道神光万境闲。莫将是非来 <lb ed="X" n="0458b06"/><lb ed="R113" n="0289b04"/>辩我。浮生穿凿不相关。自此焚庵。遁入深山幽寂 <lb ed="X" n="0458b07"/><lb ed="R113" n="0289b05"/>之处。不知所在。因号隐山。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458b08"/><lb ed="R113" n="0289b06"/><entry><form>〇率</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b0803" cb:place="inline">尊也。修也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458b09"/><lb ed="R113" n="0289b07"/><entry><form>〇恬退</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b0904" cb:place="inline">乐然而退。不愿为人。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458b10"/><lb ed="R113" n="0289b08"/><entry><form>〇超然居士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1006" cb:place="inline">郡王赵令矜。字表之。号超然居士。都 <lb ed="X" n="0458b11"/><lb ed="R113" n="0289b09"/>郡南康。嗣圆悟勤禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458b12"/><lb ed="R113" n="0289b10"/><entry><form>抑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1202" cb:place="inline">止也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>慼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1205" cb:place="inline">忧也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458b13"/><lb ed="R113" n="0289b11"/><entry><form>〇蒙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1303" cb:place="inline">欺昧遮掩。曰蒙。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇䷶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1311" cb:place="inline">震上離下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458b14"/><lb ed="R113" n="0289b12"/><entry><form>豐亨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b1403" cb:place="inline">雷火豐卦。豐者。大也。以明而动。盛大之势也。 <lb ed="X" n="0458b15"/><lb ed="R113" n="0289b13"/>故其佔有亨道焉。然盛极将衰。又有忧道焉。圣人 <lb ed="X" n="0458b16"/><lb ed="R113" n="0289b14"/>以为徒忧无益。但守常不至过盛。彖辞云。日中则 <lb ed="X" n="0458b17"/><lb ed="R113" n="0289b15"/><g ref="#CB16429">昃</g>。月盈则食。天地盈虚。与时消息。而况人乎。况于 <lb ed="X" n="0458b18"/><lb ed="R113" n="0289b16"/>鬼神乎。盖言豐盛难常。以此为戒也。日中盛极。则 <lb ed="X" n="0458b19"/><lb ed="R113" n="0289b17"/>当<g ref="#CB16429">昃</g>昧。月盈极则有亏缺。天地之盈亏。尙随时消 <lb ed="X" n="0458b20"/><lb ed="R113" n="0289b18"/>息。况人生于天地之间。鬼神为天地之气機。豐盛 <lb ed="X" n="0458b21"/><lb ed="R113" n="0290a01"/>之时。以此为戒。欲人守中。不至于过盛也。处豐之 <lb ed="X" n="0458b22"/><lb ed="R113" n="0290a02"/>道。岂容易哉。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458b23"/><lb ed="R113" n="0290a03"/><entry><form>消息</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b2303" cb:place="inline">阴死为消。阳死为息。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458b24"/><lb ed="R113" n="0290a04"/><entry><form>令闻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458b2403" cb:place="inline">上。善也。下去声。名远达也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0458c" n="0458c"/> <lb ed="X" n="0458c01"/><lb ed="R113" n="0290a05"/><entry><form>时乎难得</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c0105" cb:place="inline">夫功难成而易败。时难得而易失。谓时 <lb ed="X" n="0458c02"/><lb ed="R113" n="0290a06"/>乎时乎不再来。李左车。谓韩信之言也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458c03"/><lb ed="R113" n="0290a07"/><entry><form>〇砥砺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c0304" cb:place="inline">琢磨也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458c04"/><lb ed="R113" n="0290a08"/><entry><form>涉猎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c0403" cb:place="inline">谓之泛览流观。譬如涉水猎兽。意不精专。终 <lb ed="X" n="0458c05"/><lb ed="R113" n="0290a09"/>不克见深奥之旨也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458c06"/><lb ed="R113" n="0290a10"/><entry><form>面墙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c0603" cb:place="inline">论语云。子谓伯鱼曰。女为周南召南矣乎。曰。 <lb ed="X" n="0458c07"/><lb ed="R113" n="0290a11"/>人而不为周南召南。犹面墙而立也欤。言其一物 <lb ed="X" n="0458c08"/><lb ed="R113" n="0290a12"/>无所见。一步不可行也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458c09"/><lb ed="R113" n="0290a13"/><entry><form>〇籍名</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c0904" cb:place="inline">但身離尘世。迹寄烟霞。故有司。文籍不得 <lb ed="X" n="0458c10"/><lb ed="R113" n="0290a14"/>著其名也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458c11"/><lb ed="R113" n="0290a15"/><entry><form>创</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1102" cb:place="inline">楚浪切。初造也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458c12"/><lb ed="R113" n="0290a16"/><entry><form>汲汲</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1203" cb:place="inline">小人为利。而无少暇。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458c13"/><lb ed="R113" n="0290a17"/><entry><form>〇津途</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1304" cb:place="inline">渡水处曰津。陆行处曰途。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458c14"/><lb ed="R113" n="0290a18"/><entry><form>〇辅弼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1404" cb:place="inline">扶助也。如朝廷有股肱之臣。则天下治。丛 <lb ed="X" n="0458c15"/><lb ed="R113" n="0290b01"/>林有贤智衲僧。则法门兴也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458c16"/><lb ed="R113" n="0290b02"/><entry><form>衝寒下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1604" cb:place="inline">谓隆冬盛暑之时。或执劳。则踊跃以身先 <lb ed="X" n="0458c17"/><lb ed="R113" n="0290b03"/>之。未尝有懒惰之容。现于颜面也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458c18"/><lb ed="R113" n="0290b04"/><entry><form>始自南源</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c1805" cb:place="inline"><name role="" type="person">杨大年</name>。以书抵宜春太守黄守旦。使请 <lb ed="X" n="0458c19"/><lb ed="R113" n="0290b05"/>师出世说法。守以南源致请。後谒神鼎。鼎歎曰。汾 <lb ed="X" n="0458c20"/><lb ed="R113" n="0290b06"/>阳有此儿耶。师自此名重四方。定林沙门本延。有 <lb ed="X" n="0458c21"/><lb ed="R113" n="0290b07"/>道行。雅为士大夫敬信。见鼎称赞慈明知见。可兴 <lb ed="X" n="0458c22"/><lb ed="R113" n="0290b08"/>临济之道。时道吾虚席。延白郡守请以主之。法令 <lb ed="X" n="0458c23"/><lb ed="R113" n="0290b09"/>整肃。忘躯为众。後迁石霜。又居福巖。又住兴化。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0458c24"/><lb ed="R113" n="0290b10"/><entry><form>总柄纲律</form><cb:def><p xml:id="pX64p0458c2405" cb:place="inline">统束也。谓统束丛林。权衡僧任。立纲陈 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0459a" n="0459a"/> <lb ed="X" n="0459a01"/><lb ed="R113" n="0290b11"/>纪。整顿规绳。救时之弊也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a02"/><lb ed="R113" n="0290b12"/><entry><form>为法下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0204" cb:place="inline">唯知有<persName>佛</persName>法。而不知有其身也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a03"/><lb ed="R113" n="0290b13"/><entry><form>造次</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0303" cb:place="inline">急遽苟且之时。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>顚沛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0311" cb:place="inline">倾覆流难之际。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a04"/><lb ed="R113" n="0290b14"/><entry><form>遽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0402" cb:place="inline">勃然而变其色也。疾也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a05"/><lb ed="R113" n="0290b15"/><entry><form>拗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0502" cb:place="inline">刚硬孤高。不近人情。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a06"/><lb ed="R113" n="0290b16"/><entry><form>孚铁脚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0604" cb:place="inline">长芦应天永孚禅师。嗣泐潭怀澄。其遊方 <lb ed="X" n="0459a07"/><lb ed="R113" n="0290b17"/>至一旅邸。有娼女所逼不惑。女告母。母歎曰。真<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0459a08"/><lb ed="R113" n="0290b18"/>子也。故丛林云。平生孚铁脚。道價喧宇宙。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a09"/><lb ed="R113" n="0291a01"/><entry><form>偃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a0902" cb:place="inline">仆也。倒也。论语孔子曰。君子之德风。小人之德 <lb ed="X" n="0459a10"/><lb ed="R113" n="0291a02"/>草。草上之风必偃。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a11"/><lb ed="R113" n="0291a03"/><entry><form>龟鉴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1103" cb:place="inline">龟知未来之祸福。鉴照现在之妍<g ref="#CB15525">媸</g>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a12"/><lb ed="R113" n="0291a04"/><entry><form>〇本首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1205" cb:place="inline">即博山悟本也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a13"/><lb ed="R113" n="0291a05"/><entry><form>当</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1302" cb:place="inline">去声。发言之中节也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a14"/><lb ed="R113" n="0291a06"/><entry><form>〇撙节</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1404" cb:place="inline">量其所入。度其所出。节俭廉约。无使奢侈。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a15"/><lb ed="R113" n="0291a07"/><entry><form>储</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1502" cb:place="inline">积聚也。嗣也。如太子嗣君。故谓之储。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a16"/><lb ed="R113" n="0291a08"/><entry><form>〇曹洞宗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a1605" cb:place="inline">曹。乃抚州曹山本寂禅师。嗣洞山良价 <lb ed="X" n="0459a17"/><lb ed="R113" n="0291a09"/>禅师。初離洞山。入曹溪礼祖塔。回吉州之吉水众 <lb ed="X" n="0459a18"/><lb ed="R113" n="0291a10"/>响山名。遂请开法。师拟曹溪。凡随所居处。立曹为 <lb ed="X" n="0459a19"/><lb ed="R113" n="0291a11"/>号。洞山之宗。至师最隆。故称曹洞宗也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a20"/><lb ed="R113" n="0291a12"/><entry><form>率然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a2003" cb:place="inline">轻忽也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a21"/><lb ed="R113" n="0291a13"/><entry><form>〇衡阳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a2104" cb:place="inline">湖南道。衡州府。衡阳县也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a22"/><lb ed="R113" n="0291a14"/><entry><form>揭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a2202" cb:place="inline">高擧也。张示也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a23"/><lb ed="R113" n="0291a15"/><entry><form>涕泗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a2303" cb:place="inline">目出汁曰涕。鼻出汁曰泗。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459a24"/><lb ed="R113" n="0291a16"/><entry><form>遑处</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459a2403" cb:place="inline">居处不安之貌。又急也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0459b" n="0459b"/> <lb ed="X" n="0459b01"/><lb ed="R113" n="0291a17"/><entry><form>妇女</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0103" cb:place="inline">但有闺门之志。而无境外之心。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459b02"/><lb ed="R113" n="0291a18"/><entry><form>下板</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0203" cb:place="inline">官谓下僚。下板。言居于下位也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459b03"/><lb ed="R113" n="0291b01"/><entry><form>谷泉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0303" cb:place="inline">南嶽芭蕉庵大道谷泉禅师。泉州人。嗣汾阳 <lb ed="X" n="0459b04"/><lb ed="R113" n="0291b02"/>善昭禅师。南嶽下十世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459b05"/><lb ed="R113" n="0291b03"/><entry><form>大愚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0503" cb:place="inline">瑞州太愚山。守芝禅师。嗣汾阳。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459b06"/><lb ed="R113" n="0291b04"/><entry><form>汾阳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0603" cb:place="inline">汾州太子院。善昭禅师。太原俞氏子。嗣首山 <lb ed="X" n="0459b07"/><lb ed="R113" n="0291b05"/>念禅师。南嶽下九世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459b08"/><lb ed="R113" n="0291b06"/><entry><form>混火队中</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b0805" cb:place="inline">汾阳道望天下。慈明等决志亲谒。当时 <lb ed="X" n="0459b09"/><lb ed="R113" n="0291b07"/>河东泽潞。皆屯兵。众皆无行。唯公等。不顾危阻。渡 <lb ed="X" n="0459b10"/><lb ed="R113" n="0291b08"/>河登太行山。易衣混军队中。露眠草宿。不辞劳苦。 <lb ed="X" n="0459b11"/><lb ed="R113" n="0291b09"/>遂造汾阳。参见。详在僧宝传。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459b12"/><lb ed="R113" n="0291b10"/><entry><form>〇移梅阳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459b1205" cb:place="inline">即廣东潮州府。梅阳县也。侍郞<name role="" type="person">张九成</name>。 <lb ed="X" n="0459b13"/><lb ed="R113" n="0291b11"/>未第时。因谈<name role="" type="person">杨文公</name>吕微仲。诸儒所造精妙。皆由 <lb ed="X" n="0459b14"/><lb ed="R113" n="0291b12"/>学禅而至。于是慕禅学。闻宝印楚明禅师道风。敬 <lb ed="X" n="0459b15"/><lb ed="R113" n="0291b13"/>往参请。师擧柏树子话。令时时提撕一日闻蛙鸣 <lb ed="X" n="0459b16"/><lb ed="R113" n="0291b14"/>释然契入。有偈曰。春天月下一声蛙。撞破乾坤共 <lb ed="X" n="0459b17"/><lb ed="R113" n="0291b15"/>一家。正恁么时谁会得。岭头脚痛有玄沙。宋高宗 <lb ed="X" n="0459b18"/><lb ed="R113" n="0291b16"/>绍兴七年。七月十一日。诏妙喜住径山<name role="" type="person">能仁寺</name>。至 <lb ed="X" n="0459b19"/><lb ed="R113" n="0291b17"/>绍兴十一年。<name role="" type="person">张九成</name>。与诸大夫辈往谒。评议格物 <lb ed="X" n="0459b20"/><lb ed="R113" n="0291b18"/>话。妙喜曰。公祇知有格物。不知有物格。诸公茫然。 <lb ed="X" n="0459b21"/><lb ed="R113" n="0292a01"/>妙喜大笑。公曰。师能开谕乎。喜曰。不见小说载。唐 <lb ed="X" n="0459b22"/><lb ed="R113" n="0292a02"/>人与<name role="" type="person">安禄山</name>叛者。其人先为阆州守。有<g ref="#CB15148">画</g>像在焉。 <lb ed="X" n="0459b23"/><lb ed="R113" n="0292a03"/>时唐明皇。幸蜀见之怒。令使臣以剑击之。像首落。 <lb ed="X" n="0459b24"/><lb ed="R113" n="0292a04"/>时阆州守。隐居<anchor xml:id="nkr_note_add_0459b2401" n="0459b2401"/><anchor xml:id="beg0459b2401" n="0459b2401"/>陕<anchor xml:id="end0459b2401"/>西。首忽然堕地。公闻顿领深旨。 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0459c" n="0459c"/> <lb ed="X" n="0459c01"/><lb ed="R113" n="0292a05"/>呈偈题于轩壁。曰。子韶格物。妙喜物格。欲识一贯。 <lb ed="X" n="0459c02"/><lb ed="R113" n="0292a06"/>两个五百。妙喜重其悟入。时为上堂。引神臂弓一 <lb ed="X" n="0459c03"/><lb ed="R113" n="0292a07"/>发。透过千层甲。老僧拈来看。直甚臭皮袜之句。是 <lb ed="X" n="0459c04"/><lb ed="R113" n="0292a08"/>时军国边事。方议神臂弓之用。右相<name role="" type="person">秦桧</name>。以为讥 <lb ed="X" n="0459c05"/><lb ed="R113" n="0292a09"/>议朝政。五月民<persName>佛</persName>日。窜衡阳。贬九成为南康军。妙 <lb ed="X" n="0459c06"/><lb ed="R113" n="0292a10"/>喜绍兴七年。住径山。十一年五月内贬衡阳。著正 <lb ed="X" n="0459c07"/><lb ed="R113" n="0292a11"/>法眼藏三帙。被人重谮。复贬梅阳。未幾。诏复形服。 <lb ed="X" n="0459c08"/><lb ed="R113" n="0292a12"/>时四方虚席以邀。不就。绍兴二十年。十一月诏住 <lb ed="X" n="0459c09"/><lb ed="R113" n="0292a13"/>明州。<name role="" type="person">阿育王寺</name>。二十八年。再诏住径山。孝宗隆兴 <lb ed="X" n="0459c10"/><lb ed="R113" n="0292a14"/>元年八月初一日。示寂。宋时自<name role="" type="person">秦桧</name>专国。士大夫 <lb ed="X" n="0459c11"/><lb ed="R113" n="0292a15"/>名望者。悉屛之远方。龌龊委靡。不振之徒。一言契 <lb ed="X" n="0459c12"/><lb ed="R113" n="0292a16"/>合。即登正府。仍止除一厅。谓之伴拜。稍出一言。斥 <lb ed="X" n="0459c13"/><lb ed="R113" n="0292a17"/>而去之。不异奴<g ref="#CB12528">隶</g>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459c14"/><lb ed="R113" n="0292a18"/><entry><form>〇侔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c1403" cb:place="inline">齐也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459c15"/><lb ed="R113" n="0292b01"/><entry><form>临济</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c1503" cb:place="inline">镇州临济院義玄禅师。曹州南华邢氏子。嗣 <lb ed="X" n="0459c16"/><lb ed="R113" n="0292b02"/>黄蘗希运禅师。南嶽下四世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459c17"/><lb ed="R113" n="0292b03"/><entry><form>德山</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c1703" cb:place="inline">鼎州德山宣鉴禅师。简州周氏子。嗣龙潭崇 <lb ed="X" n="0459c18"/><lb ed="R113" n="0292b04"/>信禅师。南嶽下四世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459c19"/><lb ed="R113" n="0292b05"/><entry><form>〇古之圣人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c1906" cb:place="inline"><name role="" type="person">司马光</name>曰。楚莊以无灾为惧。曰。天岂 <lb ed="X" n="0459c20"/><lb ed="R113" n="0292b06"/>弃不穀乎。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459c21"/><lb ed="R113" n="0292b07"/><entry><form>不穀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c2103" cb:place="inline">不善人也。亦是谦辞。又罪也。谓我有罪。天岂 <lb ed="X" n="0459c22"/><lb ed="R113" n="0292b08"/>弃而不诛也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459c23"/><lb ed="R113" n="0292b09"/><entry><form>谤辱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c2303" cb:place="inline">尧有不慈之心。舜有不孝之过。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0459c24"/><lb ed="R113" n="0292b10"/><entry><form>尧舜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0459c2403" cb:place="inline">翊善传圣。曰尧。仁盛圣明。曰舜。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0460a" n="0460a"/> <lb ed="X" n="0460a01"/><lb ed="R113" n="0292b11"/><entry><form>〇不涉典章</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460a0106" cb:place="inline">孟浪之谈。取笑旁观也。作事轻率。曰 <lb ed="X" n="0460a02"/><lb ed="R113" n="0292b12"/>孟浪。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460a03"/><lb ed="R113" n="0292b13"/><entry><form>妄号帝王</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460a0305" cb:place="inline">楞严经云。譬如有人。妄号帝王。自取诛 <lb ed="X" n="0460a04"/><lb ed="R113" n="0292b14"/>灭。况复法王。如何妄窃也。今谓未得谓得。未证谓 <lb ed="X" n="0460a05"/><lb ed="R113" n="0292b15"/>证。妄称有道。欺罔聋俗。切取声利。以自断送。讵可 <lb ed="X" n="0460a06"/><lb ed="R113" n="0292b16"/>救乎。盖圣贤贵真正难闻。岂凡夫而可妄称哉。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460a07"/><lb ed="R113" n="0292b17"/><entry><form>水潦鹤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460a0704" cb:place="inline">阿难至竹林中。闻有比丘。诵法偈曰。若人 <lb ed="X" n="0460a08"/><lb ed="R113" n="0292b18"/>生百岁。不见水潦鹤。不如生一日。而得睹见之。阿 <lb ed="X" n="0460a09"/><lb ed="R113" n="0293a01"/>难闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0460a0901" n="0460a0901"/><anchor xml:id="beg0460a0901" n="0460a0901"/>已<anchor xml:id="end0460a0901"/>。惨然歎曰。世间眼灭。何其速乎。烦恼诸恶。 <lb ed="X" n="0460a10"/><lb ed="R113" n="0293a02"/>如何便起。违反圣教。自生妄灭。无有慧明。常处痴 <lb ed="X" n="0460a11"/><lb ed="R113" n="0293a03"/>暗。永当流转生死。便语比丘。此非<persName>佛</persName>语。不可修行。 <lb ed="X" n="0460a12"/><lb ed="R113" n="0293a04"/>汝今当知。二人谤<persName>佛</persName>。一虽多闻。而生邪见。二解深 <lb ed="X" n="0460a13"/><lb ed="R113" n="0293a05"/>義。顚倒妄说。有此二法。为自毁伤。不能令人離三 <lb ed="X" n="0460a14"/><lb ed="R113" n="0293a06"/>恶道。汝今当听。我演<persName>佛</persName>偈。若人生百岁。不解生灭 <lb ed="X" n="0460a15"/><lb ed="R113" n="0293a07"/>法。不如生一日。而得解了知。尔时比丘。即向其师 <lb ed="X" n="0460a16"/><lb ed="R113" n="0293a08"/>而告之。师曰。阿难老朽。言多错谬。不可信矣。汝今 <lb ed="X" n="0460a17"/><lb ed="R113" n="0293a09"/>当依前偈而诵。阿难後闻。比丘复诵前偈。问其故。 <lb ed="X" n="0460a18"/><lb ed="R113" n="0293a10"/>答言。吾师告我。阿难老朽。言多虚妄。汝可依前而 <lb ed="X" n="0460a19"/><lb ed="R113" n="0293a11"/>诵。阿难思惟。彼轻我言。或受馀教。即入三昧。推求 <lb ed="X" n="0460a20"/><lb ed="R113" n="0293a12"/>勝德。不见有能。回挽彼意。作是念言。异哉异哉。不 <lb ed="X" n="0460a21"/><lb ed="R113" n="0293a13"/>复正也。当堕三涂。文出<name role="" type="person">阿育王</name>传。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460a22"/><lb ed="R113" n="0293a14"/><entry><form>属庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460a2203" cb:place="inline">上音祝。値遇也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460a23"/><lb ed="R113" n="0293a15"/><entry><form>条陈</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460a2303" cb:place="inline">上。目也。下。设也。谓佈列条章。陈设法度。以救 <lb ed="X" n="0460a24"/><lb ed="R113" n="0293a16"/>末法之弊也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0460b" n="0460b"/> <lb ed="X" n="0460b01"/><lb ed="R113" n="0293a17"/><entry><form>兢业</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b0103" cb:place="inline">兢兢。戒谨也。履薄冰而惧陷。业业。恐惧也。蹈 <lb ed="X" n="0460b02"/><lb ed="R113" n="0293a18"/>剑刃而恐伤。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460b03"/><lb ed="R113" n="0293b01"/><entry><form>知我</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b0303" cb:place="inline">孔子作春秋。以寓王法。其大要皆天子之事。 <lb ed="X" n="0460b04"/><lb ed="R113" n="0293b02"/>知孔子者。谓此书之作遏人欲于横流。存天理于 <lb ed="X" n="0460b05"/><lb ed="R113" n="0293b03"/>既灭。为後世虑至深远也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460b06"/><lb ed="R113" n="0293b04"/><entry><form>罪我</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b0603" cb:place="inline">罪孔子者。以谓无其位。而托二百四十二年 <lb ed="X" n="0460b07"/><lb ed="R113" n="0293b05"/>南面之权。使乱臣贼子禁其欲。而不敢肆。则慼矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460b08"/><lb ed="R113" n="0293b06"/><entry><form>〇杜撰</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b0804" cb:place="inline">上。塞也。下。造也。述也。言不通古法。而自造 <lb ed="X" n="0460b09"/><lb ed="R113" n="0293b07"/>也。如杜光庭。假<persName>佛</persName>经。而作道经也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460b10"/><lb ed="R113" n="0293b08"/><entry><form>〇方册</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b1004" cb:place="inline">以竹为纸。书载典章。合而成帙。曰方册。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460b11"/><lb ed="R113" n="0293b09"/><entry><form>东坡见<persName>佛</persName>印</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b1106" cb:place="inline"><persName>佛</persName>印了元禅师。一日与学徒坐次。东 <lb ed="X" n="0460b12"/><lb ed="R113" n="0293b10"/>坡诣金山。値<persName>佛</persName>印入室。师云。此间无坐处。坡云。借 <lb ed="X" n="0460b13"/><lb ed="R113" n="0293b11"/>师四大作禅床。师云。老僧有一问。道得即坐。道不 <lb ed="X" n="0460b14"/><lb ed="R113" n="0293b12"/>得。即输腰间玉带。坡即解带置案云。请师问。师云。 <lb ed="X" n="0460b15"/><lb ed="R113" n="0293b13"/>老僧四大本空。五阴非有。汝向甚么处坐。坡无语。 <lb ed="X" n="0460b16"/><lb ed="R113" n="0293b14"/>印召侍者。留下玉带。永镇山门。以衲衣酬之。坡作 <lb ed="X" n="0460b17"/><lb ed="R113" n="0293b15"/>赋云。病骨难堪玉带围。钝根仍落箭锋機。会当乞 <lb ed="X" n="0460b18"/><lb ed="R113" n="0293b16"/>食歌姬院。换得雲山旧衲衣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460b19"/><lb ed="R113" n="0293b17"/><entry><form>特地</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b1903" cb:place="inline">无故换也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460b20"/><lb ed="R113" n="0293b18"/><entry><form>〇抉择</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b2004" cb:place="inline">抉择深奥。启悟真源。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460b21"/><lb ed="R113" n="0294a01"/><entry><form>降款</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b2103" cb:place="inline">输诚尽敬之貌。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460b22"/><lb ed="R113" n="0294a02"/><entry><form>〇悬谶</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460b2204" cb:place="inline">上。远也。下。将来之事也。达摩大师。得法後。 <lb ed="X" n="0460b23"/><lb ed="R113" n="0294a03"/>问<name role="" type="person">般若多罗</name>云。当往何国而作<persName>佛</persName>事。师曰。汝虽得 <lb ed="X" n="0460b24"/><lb ed="R113" n="0294a04"/>法。未可远行。且止南天。待吾灭後。六十七岁。当往 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0460c" n="0460c"/> <lb ed="X" n="0460c01"/><lb ed="R113" n="0294a05"/>震旦说大法药。直接上根。愼勿<anchor xml:id="nkr_note_orig_0460001" n="0460001"/>远行。衰于日下。又 <lb ed="X" n="0460c02"/><lb ed="R113" n="0294a06"/>问。彼有大士。堪为法器否。千载之下。有留难否。师 <lb ed="X" n="0460c03"/><lb ed="R113" n="0294a07"/>曰。汝之所化。获菩提者。不可勝数。吾灭度後六十 <lb ed="X" n="0460c04"/><lb ed="R113" n="0294a08"/>七载。彼国有难。水中文布。善自降之。汝至时勿住。 <lb ed="X" n="0460c05"/><lb ed="R113" n="0294a09"/>彼国唯好有为功德。不见<persName>佛</persName>理。听吾偈曰。路行跨 <lb ed="X" n="0460c06"/><lb ed="R113" n="0294a10"/>水复逢羊。独自悽悽暗渡江。日下可怜双<anchor xml:id="nkr_note_orig_0460002" n="0460002"/>像马。二 <lb ed="X" n="0460c07"/><lb ed="R113" n="0294a11"/>株嫩桂久昌昌。又云。一百五十年。有小难。听吾偈 <lb ed="X" n="0460c08"/><lb ed="R113" n="0294a12"/>曰。心中虽吉外头凶。川下僧房名不中。若有毒龙 <lb ed="X" n="0460c09"/><lb ed="R113" n="0294a13"/>生武子。忽逢小鼠寂无穷。又曰。却後林下见一人。 <lb ed="X" n="0460c10"/><lb ed="R113" n="0294a14"/>当得道果。听吾偈曰。震旦虽阔无别路。要假儿孙 <lb ed="X" n="0460c11"/><lb ed="R113" n="0294a15"/>脚下行。金鸡解<g ref="#CB03340">啣</g>一粒粟。供养十方罗汉僧。谓首 <lb ed="X" n="0460c12"/><lb ed="R113" n="0294a16"/>句。即道一也。次句。乃石头也。第三句。即南嶽让。让 <lb ed="X" n="0460c13"/><lb ed="R113" n="0294a17"/>乃金鸡县人。第四句。颂<name role="" type="person">马祖</name>。祖是四川什邡县。罗 <lb ed="X" n="0460c14"/><lb ed="R113" n="0294a18"/>汉寺僧。嗣南嶽之法故尔。谓达摩。悬谶石头南嶽。 <lb ed="X" n="0460c15"/><lb ed="R113" n="0294b01"/>为曹洞临济之宗祖也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460c16"/><lb ed="R113" n="0294b02"/><entry><form>密证</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c1603" cb:place="inline">明教曰。密也者。非不言而暗证也。真密也。註。 <lb ed="X" n="0460c17"/><lb ed="R113" n="0294b03"/>外传信衣。内授密证。乃吾<persName>佛</persName>祖真实秘密之法也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460c18"/><lb ed="R113" n="0294b04"/><entry><form>比</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c1802" cb:place="inline">每也。往也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460c19"/><lb ed="R113" n="0294b05"/><entry><form>显微下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c1904" cb:place="inline">谓妙音幽微。玄宗渊奥。语言文字。有所不 <lb ed="X" n="0460c20"/><lb ed="R113" n="0294b06"/>能形容矣。故至理绝言。非言可及。虽云道本无言。 <lb ed="X" n="0460c21"/><lb ed="R113" n="0294b07"/>非言不显。谓真心離相。即诸相而显真心。至理绝 <lb ed="X" n="0460c22"/><lb ed="R113" n="0294b08"/>言。假微言而昭彰至道也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460c23"/><lb ed="R113" n="0294b09"/><entry><form>抑扬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c2303" cb:place="inline">纵夺之義。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>炊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c2308" cb:place="inline">音吹。爨也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0460c24"/><lb ed="R113" n="0294b10"/><entry><form>雪窦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0460c2403" cb:place="inline">明州雪窦重显禅师。遂州李氏子。嗣智门光 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0461a" n="0461a"/> <lb ed="X" n="0461a01"/><lb ed="R113" n="0294b11"/>祚禅师。一日示众云。三分光阴二早过。灵台一点 <lb ed="X" n="0461a02"/><lb ed="R113" n="0294b12"/>不揩磨。贪生逐日区区走。唤不迴头怎奈何。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461a03"/><lb ed="R113" n="0294b13"/><entry><form>汪洋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a0303" cb:place="inline">廣有之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>浑淳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a0309" cb:place="inline">淸浊未分也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461a04"/><lb ed="R113" n="0294b14"/><entry><form>〇维摩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a0404" cb:place="inline">经云。大乘菩萨。入诸婬舍。示欲之过。虽有 <lb ed="X" n="0461a05"/><lb ed="R113" n="0294b15"/>妻子。常修梵行。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461a06"/><lb ed="R113" n="0294b16"/><entry><form>圆觉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a0603" cb:place="inline">经云。一切障碍。即究竟觉。乃至诸戒定慧。及 <lb ed="X" n="0461a07"/><lb ed="R113" n="0294b17"/>婬怒痴。俱为梵行。此大权圣人示迹利生。而外道 <lb ed="X" n="0461a08"/><lb ed="R113" n="0294b18"/>邪人。以此诳人。滥膺恭敬。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461a09"/><lb ed="R113" n="0295a01"/><entry><form>贪嗔痴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a0904" cb:place="inline">引取无厌。曰贪。又爱欲也。由爱心计著而 <lb ed="X" n="0461a10"/><lb ed="R113" n="0295a02"/>发也。怒心之盛曰嗔。又刚烈也。由心气相作而发 <lb ed="X" n="0461a11"/><lb ed="R113" n="0295a03"/>也。然心属火。气属金。心火转气。金转刚故也。迷惑 <lb ed="X" n="0461a12"/><lb ed="R113" n="0295a04"/>无知曰痴。又愚昧也。由轻慢恃<anchor xml:id="nkr_note_add_0461a1201" n="0461a1201"/><anchor xml:id="beg0461a1201" n="0461a1201"/>己<anchor xml:id="end0461a1201"/>而发也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461a13"/><lb ed="R113" n="0295a05"/><entry><form>䷍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a1302" cb:place="inline">離上乾下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461a14"/><lb ed="R113" n="0295a06"/><entry><form>火天大有卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a1406" cb:place="inline">所有之大也。火在天上。无物不照。故 <lb ed="X" n="0461a15"/><lb ed="R113" n="0295a07"/>圣人有大作为。非凡可比也。特为凡夫。兴大慈心。 <lb ed="X" n="0461a16"/><lb ed="R113" n="0295a08"/>作大利益。遂设戒定慧三学。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461a17"/><lb ed="R113" n="0295a09"/><entry><form>戒定慧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a1704" cb:place="inline">防非止恶曰戒。止息诸缘曰定。破惑证真 <lb ed="X" n="0461a18"/><lb ed="R113" n="0295a10"/>曰慧。此三者。入道之门。泥洹之要。凡为僧者。于此 <lb ed="X" n="0461a19"/><lb ed="R113" n="0295a11"/>宜尽心焉。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461a20"/><lb ed="R113" n="0295a12"/><entry><form>〇曲折</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a2004" cb:place="inline">听吩咐发放也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461a21"/><lb ed="R113" n="0295a13"/><entry><form>拾遗牌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a2104" cb:place="inline">古者丛林。凡兴<persName>佛</persName>事。必须挂牌。晓谕大众。 <lb ed="X" n="0461a22"/><lb ed="R113" n="0295a14"/>今挂拾遗者。类馀也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461a23"/><lb ed="R113" n="0295a15"/><entry><form>〇小参</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461a2304" cb:place="inline">禅门话。早旦陞堂曰早参。日晡时念诵曰 <lb ed="X" n="0461a24"/><lb ed="R113" n="0295a16"/>晚参。随时说法曰小参。普参者。凡圣皆集。缁素咸 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0461b" n="0461b"/> <lb ed="X" n="0461b01"/><lb ed="R113" n="0295a17"/>臻。主法者。以等心应物。垂示万機。令法久住矣。或 <lb ed="X" n="0461b02"/><lb ed="R113" n="0295a18"/>小参乃家训也。训诲学者之规笵也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b03"/><lb ed="R113" n="0295b01"/><entry><form>粝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0302" cb:place="inline">米不精也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b04"/><lb ed="R113" n="0295b02"/><entry><form>〇辩首座</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0405" cb:place="inline">都府昭觉寺辩禅师。嗣大沩法泰禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b05"/><lb ed="R113" n="0295b03"/><entry><form>倘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0502" cb:place="inline">或然之辞。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b06"/><lb ed="R113" n="0295b04"/><entry><form>虫豸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0603" cb:place="inline">有足曰虫。无足曰豸。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b07"/><lb ed="R113" n="0295b05"/><entry><form>绳墨</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0703" cb:place="inline">规矩也。木随绳墨而正直。心随教化而離邪。 <lb ed="X" n="0461b08"/><lb ed="R113" n="0295b06"/>凡行道德。兴教化。不可须臾忘也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b09"/><lb ed="R113" n="0295b07"/><entry><form>〇筇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0903" cb:place="inline">竹杖也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>屦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b0907" cb:place="inline">音巨。草履也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b10"/><lb ed="R113" n="0295b08"/><entry><form>适</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1002" cb:place="inline">称也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>狞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1005" cb:place="inline">恶也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b11"/><lb ed="R113" n="0295b09"/><entry><form>栗棘蓬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1104" cb:place="inline">杨岐示众云。透得金刚圈。吞得栗棘蓬。便 <lb ed="X" n="0461b12"/><lb ed="R113" n="0295b10"/>与三世诸<persName>佛</persName>把手共行。历代祖师。共一鼻孔。其或 <lb ed="X" n="0461b13"/><lb ed="R113" n="0295b11"/>未然。参须实参。悟须实悟者也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b14"/><lb ed="R113" n="0295b12"/><entry><form>〇<persName>佛</persName>智</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1404" cb:place="inline">庆元府。育王寺。<persName>佛</persName>智端<g ref="#CB05769">裕</g>禅师。吴越王之 <lb ed="X" n="0461b15"/><lb ed="R113" n="0295b13"/>裔也。嗣圆悟勤禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b16"/><lb ed="R113" n="0295b14"/><entry><form>水庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1603" cb:place="inline">临安府净慈。水庵端一禅师。婺州马氏子。嗣 <lb ed="X" n="0461b17"/><lb ed="R113" n="0295b15"/><persName>佛</persName>智<g ref="#CB05769">裕</g>禅师。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b18"/><lb ed="R113" n="0295b16"/><entry><form>冲澹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1803" cb:place="inline">上。和也。下。恬静也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b19"/><lb ed="R113" n="0295b17"/><entry><form>昂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1902" cb:place="inline">孤高自如之貌。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>屑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b1909" cb:place="inline">轻苟也。又顾也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b20"/><lb ed="R113" n="0295b18"/><entry><form><g ref="#CB05324">藞</g>苴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b2003" cb:place="inline">上。郞假切。下。音鲊。中州人。谓蜀人不遵轨辙。 <lb ed="X" n="0461b21"/><lb ed="R113" n="0296a01"/>曰<g ref="#CB05324">藞</g>苴。又苴不熟之貌也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b22"/><lb ed="R113" n="0296a02"/><entry><form>社火</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b2203" cb:place="inline">俗呼会伴也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇御</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b2210" cb:place="inline">制也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b23"/><lb ed="R113" n="0296a03"/><entry><form>〇迂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b2303" cb:place="inline">远也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461b24"/><lb ed="R113" n="0296a04"/><entry><form>陵夷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461b2403" cb:place="inline">上。小山也。下。平也。言丘陵溃堕。渐至于地。教 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0461c" n="0461c"/> <lb ed="X" n="0461c01"/><lb ed="R113" n="0296a05"/>化渐废。以类此也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c02"/><lb ed="R113" n="0296a06"/><entry><form>〇径挺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c0204" cb:place="inline">当機直指。绝无迴避。拟议之间。白雲千里。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c03"/><lb ed="R113" n="0296a07"/><entry><form>〇月堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c0304" cb:place="inline">临安府。净慈月堂<name role="" type="person">道昌</name>禅师。潮州宝溪吴 <lb ed="X" n="0461c04"/><lb ed="R113" n="0296a08"/>氏子。嗣妙湛惠禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c05"/><lb ed="R113" n="0296a09"/><entry><form>䷴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c0502" cb:place="inline">巽上艮下。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c06"/><lb ed="R113" n="0296a10"/><entry><form>风山渐卦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c0605" cb:place="inline">渐。渐进之義。象曰。山上有木渐。君子以 <lb ed="X" n="0461c07"/><lb ed="R113" n="0296a11"/>居贤德善<g ref="#CB05769">裕</g>。註云。二者皆当以渐而进。贤字衍。唐 <lb ed="X" n="0461c08"/><lb ed="R113" n="0296a12"/>丘志曰。居安虑危。防微杜渐。此古人忧之深。虑之 <lb ed="X" n="0461c09"/><lb ed="R113" n="0296a13"/>远。而防其未然也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c10"/><lb ed="R113" n="0296a14"/><entry><form>鬻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1002" cb:place="inline">卖也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c11"/><lb ed="R113" n="0296a15"/><entry><form>〇尤延之</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1105" cb:place="inline">姓尤。名袤。字延之。号遂初居士。问道于 <lb ed="X" n="0461c12"/><lb ed="R113" n="0296a16"/>水庵一禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c13"/><lb ed="R113" n="0296a17"/><entry><form>荒逸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1303" cb:place="inline">恣情放意。怠惰荒婬。流荡无返也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c14"/><lb ed="R113" n="0296a18"/><entry><form>〇苟简</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1404" cb:place="inline">苟求声利。简去仁義。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c15"/><lb ed="R113" n="0296b01"/><entry><form>六人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1503" cb:place="inline">慈明圆。大愚芝。琅琊觉。谷泉道。法花峰。天勝 <lb ed="X" n="0461c16"/><lb ed="R113" n="0296b02"/>泰。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c17"/><lb ed="R113" n="0296b03"/><entry><form>〇投子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1704" cb:place="inline">舒州投子山。義淸禅师。嗣水庵一禅师。南 <lb ed="X" n="0461c18"/><lb ed="R113" n="0296b04"/>嶽下十七世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c19"/><lb ed="R113" n="0296b05"/><entry><form>九重</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c1903" cb:place="inline">天子之门有九重也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c20"/><lb ed="R113" n="0296b06"/><entry><form>选德</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c2003" cb:place="inline">乃内宫殿名也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c21"/><lb ed="R113" n="0296b07"/><entry><form>上</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c2102" cb:place="inline">仁君即位後。皆称上。乃<name role="" type="person">宋孝宗</name>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0461c22"/><lb ed="R113" n="0296b08"/><entry><form>靑出于蓝</form><cb:def><p xml:id="pX64p0461c2205" cb:place="inline">出荀子劝学篇。靑色。乃由蓝中之靛。而 <lb ed="X" n="0461c23"/><lb ed="R113" n="0296b09"/>染之。其色返深于蓝。弟子学不止。而勝于师。乃末 <lb ed="X" n="0461c24"/><lb ed="R113" n="0296b10"/>勝本也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0462a" n="0462a"/> <lb ed="X" n="0462a01"/><lb ed="R113" n="0296b11"/><entry><form>如鱼有水</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a0105" cb:place="inline">刘玄德。得武侯。雲长。翼德。皆不悦。玄德 <lb ed="X" n="0462a02"/><lb ed="R113" n="0296b12"/>乃云。孤之有孔明。犹鱼之有水也。愿君请无复言。 <lb ed="X" n="0462a03"/><lb ed="R113" n="0296b13"/>重孔明。以晓二人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462a04"/><lb ed="R113" n="0296b14"/><entry><form>紫巖居士</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a0405" cb:place="inline">张浚。字德远。号紫巖居士。绍兴初。拜封 <lb ed="X" n="0462a05"/><lb ed="R113" n="0296b15"/>为和国公。问道于圆悟勤禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462a06"/><lb ed="R113" n="0296b16"/><entry><form>师资</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a0603" cb:place="inline">师者。人之模笵。为人之长。训物之规。资者。助 <lb ed="X" n="0462a07"/><lb ed="R113" n="0296b17"/>也。助发<anchor xml:id="nkr_note_add_0462a0701" n="0462a0701"/><anchor xml:id="beg0462a0701" n="0462a0701"/>己<anchor xml:id="end0462a0701"/>身之行业。又师以道传于弟子。弟子资 <lb ed="X" n="0462a08"/><lb ed="R113" n="0296b18"/>学于师也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462a09"/><lb ed="R113" n="0297a01"/><entry><form>〇累卵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a0904" cb:place="inline">晋灵公。建九层之台。三年不起。有臣荀息。 <lb ed="X" n="0462a10"/><lb ed="R113" n="0297a02"/>谏曰。臣能累十二棋子。又加九卵在其上。公曰。危 <lb ed="X" n="0462a11"/><lb ed="R113" n="0297a03"/>哉。息曰。不危。公造九层之台。三年不成。男不耕。女 <lb ed="X" n="0462a12"/><lb ed="R113" n="0297a04"/>不织。其危甚矣。公闻之。遂止也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462a13"/><lb ed="R113" n="0297a05"/><entry><form>毋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a1302" cb:place="inline">音无。禁止之辞。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462a14"/><lb ed="R113" n="0297a06"/><entry><form>宸庭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a1403" cb:place="inline">即选德殿。乃天子北辰之宫也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462a15"/><lb ed="R113" n="0297a07"/><entry><form>伐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a1502" cb:place="inline">夸也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462a16"/><lb ed="R113" n="0297a08"/><entry><form>〇倜傥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a1604" cb:place="inline">上音剔。穷而不变也。下音倘。卓异貌。谓雅 <lb ed="X" n="0462a17"/><lb ed="R113" n="0297a09"/>致慷慨。潇洒无羁也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462a18"/><lb ed="R113" n="0297a10"/><entry><form>岸谷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a1803" cb:place="inline">岸。露额也。谷。两山间流道。盖胸次冲虚。如高 <lb ed="X" n="0462a19"/><lb ed="R113" n="0297a11"/>岸空谷。有容川之量。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462a20"/><lb ed="R113" n="0297a12"/><entry><form>徇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a2002" cb:place="inline">以身逐物。曰徇。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462a21"/><lb ed="R113" n="0297a13"/><entry><form>陨穫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a2103" cb:place="inline">儒行篇云。不陨穫于贫贱。註云。如萚殒而飘 <lb ed="X" n="0462a22"/><lb ed="R113" n="0297a14"/>零。似禾穫而枯槁也。又殒者。如有所坠。穫者。如有 <lb ed="X" n="0462a23"/><lb ed="R113" n="0297a15"/>所割刈也。乃困迫失志之貌。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462a24"/><lb ed="R113" n="0297a16"/><entry><form>秀之天寧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462a2405" cb:place="inline">嘉兴府。秀水县。<name role="" type="person">天寧寺</name>也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0462b" n="0462b"/> <lb ed="X" n="0462b01"/><lb ed="R113" n="0297a17"/><entry><form>〇攸司</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0104" cb:place="inline">所主掌也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b02"/><lb ed="R113" n="0297a18"/><entry><form>十局头</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0204" cb:place="inline">今十局。即百丈淸规中。两序要也。馀不预 <lb ed="X" n="0462b03"/><lb ed="R113" n="0297b01"/>焉。谓两堂首座。书记。藏主。知客。都管。监寺。副寺。维 <lb ed="X" n="0462b04"/><lb ed="R113" n="0297b02"/>那。典座也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b05"/><lb ed="R113" n="0297b03"/><entry><form>翼戴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0503" cb:place="inline">上。恭敬也。下。顶戴也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b06"/><lb ed="R113" n="0297b04"/><entry><form>拳拳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0603" cb:place="inline">勤而奉持。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>惴惴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0609" cb:place="inline">之端切。忧也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b07"/><lb ed="R113" n="0297b05"/><entry><form>睽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0702" cb:place="inline">音奎。斜视也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b08"/><lb ed="R113" n="0297b06"/><entry><form>屠狯</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0803" cb:place="inline">宰杀曰屠。杀戮曰狯。又害也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b09"/><lb ed="R113" n="0297b07"/><entry><form>袭</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b0902" cb:place="inline">合也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b10"/><lb ed="R113" n="0297b08"/><entry><form>〇妙湛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1004" cb:place="inline">福州雪峰。妙湛思慧禅师。钱塘俞氏子。嗣 <lb ed="X" n="0462b11"/><lb ed="R113" n="0297b09"/>法雲善本禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b12"/><lb ed="R113" n="0297b10"/><entry><form>适</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1202" cb:place="inline">的从也。相称也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇恳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1210" cb:place="inline">至诚求也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b13"/><lb ed="R113" n="0297b11"/><entry><form>〇建炎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1304" cb:place="inline">宋高宗年号。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b14"/><lb ed="R113" n="0297b12"/><entry><form>上巳日</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1404" cb:place="inline">即三月三日也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b15"/><lb ed="R113" n="0297b13"/><entry><form>锺相</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1503" cb:place="inline">绍<name role="" type="person">兴五</name>年。<name role="" type="person">洞庭湖</name>贼。锺相作乱。伤残人民。得 <lb ed="X" n="0462b16"/><lb ed="R113" n="0297b14"/>张俊官兵。锺相败死。不数日客商来往。居民耕植。 <lb ed="X" n="0462b17"/><lb ed="R113" n="0297b15"/>锺相。号天皇大王。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b18"/><lb ed="R113" n="0297b16"/><entry><form>澧阳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1803" cb:place="inline">湖廣常德府。澧阳州是也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462b19"/><lb ed="R113" n="0297b17"/><entry><form>文殊导</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462b1904" cb:place="inline">常德府。文殊正导禅师。眉州徐氏子。嗣<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0462b20"/><lb ed="R113" n="0297b18"/>鉴勤禅师。十三得度。诣都习唯识论。自以为至得。 <lb ed="X" n="0462b21"/><lb ed="R113" n="0298a01"/>同学诘曰。三界唯心。万法唯识。今目前万象凝然。 <lb ed="X" n="0462b22"/><lb ed="R113" n="0298a02"/>心识安在。师无对。由是周遊江淮。得法後应世。住 <lb ed="X" n="0462b23"/><lb ed="R113" n="0298a03"/><name role="" type="person">文殊寺</name>。宋高宗建炎三年春。示众。擧临济临灭。嘱 <lb ed="X" n="0462b24"/><lb ed="R113" n="0298a04"/>三圣因缘。曰。正法眼藏瞎驴灭。临济何曾有此说。 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0462c" n="0462c"/> <lb ed="X" n="0462c01"/><lb ed="R113" n="0298a05"/>古今时人皆妄传。不信但看後三月。果至後三月。 <lb ed="X" n="0462c02"/><lb ed="R113" n="0298a06"/>锺相叛于澧阳。其徒欲与师南奔。师曰。学道所以 <lb ed="X" n="0462c03"/><lb ed="R113" n="0298a07"/>了生死。何得避之。俄然贼至。师曰。速然见杀。快汝 <lb ed="X" n="0462c04"/><lb ed="R113" n="0298a08"/>心意。贼擧槊残之。血皆白乳。贼惊骇。引席覆而去。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c05"/><lb ed="R113" n="0298a09"/><entry><form>毅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c0502" cb:place="inline">音義。果敢也。端也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c06"/><lb ed="R113" n="0298a10"/><entry><form>至人</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c0603" cb:place="inline">行到之人。又圣人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c07"/><lb ed="R113" n="0298a11"/><entry><form>丹棱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c0703" cb:place="inline">即四川眉州。丹棱县。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c08"/><lb ed="R113" n="0298a12"/><entry><form>〇心闻</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c0804" cb:place="inline">台州<name role="" type="person">万年寺</name>。心闻雲贲禅师。永嘉人。嗣育 <lb ed="X" n="0462c09"/><lb ed="R113" n="0298a13"/>王介谌禅师。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c10"/><lb ed="R113" n="0298a14"/><entry><form>瞠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1002" cb:place="inline">撑直视也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>划</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1007" cb:place="inline">音获。以刀破物也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c11"/><lb ed="R113" n="0298a15"/><entry><form>札</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1102" cb:place="inline">竹洽切。<anchor xml:id="nkr_note_add_0462c1101" n="0462c1101"/><anchor xml:id="beg0462c1101" n="0462c1101"/>刺<anchor xml:id="end0462c1101"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c12"/><lb ed="R113" n="0298a16"/><entry><form>搭滞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1203" cb:place="inline">凝止不脱也。言未得彻证。犹有疑碍。今用一 <lb ed="X" n="0462c13"/><lb ed="R113" n="0298a17"/>锥一札。使其超然。默契本心。不存凡圣。廓落无依。 <lb ed="X" n="0462c14"/><lb ed="R113" n="0298a18"/>纵横自在而<anchor xml:id="nkr_note_add_0462c1401" n="0462c1401"/><anchor xml:id="beg0462c1401" n="0462c1401"/>已<anchor xml:id="end0462c1401"/>。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c15"/><lb ed="R113" n="0298b01"/><entry><form>〇风穴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1504" cb:place="inline">汝州风穴延沼禅师。钱塘馀杭刘氏子。嗣 <lb ed="X" n="0462c16"/><lb ed="R113" n="0298b02"/>南院惠颙禅师。南嶽下七世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c17"/><lb ed="R113" n="0298b03"/><entry><form>白丁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1703" cb:place="inline">地名。地多小人。风穴隐匿数年。未知孰是。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c18"/><lb ed="R113" n="0298b04"/><entry><form>大梅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c1803" cb:place="inline">明州。大梅山法常禅师。襄阳郑氏子。嗣<name role="" type="person">马祖</name>。 <lb ed="X" n="0462c19"/><lb ed="R113" n="0298b05"/>後隐居于大梅。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c20"/><lb ed="R113" n="0298b06"/><entry><form>悠悠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2003" cb:place="inline">优也。寻常遊行之人。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c21"/><lb ed="R113" n="0298b07"/><entry><form>诒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2102" cb:place="inline">音移。慢也欺也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>叔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2109" cb:place="inline">季也。末法之时也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c22"/><lb ed="R113" n="0298b08"/><entry><form>靡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2202" cb:place="inline">偃也。归也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>矧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2207" cb:place="inline">音审。况也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c23"/><lb ed="R113" n="0298b09"/><entry><form>瑰伟</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2303" cb:place="inline">上。公回切。玉美也。下。音苇。乃奇大也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0462c24"/><lb ed="R113" n="0298b10"/><entry><form>〇天禧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0462c2404" cb:place="inline">宋三帝。真宗年号也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0463a" n="0463a"/> <lb ed="X" n="0463a01"/><lb ed="R113" n="0298b11"/><entry><form>笼络</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0103" cb:place="inline">如鸟之在笼。马著羁络。不能脱去。学者溺之。 <lb ed="X" n="0463a02"/><lb ed="R113" n="0298b12"/>亦犹是也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a03"/><lb ed="R113" n="0298b13"/><entry><form>宣政</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0303" cb:place="inline">宋八帝徽宗年号也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a04"/><lb ed="R113" n="0298b14"/><entry><form>碧巖集</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0404" cb:place="inline">山名。圆悟禅师。在此作评唱。释雪窦颂古。 <lb ed="X" n="0463a05"/><lb ed="R113" n="0298b15"/>为碧巖集也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a06"/><lb ed="R113" n="0298b16"/><entry><form>寧道者</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0604" cb:place="inline">潭州开福道寧禅师。歙溪汪氏子。嗣五祖 <lb ed="X" n="0463a07"/><lb ed="R113" n="0298b17"/>演禅师。南嶽下十四世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a08"/><lb ed="R113" n="0298b18"/><entry><form>绍兴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0803" cb:place="inline">宋十帝。高宗年号也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a09"/><lb ed="R113" n="0299a01"/><entry><form><persName>佛</persName>日</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0903" cb:place="inline">即妙喜也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>骛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a0908" cb:place="inline">音务。奔也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a10"/><lb ed="R113" n="0299a02"/><entry><form>渍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1002" cb:place="inline">音自。浸润也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>祛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1008" cb:place="inline">除却也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a11"/><lb ed="R113" n="0299a03"/><entry><form>剧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1102" cb:place="inline">增也。尤甚也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a12"/><lb ed="R113" n="0299a04"/><entry><form>〇拙庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1204" cb:place="inline">庆元府。<name role="" type="person">育王山</name><persName>佛</persName>照德光禅师。临江军彭 <lb ed="X" n="0463a13"/><lb ed="R113" n="0299a05"/>氏子。嗣大慧杲禅师。南嶽下十六世。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a14"/><lb ed="R113" n="0299a06"/><entry><form>颅</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1402" cb:place="inline">顶骨。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>颡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1405" cb:place="inline">额也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a15"/><lb ed="R113" n="0299a07"/><entry><form><g ref="#CB02823">颐</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1502" cb:place="inline">颔也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a16"/><lb ed="R113" n="0299a08"/><entry><form>七处</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1603" cb:place="inline">两手两足。两眉及顶。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a17"/><lb ed="R113" n="0299a09"/><entry><form>〇虞尹文</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a1705" cb:place="inline">姓虞。名尹。字彬文。幼十岁时。善赋诗词。 <lb ed="X" n="0463a18"/><lb ed="R113" n="0299a10"/>有惊人之语。後孝宗为相。置翘村馆舍。以筵四方 <lb ed="X" n="0463a19"/><lb ed="R113" n="0299a11"/>贤士。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a20"/><lb ed="R113" n="0299a12"/><entry><form>伊尹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a2003" cb:place="inline">性伊。名尹。伤中国无贤君。歎斯道不行。隐耕 <lb ed="X" n="0463a21"/><lb ed="R113" n="0299a13"/>于有莘之野。汤三往聘之。拜为相。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463a22"/><lb ed="R113" n="0299a14"/><entry><form>吕望</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463a2203" cb:place="inline">东海人。姓姜。名尙。字子牙。钓鱼磻溪之宝鸡 <lb ed="X" n="0463a23"/><lb ed="R113" n="0299a15"/>县。西伯将出猎。卜之曰。所获者非熊非罴。非虎非 <lb ed="X" n="0463a24"/><lb ed="R113" n="0299a16"/>彪。霸王之辅。果获姜尙于渭水之阳。与语大悦曰。 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0463b" n="0463b"/> <lb ed="X" n="0463b01"/><lb ed="R113" n="0299a17"/>自吾先君太公。尝云。当有圣人适周。太公望子久 <lb ed="X" n="0463b02"/><lb ed="R113" n="0299a18"/>矣。故号太公望。立为师。封为吕。後佐武王伐纣也。 <lb ed="X" n="0463b03"/><lb ed="R113" n="0299b01"/>咏曰。岸草靑靑渭水流。子牙曾此独垂钩。当时未 <lb ed="X" n="0463b04"/><lb ed="R113" n="0299b02"/>入飞熊兆。幾向斜阳歎白头。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463b05"/><lb ed="R113" n="0299b03"/><entry><form>阶级</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b0503" cb:place="inline">上。阶梯也。下。次第也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463b06"/><lb ed="R113" n="0299b04"/><entry><form>踑踞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b0603" cb:place="inline">长伸两足。以两手按两膝上。其形似箕。唐诗 <lb ed="X" n="0463b07"/><lb ed="R113" n="0299b05"/>云。绿树阴浓足四邻。靑苔日厚自无尘。科头踑踞 <lb ed="X" n="0463b08"/><lb ed="R113" n="0299b06"/>长松下。白眼看他世上人。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463b09"/><lb ed="R113" n="0299b07"/><entry><form>〇揵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b0903" cb:place="inline">所击之物也。钟磬板木鱼等物。凡击之有声 <lb ed="X" n="0463b10"/><lb ed="R113" n="0299b08"/>者。皆名为揵。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463b11"/><lb ed="R113" n="0299b09"/><entry><form>柱石</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b1103" cb:place="inline">汉。田延年。谓霍光曰。将军为国柱石。今谓柱 <lb ed="X" n="0463b12"/><lb ed="R113" n="0299b10"/>石者。欲撑柱宗门。令法久住也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463b13"/><lb ed="R113" n="0299b11"/><entry><form>芥蔕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b1303" cb:place="inline">上。音介。下。音瘥。望人豁略曰。幸勿芥蔕。又<anchor xml:id="nkr_note_add_0463b1301" n="0463b1301"/><anchor xml:id="beg0463b1301" n="0463b1301"/>刺<anchor xml:id="end0463b1301"/> <lb ed="X" n="0463b14"/><lb ed="R113" n="0299b12"/>鲠也。鲠者。骨不下咽也。古谓蹇谔直言。为骨鲠也 <lb ed="X" n="0463b15"/><lb ed="R113" n="0299b13"/>直言难受。如鲠骨留咽也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463b16"/><lb ed="R113" n="0299b14"/><entry><form>〇刬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b1603" cb:place="inline">削也。谓去其疑执。断其情思也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463b17"/><lb ed="R113" n="0299b15"/><entry><form>〇可亲下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b1705" cb:place="inline">三句出孔子家语。儒行篇也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463b18"/><lb ed="R113" n="0299b16"/><entry><form>婬溽</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b1803" cb:place="inline">礼记云。居家不婬。饮食不溽。註。婬。流荡也。恣 <lb ed="X" n="0463b19"/><lb ed="R113" n="0299b17"/>纵贪味。曰溽也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463b20"/><lb ed="R113" n="0299b18"/><entry><form>干将镆铘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463b2005" cb:place="inline">孝子传云。楚王夫人。夏乘凉抱铁柱感孕。 <lb ed="X" n="0463b21"/><lb ed="R113" n="0300a01"/>产生一铁块。楚王。令干将造剑。三年乃成双剑。一 <lb ed="X" n="0463b22"/><lb ed="R113" n="0300a02"/>雌一雄。干将密将雄剑以匿。进雌剑。王秘匣中。尝 <lb ed="X" n="0463b23"/><lb ed="R113" n="0300a03"/>闻悲鸣。王问群臣。臣曰。剑有雌雄。鸣者忆雄耳。王 <lb ed="X" n="0463b24"/><lb ed="R113" n="0300a04"/>大怒。干将知罪必死。将剑藏于屋柱中。嘱妻镆铘 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0463c" n="0463c"/> <lb ed="X" n="0463c01"/><lb ed="R113" n="0300a05"/>曰。日出北户。南山有松。松生于石。剑在其中。妻後 <lb ed="X" n="0463c02"/><lb ed="R113" n="0300a06"/>生男。名眉间赤。年十五岁。问母曰。吾父何在。母述 <lb ed="X" n="0463c03"/><lb ed="R113" n="0300a07"/>前事。思惟剖柱。果得其剑。欲为父报仇。楚王知之。 <lb ed="X" n="0463c04"/><lb ed="R113" n="0300a08"/>敕令觅得其人。当厚赏之。眉间赤。遂逃。俄有客曰。 <lb ed="X" n="0463c05"/><lb ed="R113" n="0300a09"/>子莫非眉间赤否。曰然。客曰。吾甑山人。能为子报 <lb ed="X" n="0463c06"/><lb ed="R113" n="0300a10"/>父雠。赤曰。父昔无辜。枉被荼毒。君今见惠。当何所 <lb ed="X" n="0463c07"/><lb ed="R113" n="0300a11"/>须。客曰。当得子头。幷剑。赤乃自刎其头。客得其头 <lb ed="X" n="0463c08"/><lb ed="R113" n="0300a12"/>幷剑。进与楚王。王曰大幸。客曰。愿将此头。以油烹 <lb ed="X" n="0463c09"/><lb ed="R113" n="0300a13"/>之。王遂与头投鼎。烹至三日不烂。客请王视。客以 <lb ed="X" n="0463c10"/><lb ed="R113" n="0300a14"/>剑挥王头。落于鼎中。二头相啮。客恐眉间赤头不 <lb ed="X" n="0463c11"/><lb ed="R113" n="0300a15"/>勝。乃自刎头助之。三头相啮。俄顷俱烂。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463c12"/><lb ed="R113" n="0300a16"/><entry><form>虞</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1202" cb:place="inline">忧虑也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>阙</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1206" cb:place="inline">损失也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463c13"/><lb ed="R113" n="0300a17"/><entry><form>〇末学肤受</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1306" cb:place="inline">东京赋云。末学肤受。贵耳贱目。註。肤。 <lb ed="X" n="0463c14"/><lb ed="R113" n="0300a18"/>皮肤也。皮肤之受。故云肤受也。此外受浅薄。非内 <lb ed="X" n="0463c15"/><lb ed="R113" n="0300b01"/>实所受。贵于耳。贱于目也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463c16"/><lb ed="R113" n="0300b02"/><entry><form>溟渊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1603" cb:place="inline">上。水之黑色也。以东西南北四海为四溟。下。 <lb ed="X" n="0463c17"/><lb ed="R113" n="0300b03"/>深也。海有九转。回水漩澓。其水至深。故为九渊。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463c18"/><lb ed="R113" n="0300b04"/><entry><form>〇庶幾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1804" cb:place="inline">从容审察也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>亘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1810" cb:place="inline">通也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463c19"/><lb ed="R113" n="0300b05"/><entry><form>〇蓬荜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c1904" cb:place="inline">织荆为门也。礼记二十九卷。儒行篇四十 <lb ed="X" n="0463c20"/><lb ed="R113" n="0300b06"/>一。儒有一亩之宫。环堵之室。荜门圭窦。蓬户瓮牖。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463c21"/><lb ed="R113" n="0300b07"/><entry><form>憔悴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c2103" cb:place="inline">枯疗也。忧劳也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0463c22"/><lb ed="R113" n="0300b08"/><entry><form>磊落</form><cb:def><p xml:id="pX64p0463c2203" cb:place="inline">如众石之崩落。而无阻滞。皆大人之相。无物 <lb ed="X" n="0463c23"/><lb ed="R113" n="0300b09"/>滞于<g ref="#CB05577">胸</g>中。如干戈丛裡。横身直过。荆棘林中。摆手 <lb ed="X" n="0463c24"/><lb ed="R113" n="0300b10"/>便行。脚跟下无五色线。舌头上无十字关。鼻端无 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0464a" n="0464a"/> <lb ed="X" n="0464a01"/><lb ed="R113" n="0300b11"/>泥痕。眼中无金屑故也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464a02"/><lb ed="R113" n="0300b12"/><entry><form><g ref="#CB02823">颐</g>指</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a0203" cb:place="inline">但动<g ref="#CB02823">颐</g>而指挥。不劳用力。皆如意也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464a03"/><lb ed="R113" n="0300b13"/><entry><form>洋洋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a0303" cb:place="inline">流荡之貌。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464a04"/><lb ed="R113" n="0300b14"/><entry><form>趑趄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a0403" cb:place="inline">上。音咨。下。音<g ref="#CB16482">菹</g>。欲趣而不行也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464a05"/><lb ed="R113" n="0300b15"/><entry><form>攫金</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a0503" cb:place="inline">上。爪持也。列子云。昔齐人有欲金者。靑旦衣 <lb ed="X" n="0464a06"/><lb ed="R113" n="0300b16"/>冠之市。适鬻金之所。窃金而去。金主捕之曰。人皆 <lb ed="X" n="0464a07"/><lb ed="R113" n="0300b17"/>在焉。子何攫人之金。答曰。取金之时不见其人。而 <lb ed="X" n="0464a08"/><lb ed="R113" n="0300b18"/>独见其金。言人贪其利而忘其耻。见其利而忘其 <lb ed="X" n="0464a09"/><lb ed="R113" n="0301a01"/>害也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464a10"/><lb ed="R113" n="0301a02"/><entry><form>上池之水</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a1005" cb:place="inline">古史云。芦越之东有<name role="" type="person">扁鹊</name>。姓秦名缓。渤 <lb ed="X" n="0464a11"/><lb ed="R113" n="0301a03"/>海郡人。少时为舍长。客长桑君。见<name role="" type="person">扁鹊</name>独奇。常勤 <lb ed="X" n="0464a12"/><lb ed="R113" n="0301a04"/>遇之。出入十馀年。一日呼<name role="" type="person">扁鹊</name>私坐。间语之曰。我 <lb ed="X" n="0464a13"/><lb ed="R113" n="0301a05"/>有药方。年将老矣。欲传与公。公无泄漏。鹊敬诺。遂 <lb ed="X" n="0464a14"/><lb ed="R113" n="0301a06"/>出怀中药方与之。示以上池水服之。三七日当见 <lb ed="X" n="0464a15"/><lb ed="R113" n="0301a07"/>物矣。尽取方以授之。忽不见其人也。鹊如其言。以 <lb ed="X" n="0464a16"/><lb ed="R113" n="0301a08"/>药水服之。三七日视垣外一方人。後视病。尽见五 <lb ed="X" n="0464a17"/><lb ed="R113" n="0301a09"/>脏症结。持以胗脉名耳。註。水未至于地。承取竹木 <lb ed="X" n="0464a18"/><lb ed="R113" n="0301a10"/>上露水。故名上池之水。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464a19"/><lb ed="R113" n="0301a11"/><entry><form>〇中兴</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a1904" cb:place="inline">废而复兴曰。中兴也。如汉光武中。兴汉业 <lb ed="X" n="0464a20"/><lb ed="R113" n="0301a12"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464a21"/><lb ed="R113" n="0301a13"/><entry><form>佚豫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a2103" cb:place="inline">纵意悦情而为。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>态</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a2110" cb:place="inline">美意也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464a22"/><lb ed="R113" n="0301a14"/><entry><form>便</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a2202" cb:place="inline">利也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>图</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a2205" cb:place="inline">谋也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464a23"/><lb ed="R113" n="0301a15"/><entry><form>〇密庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464a2304" cb:place="inline">庆元府。天童密庵咸杰禅师。福州郑氏子。 <lb ed="X" n="0464a24"/><lb ed="R113" n="0301a16"/>嗣应庵华禅师。南嶽下十七世。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0464b" n="0464b"/> <lb ed="X" n="0464b01"/><lb ed="R113" n="0301a17"/><entry><form>〇懦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b0103" cb:place="inline">弱也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b02"/><lb ed="R113" n="0301a18"/><entry><form>韬晦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b0203" cb:place="inline">韬藏虚名而弃华务实。晦隐其迹。而和光同 <lb ed="X" n="0464b03"/><lb ed="R113" n="0301b01"/>尘也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b04"/><lb ed="R113" n="0301b02"/><entry><form>毁方瓦合</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b0405" cb:place="inline">礼记二十九卷。儒行第四十一。儒有博 <lb ed="X" n="0464b05"/><lb ed="R113" n="0301b03"/>学而不穷。笃行而不倦。乃慕贤而容众。毁方而瓦 <lb ed="X" n="0464b06"/><lb ed="R113" n="0301b04"/>合。宽<g ref="#CB05769">裕</g>有如此者。略註云。毁方瓦合者。陶瓦之事。 <lb ed="X" n="0464b07"/><lb ed="R113" n="0301b05"/>其初则圆。剖而为四。其形则方。毁其圆以为方。合 <lb ed="X" n="0464b08"/><lb ed="R113" n="0301b06"/>其方而复圆。盖于涵容之中。未尝无分辨。故曰宽 <lb ed="X" n="0464b09"/><lb ed="R113" n="0301b07"/><g ref="#CB05769">裕</g>有如此者也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b10"/><lb ed="R113" n="0301b08"/><entry><form>〇嫉妒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1004" cb:place="inline">殉自名利。不耐他荣。曰嫉妒。又害贤曰嫉。 <lb ed="X" n="0464b11"/><lb ed="R113" n="0301b09"/>忌色曰妒。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b12"/><lb ed="R113" n="0301b10"/><entry><form>〇管见</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1204" cb:place="inline">小见也。如管窥天。能见多许。此言识见暗 <lb ed="X" n="0464b13"/><lb ed="R113" n="0301b11"/>短。而无高明远大之见者。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b14"/><lb ed="R113" n="0301b12"/><entry><form>譣诐</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1403" cb:place="inline">不平<anchor xml:id="nkr_note_add_0464b1401" n="0464b1401"/><anchor xml:id="beg0464b1401" n="0464b1401"/>谄<anchor xml:id="end0464b1401"/>诈之言。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b15"/><lb ed="R113" n="0301b13"/><entry><form>猜忌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1503" cb:place="inline">心多疑曰猜。意多憎曰忌。谓忘人大恩。记人 <lb ed="X" n="0464b16"/><lb ed="R113" n="0301b14"/>小过。是己非人也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b17"/><lb ed="R113" n="0301b15"/><entry><form>沮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1702" cb:place="inline">壞也。止遏也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>讦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1708" cb:place="inline">攻发人之私。曰讦。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b18"/><lb ed="R113" n="0301b16"/><entry><form>〇自得辉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b1805" cb:place="inline">杭州净慈自得慧辉禅师。会稽张氏子。 <lb ed="X" n="0464b19"/><lb ed="R113" n="0301b17"/>嗣天童正觉禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b20"/><lb ed="R113" n="0301b18"/><entry><form>〇条理</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2004" cb:place="inline">上整。下治也。始条理。终条理。见孟子。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b21"/><lb ed="R113" n="0302a01"/><entry><form>弛</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2102" cb:place="inline">音豸。壞也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>隳</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2107" cb:place="inline">毁壞也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b22"/><lb ed="R113" n="0302a02"/><entry><form>贼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2202" cb:place="inline">私取也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇驽骀</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2208" cb:place="inline">钝马也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b23"/><lb ed="R113" n="0302a03"/><entry><form>莹</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2302" cb:place="inline">玉之光也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464b24"/><lb ed="R113" n="0302a04"/><entry><form>〇或庵</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464b2404" cb:place="inline">镇江府。焦山或庵禅师。台州罗氏子。嗣护 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0464c" n="0464c"/> <lb ed="X" n="0464c01"/><lb ed="R113" n="0302a05"/>国景元禅师。南嶽下十六世也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c02"/><lb ed="R113" n="0302a06"/><entry><form>选<persName>佛</persName>颂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c0204" cb:place="inline">庞居士。问<name role="" type="person">马祖</name>。不与万法为侣者是甚么 <lb ed="X" n="0464c03"/><lb ed="R113" n="0302a07"/>人。祖云。待汝一口吸尽西江水。即向汝道。居士豁 <lb ed="X" n="0464c04"/><lb ed="R113" n="0302a08"/>然大悟。呈偈曰。十方同聚会。个个学无为。此是选 <lb ed="X" n="0464c05"/><lb ed="R113" n="0302a09"/><persName>佛</persName>场。心空及第归。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c06"/><lb ed="R113" n="0302a10"/><entry><form>钱公</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c0603" cb:place="inline">宋丞相。姓钱。名相祖。字象先。问道于或庵体 <lb ed="X" n="0464c07"/><lb ed="R113" n="0302a11"/>禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c08"/><lb ed="R113" n="0302a12"/><entry><form>解</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c0802" cb:place="inline">会也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>遁</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c0805" cb:place="inline">隐藏也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c09"/><lb ed="R113" n="0302a13"/><entry><form>乾道</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c0903" cb:place="inline"><name role="" type="person">宋孝宗</name>年号。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c10"/><lb ed="R113" n="0302a14"/><entry><form>瞎堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1003" cb:place="inline">临安府。<name role="" type="person">灵隐寺</name>瞎堂慧远禅师。眉山彭氏子。 <lb ed="X" n="0464c11"/><lb ed="R113" n="0302a15"/>嗣圆悟勤禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c12"/><lb ed="R113" n="0302a16"/><entry><form>〇翩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1203" cb:place="inline">孤鸟疾飞之貌。又自如也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c13"/><lb ed="R113" n="0302a17"/><entry><form>〇凌然</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1304" cb:place="inline">超越也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇翕</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1309" cb:place="inline">如鸟之聚也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c14"/><lb ed="R113" n="0302a18"/><entry><form>杜拗</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1403" cb:place="inline">不依轨辙曰杜。不顺人情曰拗。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c15"/><lb ed="R113" n="0302b01"/><entry><form>拍</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1502" cb:place="inline">拊也。自不能行。拍人肩而行之。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c16"/><lb ed="R113" n="0302b02"/><entry><form>队</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1602" cb:place="inline">群也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>匡</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1605" cb:place="inline">止也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c17"/><lb ed="R113" n="0302b03"/><entry><form>〇一贤衲子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1706" cb:place="inline">如国得一贤臣。则兴国治邦。法门得 <lb ed="X" n="0464c18"/><lb ed="R113" n="0302b04"/>一贤衲子。则丛林永赖。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c19"/><lb ed="R113" n="0302b05"/><entry><form>〇悼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c1903" cb:place="inline">挽也。哀而至痛。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c20"/><lb ed="R113" n="0302b06"/><entry><form>陶泓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c2003" cb:place="inline">泓。宝泓。石泓。涵星泓。皆砚之别名也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c21"/><lb ed="R113" n="0302b07"/><entry><form>底</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c2102" cb:place="inline">何也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c22"/><lb ed="R113" n="0302b08"/><entry><form>无笔</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c2203" cb:place="inline">老师一段光明。犹若虚空。无笔可判也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c23"/><lb ed="R113" n="0302b09"/><entry><form>〇楮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c2303" cb:place="inline">楮皮。蔡伦将此而作纸也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0464c24"/><lb ed="R113" n="0302b10"/><entry><form>绠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0464c2402" cb:place="inline">音梗。取水之绳。训言。楮小不可怀大。绠短不可 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0465a" n="0465a"/> <lb ed="X" n="0465a01"/><lb ed="R113" n="0302b11"/>汲深。此二句出莊子至乐篇。言其才小。不堪大用 <lb ed="X" n="0465a02"/><lb ed="R113" n="0302b12"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a03"/><lb ed="R113" n="0302b13"/><entry><form>鸱鸺</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a0303" cb:place="inline">亦名鸺鹠。怪鸟也。鸣之则雨。昼则无所见。夜 <lb ed="X" n="0465a04"/><lb ed="R113" n="0302b14"/>则目明也。此出莊子秋水篇。言人见小。而不能见 <lb ed="X" n="0465a05"/><lb ed="R113" n="0302b15"/>大也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a06"/><lb ed="R113" n="0302b16"/><entry><form>静南堂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a0604" cb:place="inline">彭州大随南堂元静禅师。阆州玉山。大儒 <lb ed="X" n="0465a07"/><lb ed="R113" n="0302b17"/>赵约仲之子。嗣五祖演禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a08"/><lb ed="R113" n="0302b18"/><entry><form>颖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a0802" cb:place="inline">锋利也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a09"/><lb ed="R113" n="0303a01"/><entry><form>〇番</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a0903" cb:place="inline">音婆。即饶州鄱阳县也。番。与鄱同。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a10"/><lb ed="R113" n="0303a02"/><entry><form>筦</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1002" cb:place="inline">音管。乐器。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>藜</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1007" cb:place="inline">藜藿似蒿而可食。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a11"/><lb ed="R113" n="0303a03"/><entry><form><anchor xml:id="nkr_note_add_0465a1101" n="0465a1101"/><anchor xml:id="beg0465a1101" n="0465a1101"/>敛<anchor xml:id="end0465a1101"/>具</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1104" cb:place="inline">即棺椁也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>贷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1109" cb:place="inline">音代。赊借也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a12"/><lb ed="R113" n="0303a04"/><entry><form>枢密</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1203" cb:place="inline">即今都察院官之称。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a13"/><lb ed="R113" n="0303a05"/><entry><form>宣抚</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1303" cb:place="inline">即巡按也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>路</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1308" cb:place="inline">昔谓之路。今名之府。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a14"/><lb ed="R113" n="0303a06"/><entry><form>死猫头</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1404" cb:place="inline">明向上事也。此物本是腥臭之物。若有具 <lb ed="X" n="0465a15"/><lb ed="R113" n="0303a07"/>眼衲僧。直下承当。一口吞之。则<persName>佛</persName>祖之病悉除。通 <lb ed="X" n="0465a16"/><lb ed="R113" n="0303a08"/>身轻快。擧僧问曹山。世间何物最贵。山云。死猫头 <lb ed="X" n="0465a17"/><lb ed="R113" n="0303a09"/>为贵。丹霞颂云。腥臊红烂不堪闻。动处轻轻血汚 <lb ed="X" n="0465a18"/><lb ed="R113" n="0303a10"/>身。何事杳无人著價。为伊不是世间珍。喩向上事。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a19"/><lb ed="R113" n="0303a11"/><entry><form>〇榱桷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1904" cb:place="inline">即椽也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>楹枋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a1909" cb:place="inline">上柱。下丕木也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a20"/><lb ed="R113" n="0303a12"/><entry><form>樑栋</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2003" cb:place="inline">脊木曰栋。负栋曰梁。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a21"/><lb ed="R113" n="0303a13"/><entry><form>龃龉</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2103" cb:place="inline">上咀。下语。不相当也。又坎坷也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a22"/><lb ed="R113" n="0303a14"/><entry><form>溥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2202" cb:place="inline">音普。廣也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>〇芾</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2208" cb:place="inline">音肺。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a23"/><lb ed="R113" n="0303a15"/><entry><form>膏</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2302" cb:place="inline">润也。以膏脂膏运车也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465a24"/><lb ed="R113" n="0303a16"/><entry><form>孱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465a2402" cb:place="inline">音巉。重巖孤峻之貌。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0465b" n="0465b"/> <lb ed="X" n="0465b01"/><lb ed="R113" n="0303a17"/><entry><form>培塿</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0103" cb:place="inline">土阜之山。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b02"/><lb ed="R113" n="0303a18"/><entry><form>木末</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0203" cb:place="inline">日在木之稍。不久而没。如人老年。不久而亡 <lb ed="X" n="0465b03"/><lb ed="R113" n="0303b01"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b04"/><lb ed="R113" n="0303b02"/><entry><form>苍黄</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0403" cb:place="inline">惊见失措之貌。蜀南常雨。日出则犬吠。南越 <lb ed="X" n="0465b05"/><lb ed="R113" n="0303b03"/>数州。犬皆苍黄。下雪则犬噬狂走。至无雪方<anchor xml:id="nkr_note_orig_0465001" n="0465001"/>至。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b06"/><lb ed="R113" n="0303b04"/><entry><form>空谷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0603" cb:place="inline">师以无心而应物也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b07"/><lb ed="R113" n="0303b05"/><entry><form>央</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0702" cb:place="inline">尽也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>负</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0705" cb:place="inline">恃也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b08"/><lb ed="R113" n="0303b06"/><entry><form>大機</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b0803" cb:place="inline">杭州<name role="" type="person">天寧寺</name>。重機明真禅师。台州人。嗣玄沙 <lb ed="X" n="0465b09"/><lb ed="R113" n="0303b07"/>师备禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b10"/><lb ed="R113" n="0303b08"/><entry><form>小機</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1003" cb:place="inline">即简堂行機禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b11"/><lb ed="R113" n="0303b09"/><entry><form>一岑</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1103" cb:place="inline">即圆极岑禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b12"/><lb ed="R113" n="0303b10"/><entry><form>庸僧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1203" cb:place="inline">慼慼于衣食。念念于名利。生不知来。死不知 <lb ed="X" n="0465b13"/><lb ed="R113" n="0303b11"/>去。寻常粥饭之流也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b14"/><lb ed="R113" n="0303b12"/><entry><form>西归履</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1404" cb:place="inline">达摩御葬熊耳。魏武帝。使宋雲使西域而 <lb ed="X" n="0465b15"/><lb ed="R113" n="0303b13"/>回。至葱岭遇师。手携隻履。雲乃问何往。师曰。西天 <lb ed="X" n="0465b16"/><lb ed="R113" n="0303b14"/>去也。雲归告帝。帝令起圹。唯空龛隻履在耳。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b17"/><lb ed="R113" n="0303b15"/><entry><form>买帖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1703" cb:place="inline">将书买院。作住持之说也。又买求权贵。讨帖 <lb ed="X" n="0465b18"/><lb ed="R113" n="0303b16"/>坐禅也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b19"/><lb ed="R113" n="0303b17"/><entry><form>恃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b1902" cb:place="inline">赖也。言既无好僧。<persName>佛</persName>法恃赖何人而兴也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b20"/><lb ed="R113" n="0303b18"/><entry><form>高僧</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b2003" cb:place="inline">行解双运。不入世流。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b21"/><lb ed="R113" n="0304a01"/><entry><form>〇紫泥</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b2104" cb:place="inline">天子六玺。皆以武都紫泥。以封函匣。使鬼 <lb ed="X" n="0465b22"/><lb ed="R113" n="0304a02"/>神不敢视也。武都。即今阶州。其山水皆赤泥。为印 <lb ed="X" n="0465b23"/><lb ed="R113" n="0304a03"/>色至赤也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465b24"/><lb ed="R113" n="0304a04"/><entry><form>卒</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465b2402" cb:place="inline">终亡也。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0465c" n="0465c"/> <lb ed="X" n="0465c01"/><lb ed="R113" n="0304a05"/><entry><form>〇信疑轻爱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0106" cb:place="inline">遮蔽不明。在所信之偏。阻隔不通。在 <lb ed="X" n="0465c02"/><lb ed="R113" n="0304a06"/>所疑之甚。忽亡其事。在所轻之过。溺在其人。在所 <lb ed="X" n="0465c03"/><lb ed="R113" n="0304a07"/>爱其事也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c04"/><lb ed="R113" n="0304a08"/><entry><form>博採</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0403" cb:place="inline">诗云。劳心博採用。又廣览之谓也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c05"/><lb ed="R113" n="0304a09"/><entry><form>高异</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0503" cb:place="inline">捨近趣远。曰慕高。厌常悦怪。曰好异也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c06"/><lb ed="R113" n="0304a10"/><entry><form>〇淸明</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0604" cb:place="inline">廉而不淈曰淸。善知贤否曰明。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c07"/><lb ed="R113" n="0304a11"/><entry><form>诖</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0702" cb:place="inline">怪卦二音。过差。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c08"/><lb ed="R113" n="0304a12"/><entry><form>适値</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0803" cb:place="inline">上的。下当。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>饘</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0808" cb:place="inline">音占。厚曰饘。薄曰粥。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c09"/><lb ed="R113" n="0304a13"/><entry><form>榾柮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c0903" cb:place="inline">树无枝葉。又短木也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c10"/><lb ed="R113" n="0304a14"/><entry><form>自适</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c1003" cb:place="inline">下音失。自乐也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c11"/><lb ed="R113" n="0304a15"/><entry><form>〇<name role="" type="person">枫桥</name></form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c1104" cb:place="inline">苏州<name role="" type="person">寒山寺</name>前<name role="" type="person">枫桥</name>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c12"/><lb ed="R113" n="0304a16"/><entry><form>纷纷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c1203" cb:place="inline">多乱而无取之貌。皆商贾之事。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c13"/><lb ed="R113" n="0304a17"/><entry><form>啐<g ref="#CB10437">啄</g></form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c1303" cb:place="inline">如鸡抱卵。小鸡欲出。以嘴吮声曰啐。母鸡忆 <lb ed="X" n="0465c14"/><lb ed="R113" n="0304a18"/>出。以嘴啮之曰<g ref="#CB10437">啄</g>。作家機缘相投。见機而解。亦犹 <lb ed="X" n="0465c15"/><lb ed="R113" n="0304b01"/>是矣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c16"/><lb ed="R113" n="0304b02"/><entry><form>稗贩</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c1603" cb:place="inline">上音败。草也。似稻而非稻。俗谓良田中<g ref="#CB01211">𦵧</g>稗。 <lb ed="X" n="0465c17"/><lb ed="R113" n="0304b03"/>松林中荆棘也。贩者。贱买。贵卖也。稗。或作裨。附也。 <lb ed="X" n="0465c18"/><lb ed="R113" n="0304b04"/>楞严经云。裨贩<persName>如来</persName>也。虽裨附我教之中。以<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0465c19"/><lb ed="R113" n="0304b05"/>贪贩利养也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c20"/><lb ed="R113" n="0304b06"/><entry><form>〇慈受深</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c2005" cb:place="inline">东京慧林慈受怀深禅师。夏氏子。嗣长 <lb ed="X" n="0465c21"/><lb ed="R113" n="0304b07"/>芦崇信禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c22"/><lb ed="R113" n="0304b08"/><entry><form>径山讷</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c2204" cb:place="inline">临安府。径山妙空智讷禅师。嗣长芦信禅 <lb ed="X" n="0465c23"/><lb ed="R113" n="0304b09"/>师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0465c24"/><lb ed="R113" n="0304b10"/><entry><form>殆</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c2402" cb:place="inline">甚也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>碌碌</form><cb:def><p xml:id="pX64p0465c2406" cb:place="inline">庸常多石之貌。</p></cb:def></entry> <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0466a" n="0466a"/> <lb ed="X" n="0466a01"/><lb ed="R113" n="0304b11"/><entry><form>行解</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0103" cb:place="inline">泯解而修曰行。心明朗彻曰解。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466a02"/><lb ed="R113" n="0304b12"/><entry><form>涸</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0202" cb:place="inline">水乾也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>区区</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0207" cb:place="inline">卑屈也。自谦也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466a03"/><lb ed="R113" n="0304b13"/><entry><form>〇灵芝照</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0305" cb:place="inline">杭州灵芝寺圆照禅师。字湛然。馀姚唐 <lb ed="X" n="0466a04"/><lb ed="R113" n="0304b14"/>氏子。嗣未详。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466a05"/><lb ed="R113" n="0304b15"/><entry><form>谗谤</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0503" cb:place="inline"><g ref="#CB02439">佞</g>言深切。谮言贤良。曰谗。未至深切。但言人 <lb ed="X" n="0466a06"/><lb ed="R113" n="0304b16"/>恶。曰谤。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466a07"/><lb ed="R113" n="0304b17"/><entry><form>反目</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0703" cb:place="inline">怒目相视也。易云。夫妻反目。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466a08"/><lb ed="R113" n="0304b18"/><entry><form>攘臂</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0803" cb:place="inline">宣袂出臂也。孟子云。<name role="" type="person">冯妇</name>攘臂下车。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466a09"/><lb ed="R113" n="0305a01"/><entry><form>寇仇</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a0903" cb:place="inline">上。敌暴也。下。怨仇也。孟子云。君之视臣如草 <lb ed="X" n="0466a10"/><lb ed="R113" n="0305a02"/>芥。则臣视君如寇仇。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466a11"/><lb ed="R113" n="0305a03"/><entry><form>子游下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a1104" cb:place="inline">子游。孔子弟子。姓言。名偃。字子游。註云。数。 <lb ed="X" n="0466a12"/><lb ed="R113" n="0305a04"/>频渎也。事君苟谏之不行。则去之可也。若谏之频 <lb ed="X" n="0466a13"/><lb ed="R113" n="0305a05"/>渎。则听者厌。轻者去其爵。重则伤其身。是求荣于 <lb ed="X" n="0466a14"/><lb ed="R113" n="0305a06"/>君。而反取其辱也。导友不纳。则止之可也。若导之 <lb ed="X" n="0466a15"/><lb ed="R113" n="0305a07"/>频渎。令听者厌。乃至口然而心不然。言和而意不 <lb ed="X" n="0466a16"/><lb ed="R113" n="0305a08"/>和。一言不和。怒气相加。是则求亲而反疏也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466a17"/><lb ed="R113" n="0305a09"/><entry><form>噎鬱</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a1703" cb:place="inline">上。气不通也。下。气变色也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466a18"/><lb ed="R113" n="0305a10"/><entry><form>鬥构</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a1803" cb:place="inline">权巧方便。令人暗结怨仇。如两将相敌。兵仗 <lb ed="X" n="0466a19"/><lb ed="R113" n="0305a11"/>在後。相鬥之形。故曰鬥构也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466a20"/><lb ed="R113" n="0305a12"/><entry><form>孔子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a2003" cb:place="inline">姓孔。名丘。字仲尼。周灵王。庚戌二十一年。十 <lb ed="X" n="0466a21"/><lb ed="R113" n="0305a13"/>一月初四日。生于鲁国兖州鄹邑。平鄕晋昌里。父 <lb ed="X" n="0466a22"/><lb ed="R113" n="0305a14"/>叔梁纥。母颜氏。至唐七帝玄宗。<anchor xml:id="nkr_note_add_0466a2201" n="0466a2201"/><anchor xml:id="beg0466a2201" n="0466a2201"/>谥<anchor xml:id="end0466a2201"/>号曰文宣。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466a23"/><lb ed="R113" n="0305a15"/><entry><form>谮愬</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466a2303" cb:place="inline">子张问明。子曰。浸润之谮。肤受之愬。不行焉。 <lb ed="X" n="0466a24"/><lb ed="R113" n="0305a16"/>可谓明矣。註曰。浸润者。如水浸灌。滋润渐渍。而不 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0466b" n="0466b"/> <lb ed="X" n="0466b01"/><lb ed="R113" n="0305a17"/>骤也。谮者。毁人之行也。言毁人之行。渐渍而不骤。 <lb ed="X" n="0466b02"/><lb ed="R113" n="0305a18"/>则听者。不觉其入。而信之深矣。肤受。谓肌肤所受。 <lb ed="X" n="0466b03"/><lb ed="R113" n="0305b01"/>利害切身。愬。与诉同。愬者。愬<anchor xml:id="nkr_note_add_0466b0301" n="0466b0301"/><anchor xml:id="beg0466b0301" n="0466b0301"/>己<anchor xml:id="end0466b0301"/>之冤也。言愬冤急 <lb ed="X" n="0466b04"/><lb ed="R113" n="0305b02"/>迫而切。则听者。不及致详而发之暴矣。二者难察 <lb ed="X" n="0466b05"/><lb ed="R113" n="0305b03"/>能察之。则可见其心之明。照之远。不蔽于近也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466b06"/><lb ed="R113" n="0305b04"/><entry><form>曾参</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466b0603" cb:place="inline">姓曾。名参。字子舆。孔子弟子。武城人。至孝。孔 <lb ed="X" n="0466b07"/><lb ed="R113" n="0305b05"/>子因之作孝经。秦之甘茂曰。鲁人与曾参同名者 <lb ed="X" n="0466b08"/><lb ed="R113" n="0305b06"/>杀人。人告其母。母曰。吾子不杀人。织機自若。少<anchor xml:id="nkr_note_orig_0466001" n="0466001"/>倾 <lb ed="X" n="0466b09"/><lb ed="R113" n="0305b07"/>人又告曾参杀人。母又自若。又一人告之。其母投 <lb ed="X" n="0466b10"/><lb ed="R113" n="0305b08"/>機杼。下機逾墙而走。臣贤不及曾参。王信臣又不 <lb ed="X" n="0466b11"/><lb ed="R113" n="0305b09"/>及其母。疑臣者。非特三人。臣恐大王投抒矣。秦武 <lb ed="X" n="0466b12"/><lb ed="R113" n="0305b10"/>王。任使甘茂伐韩。韩侵宜阳之言。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466b13"/><lb ed="R113" n="0305b11"/><entry><form>市有虎</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466b1304" cb:place="inline">韩子曰。庞共太子。质于邯郸。谓魏王曰。今 <lb ed="X" n="0466b14"/><lb ed="R113" n="0305b12"/>有一人。言市中有虎。大王曰否。又一人言信乎。王 <lb ed="X" n="0466b15"/><lb ed="R113" n="0305b13"/>曰否。三人言有虎。王信乎。王曰。寡人信之矣。庞共 <lb ed="X" n="0466b16"/><lb ed="R113" n="0305b14"/>曰。市无虎明矣。三人言城市有虎。王既信矣。而说 <lb ed="X" n="0466b17"/><lb ed="R113" n="0305b15"/><g ref="#CB02439">佞</g>之言。愼勿轻信。愿王察之。王大悦。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466b18"/><lb ed="R113" n="0305b16"/><entry><form>浼</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466b1802" cb:place="inline">音每。染汚也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>申</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466b1808" cb:place="inline">呈也。明也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466b19"/><lb ed="R113" n="0305b17"/><entry><form>文中子</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466b1904" cb:place="inline">姓王。名通。字仲淹。洛阳龙门人。没後。门人 <lb ed="X" n="0466b20"/><lb ed="R113" n="0305b18"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0466b2001" n="0466b2001"/><anchor xml:id="beg0466b2001" n="0466b2001"/>谥<anchor xml:id="end0466b2001"/>为文中子。隋炀帝时人。西遊长安。见帝于太极 <lb ed="X" n="0466b21"/><lb ed="R113" n="0306a01"/>殿。奏太平十二<g ref="#CB15081">策</g>。遵王道。推霸略。稽古验今。帝大 <lb ed="X" n="0466b22"/><lb ed="R113" n="0306a02"/>悦曰。得生幾晚。下其议于公卿不允。文中子。知谋 <lb ed="X" n="0466b23"/><lb ed="R113" n="0306a03"/>之不用。作东征歌而归。读诗书。正礼乐。修六经。赞 <lb ed="X" n="0466b24"/><lb ed="R113" n="0306a04"/>易道。九年六经大备。门人自远而至者。河南董常。 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0466c" n="0466c"/> <lb ed="X" n="0466c01"/><lb ed="R113" n="0306a05"/>太山姚義。京兆杜如晦。赵郡李靖。南阳陈元。河东 <lb ed="X" n="0466c02"/><lb ed="R113" n="0306a06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0466c0201" n="0466c0201"/><anchor xml:id="beg0466c0201" n="0466c0201"/>薛<anchor xml:id="end0466c0201"/>守。中山贾琼。太原王珪。淸河<name role="" type="person">房玄龄</name>。巨鏕魏征。 <lb ed="X" n="0466c03"/><lb ed="R113" n="0306a07"/>颖川陈叔达。咸称为师。面南而受<name role="" type="person">王佐</name>之道。及馀 <lb ed="X" n="0466c04"/><lb ed="R113" n="0306a08"/>往来。受道千馀人。贾琼问曰。何以息谤。文中子曰。 <lb ed="X" n="0466c05"/><lb ed="R113" n="0306a09"/>无辩。问如何止怨。曰无争。乃云。闻谤而怒者。谗之 <lb ed="X" n="0466c06"/><lb ed="R113" n="0306a10"/>囮。见誉而喜者。<g ref="#CB02439">佞</g>之媒。绝囮去媒。谗<g ref="#CB02439">佞</g>远矣。囮。音 <lb ed="X" n="0466c07"/><lb ed="R113" n="0306a11"/>由。鸟之媒也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466c08"/><lb ed="R113" n="0306a12"/><entry><form>事</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466c0802" cb:place="inline">承也。习也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466c09"/><lb ed="R113" n="0306a13"/><entry><form>〇懒庵枢</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466c0905" cb:place="inline">临安府<name role="" type="person">灵隐寺</name>。懒庵道枢禅师。嗣道场 <lb ed="X" n="0466c10"/><lb ed="R113" n="0306a14"/>居惠禅师。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466c11"/><lb ed="R113" n="0306a15"/><entry><form>渠</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466c1102" cb:place="inline">他也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0466c12"/><lb ed="R113" n="0306a16"/><entry><form>〇四种常住</form><cb:def><p xml:id="pX64p0466c1206" cb:place="inline">钞云。僧物有四种。一者。常住常住。谓 <lb ed="X" n="0466c13"/><lb ed="R113" n="0306a17"/>众僧舍宅什物。树木田园仆畜。米麦等物。以体局 <lb ed="X" n="0466c14"/><lb ed="R113" n="0306a18"/>当处。不通馀界。但得受用。不许分卖。故重云常住 <lb ed="X" n="0466c15"/><lb ed="R113" n="0306b01"/>常住。二者。十方常住。谓寺中供僧成熟之饮食等 <lb ed="X" n="0466c16"/><lb ed="R113" n="0306b02"/>物。体具十方。非侷本处。善现律云。不打钟食。犯偷 <lb ed="X" n="0466c17"/><lb ed="R113" n="0306b03"/>盗罪。今诸寺居同食。食既成熟。乃打钟鼓。盖明十 <lb ed="X" n="0466c18"/><lb ed="R113" n="0306b04"/>方僧。俱有分故也。三者。现前常住者。此有二种。谓 <lb ed="X" n="0466c19"/><lb ed="R113" n="0306b05"/>一物现前。二僧众现前。但此物。唯施此处现前僧 <lb ed="X" n="0466c20"/><lb ed="R113" n="0306b06"/>众故也。四者。十方现前常住。谓亡僧之物。施轻体 <lb ed="X" n="0466c21"/><lb ed="R113" n="0306b07"/>同十方。唯本处现在僧得分故。毘婆沙论云。盗亡 <lb ed="X" n="0466c22"/><lb ed="R113" n="0306b08"/>僧物。则于谁处得根本罪。答。<anchor xml:id="nkr_note_add_0466c2201" n="0466c2201"/><anchor xml:id="beg0466c2201" n="0466c2201"/>已<anchor xml:id="end0466c2201"/>作羯磨者。于羯磨 <lb ed="X" n="0466c23"/><lb ed="R113" n="0306b09"/>众处得。若未作羯磨者。普于一切善诸说法众得。 <lb ed="X" n="0466c24"/><lb ed="R113" n="0306b10"/>今详分亡僧物。十方来僧。在羯磨数前即得。羯磨 <pb ed="X" xml:id="X64.1262.0467a" n="0467a"/> <lb ed="X" n="0467a01"/><lb ed="R113" n="0306b11"/>後来不得也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0467a02"/><lb ed="R113" n="0306b12"/><entry><form>〇涅槃</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a0204" cb:place="inline">梵语涅槃。此云灭度。谓除烦恼。度过生死 <lb ed="X" n="0467a03"/><lb ed="R113" n="0306b13"/>故也。又涅而不生。槃而不灭。不生不灭。故名涅槃。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0467a04"/><lb ed="R113" n="0306b14"/><entry><form>不作下</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a0404" cb:place="inline">字相。文字空也。句相。语言性空也。闻相。能 <lb ed="X" n="0467a05"/><lb ed="R113" n="0306b15"/>闻性空也。<persName>佛</persName>相。能说法人空也。说相。所说之法空 <lb ed="X" n="0467a06"/><lb ed="R113" n="0306b16"/>也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0467a07"/><lb ed="R113" n="0306b17"/><entry><form>航</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a0702" cb:place="inline">渡人之舟也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>譊</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a0708" cb:place="inline">音扰。喧争也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0467a08"/><lb ed="R113" n="0306b18"/><entry><form>噫</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a0802" cb:place="inline">恨歎之辞。</p> <lb ed="X" n="0467a09"/><lb ed="R113" n="0307a01"/><p xml:id="pX64p0467a0901">谓此书。有三百篇。所载者。皆诸老嘉言善行。使後 <lb ed="X" n="0467a10"/><lb ed="R113" n="0307a02"/>学者。则依而行之。泯利欲之心。去人我之见。而造 <lb ed="X" n="0467a11"/><lb ed="R113" n="0307a03"/>乎道德之域矣。犹恐溺迹名言。故取涅槃。置于卷 <lb ed="X" n="0467a12"/><lb ed="R113" n="0307a04"/>终。故使拂名言。而明无相之旨也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0467a13"/><lb ed="R113" n="0307a05"/><entry><form>●後序</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1304" cb:place="inline">後。前後也。序。緖也。如茧得緖。緖尽一茧之 <lb ed="X" n="0467a14"/><lb ed="R113" n="0307a06"/>丝。此书得序。序尽一书之義。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0467a15"/><lb ed="R113" n="0307a07"/><entry><form>幻居</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1503" cb:place="inline">南京锺山<name role="" type="person">灵谷寺</name>。定巖禅师之庵名。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0467a16"/><lb ed="R113" n="0307a08"/><entry><form>坟典</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1603" cb:place="inline">三皇之书。曰坟。五帝之书。曰典。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0467a17"/><lb ed="R113" n="0307a09"/><entry><form>易</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1702" cb:place="inline">更改。谓经历改易。四十馀年也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0467a18"/><lb ed="R113" n="0307a10"/><entry><form>缮</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1802" cb:place="inline">编录文字也。</p></cb:def></entry><entry cb:place="inline"><form>锓梓</form><cb:def><p xml:id="pX64p0467a1809" cb:place="inline">以刀镂版也。</p></cb:def></entry> <lb ed="X" n="0467a19"/><lb ed="R113" n="0307a12"/><p xml:id="pX64p0467a1901">音義卷终谨<g ref="#CB02494">跋</g>以赋云 <note place="inline">较妙雲师写本</note>。</p> <lb ed="X" n="0467a20"/><lb ed="R113" n="0307a13"/><lg type="regular" xml:id="lgX64p0467a2001"><l>禅林音義咸抄本</l><l>乌焉成马岂堪模</l> <lb ed="X" n="0467a21"/><lb ed="R113" n="0307a14"/><l>于今雠校锓梨枣</l><l>免使人传<g ref="#CB15325">递</g>写讹</l></lg> <lb ed="X" n="0467a22"/><lb ed="R113" n="0307a15"/><p xml:id="pX64p0467a2201">崇祯乙亥孟春上元日大建书于雲栖之净业山房</p> <lb ed="X" n="0467a23"/><lb ed="R113" n="0307a16"/> <lb ed="X" n="0467a24"/><lb ed="R113" n="0307a17"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>禅林宝训音義卷终</cb:jhead></cb:juan></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0435a2001" to="#end0435a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436a1001" to="#end0436a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436a1101" to="#end0436a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436a1701" to="#end0436a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436a1702" to="#end0436a1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436c1301" to="#end0436c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0437a0401" to="#end0437a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0437a0501" to="#end0437a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">妺</lem><rdg wit="#wit.orig">妹</rdg></app> <app from="#beg0437a1001" to="#end0437a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0437a2001" to="#end0437a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0437b0201" to="#end0437b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0437b1401" to="#end0437b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0437b1701" to="#end0437b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0437c0501" to="#end0437c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">僭</lem><rdg wit="#wit.orig">僭</rdg></app> <app from="#beg0437c0502" to="#end0437c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0437c0801" to="#end0437c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0438a1801" to="#end0438a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0438a2201" to="#end0438a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0438b1601" to="#end0438b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0439a1101" to="#end0439a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0439c1501" to="#end0439c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0440a0601" to="#end0440a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0440a1101" to="#end0440a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0441b1601" to="#end0441b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0442a1301" to="#end0442a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0442b1001" to="#end0442b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">扬</lem><rdg wit="#wit.orig">扬</rdg></app> <app from="#beg0442b1101" to="#end0442b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄</lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0442b1102" to="#end0442b1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0442b1103" to="#end0442b1103"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄</lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0442c0801" to="#end0442c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0442c1101" to="#end0442c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0443a0101" to="#end0443a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0443a0501" to="#end0443a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0444b0501" to="#end0444b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄<note type="cf1">J20nB096_p0460c15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0444c1601" to="#end0444c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0445a1701" to="#end0445a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0445b1301" to="#end0445b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0445b1501" to="#end0445b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0445b1502" to="#end0445b1502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0445c0901" to="#end0445c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0445c2301" to="#end0445c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0446a1301" to="#end0446a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄<note type="cf1">X32n0620_p0558b13</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0446a1501" to="#end0446a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0446a1601" to="#end0446a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄</lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0446a1602" to="#end0446a1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0446a2001" to="#end0446a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陕</lem><rdg wit="#wit.orig">狭</rdg></app> <app from="#beg0446a2401" to="#end0446a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0446c0901" to="#end0446c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0447a1001" to="#end0447a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0447b0101" to="#end0447b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448a2001" to="#end0448a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448a2002" to="#end0448a2002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448b2201" to="#end0448b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0449b1201" to="#end0449b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0450b1101" to="#end0450b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0450b1201" to="#end0450b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄</lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0450b1301" to="#end0450b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0451c0501" to="#end0451c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0452b0301" to="#end0452b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0452c0901" to="#end0452c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0452c2201" to="#end0452c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0453b0601" to="#end0453b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0453b2301" to="#end0453b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄</lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0453c1401" to="#end0453c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0456b1301" to="#end0456b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0456b1801" to="#end0456b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">瘗</lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB02189">瘗</g></rdg></app> <app from="#beg0457a2001" to="#end0457a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陕</lem><rdg wit="#wit.orig">狭</rdg></app> <app from="#beg0459b2401" to="#end0459b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">陕</lem><rdg wit="#wit.orig">狭</rdg></app> <app from="#beg0460a0901" to="#end0460a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0461a1201" to="#end0461a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0462a0701" to="#end0462a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0462c1101" to="#end0462c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0462c1401" to="#end0462c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0463b1301" to="#end0463b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0464b1401" to="#end0464b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">谄<note type="cf1">T54n2128_p0390c21</note></lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0465a1101" to="#end0465a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">敛</lem><rdg wit="#wit.orig">敛</rdg></app> <app from="#beg0466a2201" to="#end0466a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0466b0301" to="#end0466b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0466b2001" to="#end0466b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0466c0201" to="#end0466c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">薛<note type="cf1">X64n1263_p0524a18</note></lem><rdg wit="#wit.orig">薜</rdg></app> <app from="#beg0466c2201" to="#end0466c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0441001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0441001">作疑座</note> <note n="0444001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0444001">被当作彼</note> <note n="0451001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0451001">国疑因</note> <note n="0454001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454001">诚疑诫</note> <note n="0454002" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0454002">前疑煎</note> <note n="0455001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455001">了淸疑倒</note> <note n="0455002" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0455002">监疑摩</note> <note n="0457001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0457001">请或让欤</note> <note n="0460001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0460001">远疑速</note> <note n="0460002" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0460002">像疑象</note> <note n="0465001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0465001">至疑止</note> <note n="0466001" resp="#resp5" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0466001">倾疑顷</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0435a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0435a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436a1702" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436a1702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0436c1301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0437a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437a0401">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0437a0501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0437a05.08" target="#nkr_note_add_0437a0501">妺【CB】，妹【卍续】（CBETA 按：可参考《佩觿》卷下第38页：“妹妺，上莫佩翻姊妹，下音末桀妻。”）</note> <note n="0437a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437a1001">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0437a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437a2001">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0437b0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437b0201">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0437b1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0437b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0437c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437c0501">僭【CB】，僭【卍续】</note> <note n="0437c0502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437c0502">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0437c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0437c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0438a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0438a1801">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0438a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0438a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0438b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0438b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0439a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0439a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0439c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0439c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0440a0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0440a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0440a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0440a1101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0441b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0441b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0442a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0442a1301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0442b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0442b1001">扬【CB】，扬【卍续】</note> <note n="0442b1101" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0442b11.01" target="#nkr_note_add_0442b1101">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0442b1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0442b1102">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0442b1103" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0442b11.07" target="#nkr_note_add_0442b1103">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0442c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0442c0801">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0442c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0442c1101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0443a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0443a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0443a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0443a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0444b0501" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0444b05.17" target="#nkr_note_add_0444b0501">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0444c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0444c1601">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0445a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445a1701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0445b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445b1301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0445b1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0445b1502" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445b1502">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0445c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445c0901">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0445c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0445c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0446a1301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0446a13.09" target="#nkr_note_add_0446a1301">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0446a1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0446a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0446a1601" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0446a16.02" target="#nkr_note_add_0446a1601">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0446a1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0446a1602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0446a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0446a2001">陕【CB】，狭【卍续】</note> <note n="0446a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0446a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0446c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0446c0901">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0447a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0447a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0447b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0447b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0448a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448a2002" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0448a2002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0448b2201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0449b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0449b1201">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0450b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0450b1201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0450b12.08" target="#nkr_note_add_0450b1201">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0450b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1301">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0451c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0451c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0452b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0452b0301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0452c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0452c0901">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0452c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0452c2201">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0453b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0453b0601">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0453b2301" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0453b23.07" target="#nkr_note_add_0453b2301">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0453c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0453c1401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0456b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0456b1301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0456b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0456b1801">瘗【CB】，<g ref="#CB02189">瘗</g>【卍续】</note> <note n="0457a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0457a2001">陕【CB】，狭【卍续】</note> <note n="0459b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0459b2401">陕【CB】，狭【卍续】</note> <note n="0460a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0460a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0461a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0461a1201">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0462a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0462a0701">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0462c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0462c1101">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0462c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0462c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0463b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0463b1301">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0464b1401" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0464b14.05" target="#nkr_note_add_0464b1401">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0465a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0465a1101">敛【CB】，敛【卍续】</note> <note n="0466a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0466a2201">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0466b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0466b0301">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0466b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0466b2001">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0466c0201" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X64.0466c02.01" target="#nkr_note_add_0466c0201">薛【CB】，薜【卍续】</note> <note n="0466c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0466c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>